Try betekent meestal proberen, maar dat ene Nederlandse woord correspondeert met twee belangrijke Engelse perspectieven. Try to do something beschrijft een poging om een doel te bereiken; try doing something stelt een handeling voor als mogelijke methode of experiment. Daarnaast heeft try bijzondere y-spelling en kan het rechtstreeks een product, gerecht of ervaring als object krijgen.
De vijf vormslots en hun uitspraak
| Slot | Vorm | Uitspraak (algemeen Amerikaans) | Voorbeeld |
|---|---|---|---|
| base / kale infinitief | try | /traɪ/ | can try |
| 3e persoon enkelvoud | tries | /traɪz/ | she tries |
| past | tried | /traɪd/ | we tried |
| past participle | tried | /traɪd/ | has tried |
| present participle / gerund | trying | /ˈtraɪɪŋ/ | is trying |
Na een medeklinker verandert de slot-y vóór -es en -ed in i: tries, tried. Vóór -ing blijft de y staan: trying, niet triing. In zorgvuldige uitspraak heeft trying twee klinkerkernen, /ˈtraɪ.ɪŋ/, al vloeien die in snelle spraak in elkaar over. Tried is zowel past als past participle.
I try to answer emails before lunch.
Ik probeer e-mails voor de lunch te beantwoorden.
She tries a different route whenever traffic is heavy.
Ze probeert een andere route wanneer het druk is.
We tried to open the window, but it was painted shut.
We probeerden het raam te openen, maar het zat door de verf vast.
Have you tried the soup?
Heb je de soep geproefd?
I'm trying to hear what the guide is saying.
Ik probeer te verstaan wat de gids zegt.
In eenvoudige vragen en ontkenningen gebruikt try do-support: Does it try …?, didn't try. Na does of did staat de kale vorm try. De perfectvorm is have/has tried.
Try to + infinitive: een doelgerichte poging
Met try to do something wil het onderwerp de handeling uitvoeren of het resultaat bereiken. De zin zegt op zichzelf niet of de poging lukt. De infinitief benoemt het doel waarop de inspanning gericht is.
Please try to be here ten minutes early.
Probeer alsjeblieft tien minuten eerder te zijn.
I tried to call you, but your phone went straight to voicemail.
Ik probeerde je te bellen, maar ik kreeg meteen je voicemail.
We're trying to reduce the amount of food we waste.
We proberen de hoeveelheid voedsel die we verspillen te verminderen.
Bij tried to open the door kan de deur uiteindelijk open zijn gegaan of dicht zijn gebleven; de context vertelt het resultaat. Een toevoeging als but it was locked maakt mislukking expliciet. Het is dus onjuist om te beweren dat try to altijd een mislukte poging betekent.
De ontkenning kan op twee niveaus staan. Didn't try to call betekent dat er geen poging was. Tried not to call betekent dat iemand juist moeite deed om niet te bellen.
I didn't try to wake him; I assumed he had set an alarm.
Ik heb niet geprobeerd hem wakker te maken; ik nam aan dat hij een wekker had gezet.
I tried not to wake him when I came in.
Ik probeerde hem niet wakker te maken toen ik binnenkwam.
Try + -ing: een methode uitproberen
Met try doing something presenteert de spreker de handeling als een mogelijke aanpak: voer de methode uit en kijk of die het gewenste effect heeft. Het uitproberen van de methode wordt als werkelijk uitvoerbaar voorgesteld; onzeker is vooral of ze het grotere probleem oplost.
If the screen freezes, try restarting the app.
Als het scherm vastloopt, probeer dan de app opnieuw op te starten.
Have you tried turning the router off for thirty seconds?
Heb je geprobeerd de router dertig seconden uit te zetten?
I tried adding more lemon, but the sauce was still too sweet.
Ik probeerde meer citroen toe te voegen, maar de saus was nog steeds te zoet.
Vergelijk één situatie vanuit twee perspectieven:
I tried to restart my laptop, but its power button was broken.
Ik probeerde mijn laptop opnieuw op te starten, maar de aan-uitknop was kapot.
I tried restarting my laptop, but the error came back.
Ik probeerde mijn laptop opnieuw op te starten, maar de fout kwam terug.
In de eerste zin kon de herstart zelf niet worden uitgevoerd. In de tweede werd herstarten als methode daadwerkelijk beproefd, maar loste het de fout niet blijvend op. Dat contrast is sterk, maar niet mechanisch absoluut: in sommige contexten zijn beide complementen mogelijk en verschuift alleen de focus van inspanning naar experiment. Een diepere vergelijking staat bij try met infinitive of gerund.
Try met een naamwoordelijk object
Try + object betekent iets testen, proeven of ervaren om te zien of het bevalt of werkt. De precieze Nederlandse vertaling hangt af van het object.
You should try the dumplings—they're made fresh every morning.
Je moet de dumplings proeven; ze worden elke ochtend vers gemaakt.
Can I try your pen? Mine keeps skipping.
Mag ik jouw pen proberen? Die van mij schrijft steeds niet goed.
We tried three different key codes before the door opened.
We probeerden drie verschillende toegangscodes voordat de deur openging.
Bij kleding gebruik je meestal het scheidbare try on: try on the jacket / try the jacket on / try it on. Try the jacket kan in een bijzondere context “de jas als optie proberen” betekenen, maar voor passen is on de normale keuze.
Try the shoes on with the socks you plan to wear.
Pas de schoenen met de sokken die je erbij wilt dragen.
Het zelfstandig naamwoord staat in give something a try of have a try (informal). Algemeen Amerikaans Engels gebruikt vooral give it a try. Dit is een afzonderlijke naamwoordconstructie: try krijgt daar een lidwoord.
I've never repaired a bike tire, but I'll give it a try.
Ik heb nog nooit een fietsband gerepareerd, maar ik ga het proberen. (informal)
Dynamische betekenis en aspect
Try is normaal dynamisch: het benoemt een poging, test of inspanning. Daarom is de progressive heel gebruikelijk voor iets dat nu of tijdelijk gebeurt: I'm trying to concentrate. Voor een poging die in het verleden begon en tot nu toe doorgaat, past de present perfect continuous: I've been trying to reach you all morning.
I've been trying to reach customer service for over an hour.
Ik probeer de klantenservice al meer dan een uur te bereiken.
De simple beschrijft gewoonten of hele pogingen: I try to walk every day; I tried twice yesterday. De perfect have tried kan ervaring uitdrukken: I've tried that restaurant, of een afgeronde poging met huidig belang: I've tried resetting it, and it still doesn't work.
Try and + werkwoord
Try and + base verb komt veel voor in gesprekken, vooral in aansporingen en toekomstgerichte uitspraken: Try and get some sleep (informal). De betekenis ligt dicht bij try to get. Het is geen gewone coördinatie van twee losstaande gebeurtenissen; try and vormt samen een pogingconstructie.
Try and save me a seat near the front.
Probeer een plek voor me vrij te houden vooraan. (informal)
In formele tekst is try to de veiligere neutrale keuze. Bovendien is try and grammaticaal beperkter: vormen als trying and of tried and worden gemakkelijker als echte opeenvolging van twee handelingen gelezen. Gebruik bij complexe tijden daarom het transparante trying to en tried to.
Try out en specialistische betekenissen
Try out + object betekent een product, idee of methode grondig testen. Het is scheidbaar: try the app out / try out the app / try it out. Zonder object betekent try out for + team/rol auditie doen of een plaats in een team proberen te krijgen, vooral (American English).
We're trying out a four-day schedule this summer.
We testen deze zomer een vierdaags rooster.
Leo is trying out for the school basketball team.
Leo doet mee aan de selectietraining voor het basketbalteam van school. (American English)
In juridische taal betekent try a case een zaak berechten en try someone for a crime iemand voor een misdrijf berechten (legal/formal). Het past participle verschijnt vaak in het passief: She was tried for fraud. Dit is een andere betekenis dan “proberen”, al is de vorm identiek.
Veelgemaakte fouten
1. De y vóór -ed behouden
❌ We tryed the new café yesterday.
Onjuist: na een medeklinker verandert y vóór -ed in i.
✅ We tried the new café yesterday.
We zijn gisteren naar het nieuwe café geweest om het uit te proberen.
2. De y vóór -ing verwijderen
❌ I'm triing to listen.
Onjuist: vóór -ing blijft de y van try staan.
✅ I'm trying to listen.
Ik probeer te luisteren.
3. De experimentele methode met een infinitief verwarren
❌ If the room is cold, try to close the window.
Niet de bedoelde keuze als sluiten als praktische oplossing wordt voorgesteld; try to legt nadruk op moeite om het sluiten voor elkaar te krijgen.
✅ If the room is cold, try closing the window.
Als de kamer koud is, probeer dan het raam te sluiten.
4. Na did de verleden vorm herhalen
❌ Did you tried restarting it?
Onjuist: did draagt de verleden tijd; daarna volgt try.
✅ Did you try restarting it?
Heb je geprobeerd het opnieuw op te starten?
5. Een objectvoornaamwoord na on zetten
❌ Can I try on it?
Onjuist voor kleding passen: het voornaamwoord staat tussen try en on.
✅ Can I try it on?
Mag ik het passen?
Kernpunten
- De vijf slots zijn try, tries, tried, tried, trying; y wordt i vóór -es/-ed, maar blijft vóór -ing.
- Try to do richt zich op een poging om een doel te bereiken; try doing op een handeling als proefmethode.
- Try + object kan “testen, proeven of ervaren” betekenen.
- Try is dynamisch en verschijnt vaak in progressive en present perfect continuous.
- De partikelcombinaties zijn scheidbaar: try it on en try it out.
Related Topics
- Try en mean met gerund of infinitiefB2 — Leer hoe try en mean met een -ing-vorm of to-infinitief een andere handelingslogica en betekenis krijgen.
- Werkwoordpatronen met gerund of infinitiefB1 — Leer welke Engelse werkwoorden -ing, een to-infinitief of beide selecteren en wanneer de complementvorm de betekenis verandert.
- De to-infinitiefA2 — Leer hoe to plus de grondvorm een tijdloze deelzin vormt als complement, doelbepaling of onderwerp, en waar not hoort.
- De gerund op -ingA2 — Leer hoe een Engelse -ing-deelzin uiterlijk een naamwoordfunctie vervult maar vanbinnen de grammatica van een werkwoord behoudt.
- Scheidbare partikelwerkwoordenB1 — Leer waar naamwoorden en voornaamwoorden staan bij scheidbare combinaties als turn off, pick up en write down.
- Duur tot nu toeB1 — Gebruik de present perfect continuous voor activiteiten die vroeger begonnen en tot nu of zeer kort geleden voortduren.