In depend on, listen to, wait for en apply for kiest de spreker het voorzetsel niet opnieuw op basis van plaats of richting. Het werkwoord en het voorzetsel vormen samen een conventioneel patroon dat aangeeft welk soort aanvulling volgt. Voor Nederlandstaligen is dat lastig: een vertrouwd Nederlands voorzetsel levert in het Engels lang niet altijd de juiste combinatie op.
Leer de combinatie als één bouwsteen
Een werkwoord roept deelnemers aan een situatie op. Bij listen is er iemand die luistert en meestal iets waarnaar die persoon luistert. Het Engels markeert die tweede deelnemer met to: listen to something. Dat to betekent hier niet letterlijk ‘naar’ als ruimtelijke richting; het is het vaste signaal van het complement.
| Engels patroon | Gewone betekenis | Nederlands |
|---|---|---|
| depend on + naamwoordgroep | afhankelijk zijn van | van → on |
| listen to + naamwoordgroep | luisteren naar | naar → to |
| wait for + naamwoordgroep | wachten op | op → for |
| apply for + zaak | een aanvraag doen voor | naar/voor → for |
| apply to + organisatie/persoon | een aanvraag indienen bij | bij → to |
Alle kerncombinaties op deze pagina zijn (neutral): ze komen zowel in gesprekken als in verzorgd geschreven Engels voor. De precieze Nederlandse vertaling wisselt met de context, maar het Engelse voorzetsel blijft bij dezelfde betekenis doorgaans stabiel.
Depend on: de bepalende factor
Depend on zegt dat een uitkomst, keuze of persoon door iets anders wordt bepaald. Nederlands gebruikt afhangen van of afhankelijk zijn van. Letterlijk Nederlands van kopiëren als of werkt dus niet.
A: Are we eating outside? — B: It depends on the weather.
A: Eten we buiten? — B: Dat hangt van het weer af.
Het object kan ook een persoon zijn van wie iemand steun nodig heeft. In zulke contexten kan rely on ‘vertrouwen op’ betekenen, maar depend on legt vaker de nadruk op noodzakelijke steun.
A: Can you cover my shift? — B: Yes, you can depend on me.
A: Kun je mijn dienst overnemen? — B: Ja, je kunt op me rekenen.
Wanneer een hele situatie de bepalende factor is, volgt na het voorzetsel vaak een vraagwoordgroep: depending on what, depending on whether. Een gewone that-bijzin kan niet direct na on staan.
The price depends on how many people book before Friday.
De prijs hangt ervan af hoeveel mensen vóór vrijdag boeken.
Listen to: doelgerichte aandacht
Hear beschrijft meestal onbedoelde waarneming en neemt direct een object: hear a noise. Listen beschrijft gerichte aandacht en gebruikt to wanneer het gehoorde wordt genoemd: listen to a podcast. Nederlands heeft een vergelijkbaar betekenisverschil tussen horen en luisteren, maar het Nederlandse naar mag niet als extra Engels woord naast to verschijnen.
A: What are you listening to? — B: A podcast about sleep.
A: Waar luister je naar? — B: Naar een podcast over slaap.
Please listen to the whole message before you call her back.
Luister alsjeblieft het hele bericht af voordat je haar terugbelt.
Zonder genoemd complement staat listen alleen: Listen! of I was listening. To hoort dus niet mechanisch na ieder voorkomen van het werkwoord; het leidt het complement in.
Listen — I think someone's at the door.
Luister — volgens mij staat er iemand voor de deur.
Wait for: de verwachte persoon of gebeurtenis
Wait for noemt waarop of op wie iemand wacht. Nederlands gebruikt wachten op, maar Engels kiest for. Alleen wait is genoeg wanneer het object bekend of onbelangrijk is.
A: Why are you still here? — B: I'm waiting for the last bus.
A: Waarom ben je nog hier? — B: Ik wacht op de laatste bus.
Wait on bestaat, maar betekent in algemeen hedendaags Engels meestal ‘bedienen’ (especially US), zoals een ober gasten bedient. In bepaalde regio's, vooral delen van de Verenigde Staten, komt wait on ook voor met de betekenis ‘wachten op’ (regional: US). Voor internationaal standaard-Engels is wait for the bus de veilige en gebruikelijke keuze.
We waited for Nina outside while she paid the bill.
We wachtten buiten op Nina terwijl ze de rekening betaalde.
Wait to do something heeft weer een andere structuur: de infinitief noemt de uitgestelde handeling, niet het object waarop men wacht.
I'll wait to open the package until you get home.
Ik wacht met het openen van het pakket tot je thuiskomt.
Apply for en apply to: zaak tegenover ontvanger
Bij een sollicitatie of formele aanvraag kiest Engels het voorzetsel op grond van de rol van het complement. Je apply for een baan, beurs, visum of vergunning: dat is wat je hoopt te krijgen. Je apply to een bedrijf, universiteit of instantie: daar dien je de aanvraag in. Beide zijn (neutral), al komt het patroon vaak in institutionele contexten voor (formal).
A: Did you apply for the internship? — B: Yes, I sent everything yesterday.
A: Heb je naar de stage gesolliciteerd? — B: Ja, ik heb gisteren alles verstuurd.
She applied to three universities but only applied for one scholarship.
Ze meldde zich aan bij drie universiteiten, maar vroeg maar één beurs aan.
Het werkwoord apply heeft ook de betekenis ‘van toepassing zijn’. Dan is het patroon apply to: een regel geldt voor een situatie of persoon. Opnieuw toont dit waarom de combinatie met betekenis moet worden opgeslagen.
This discount applies to online orders only.
Deze korting geldt alleen voor onlinebestellingen.
Het voorzetsel kan de betekenis veranderen
Sommige werkwoorden combineren met meerdere voorzetsels, maar die varianten zijn niet willekeurig. Vergelijk ask for ‘vragen om’, ask about ‘informatie vragen over’ en ask after ‘informeren naar iemands welzijn’ (somewhat formal, especially British). De keuze codeert de rol van het complement.
I asked for a receipt and asked about the return policy.
Ik vroeg om een bon en informeerde naar het retourbeleid.
Ook agree with a person/opinion, agree on a decision/topic en agree to a proposal verdelen verschillende relaties over verschillende voorzetsels. Een woordenboekvermelding zonder patroon geeft daarom te weinig informatie.
We agree on the goal, but I don't agree with your method.
We zijn het eens over het doel, maar ik ben het niet eens met je methode.
Dit verschilt van een partikelwerkwoord. In turn off the light vormt off met turn een nieuwe lexicale betekenis en kan het object bij een scheidbaar patroon tussen beide woorden staan: turn the light off. Bij listen to music is to een voorzetsel dat vóór zijn eigen complement blijft; listen music to is onmogelijk. Zie het overzicht van partikelwerkwoorden voor die aparte structuur.
Vragen en relatieve bijzinnen
Wanneer het complement een vraagwoord wordt, blijft het voorzetsel in alledaags Engels vaak achteraan. Dat heet voorzetselstranding en is (neutral/informal).
What are you waiting for?
Waar wacht je op?
That's the role I applied for.
Dat is de functie waarnaar ik heb gesolliciteerd.
In zeer formele stijl kan het voorzetsel vooraan staan (formal), vooral met which of whom: the role for which I applied. Bij eenvoudige gesprekken klinkt dat snel stijf. De pagina over voorzetselstranding behandelt dit contrast uitgebreider.
Veelgemaakte fouten
Het voorzetsel na listen weglaten
❌ I listen music on the train.
Onjuist — *listen* heeft vóór het genoemde luisterobject *to* nodig.
✅ I listen to music on the train.
Ik luister in de trein naar muziek.
Nederlands van als of vertalen
❌ It depends of the weather.
Onjuist — bij deze betekenis is de vaste combinatie *depend on*.
✅ It depends on the weather.
Het hangt van het weer af.
Wait on als standaardvertaling van wachten op gebruiken
❌ We're waiting on the bus.
Niet de veilige internationale standaardvorm voor deze betekenis — in sommige Amerikaanse variëteiten betekent dit wel ‘op de bus wachten’.
✅ We're waiting for the bus.
We wachten op de bus.
De zaak en de ontvanger na apply verwisselen
❌ She applied to a grant from the council.
Onjuist — een beurs is wat zij aanvraagt, niet de instantie waarbij zij aanvraagt.
✅ She applied for a grant from the council.
Ze vroeg een beurs van de gemeente aan.
Kernpunten
- Sla werkwoord, betekenis en voorzetsel samen op: depend on, listen to, wait for, apply for.
- Een voorzetsel introduceert een rol in de argumentstructuur; het is niet simpelweg een vertaling van Nederlands van, naar of op.
- Bij meerdere patronen verandert de relatie: apply for een zaak, maar apply to een organisatie.
- Laat het voorzetsel weg als er geen complement volgt: Listen!, Just wait.
Related Topics
- Adjectief plus voorzetselA2 — Leer vaste Engelse adjectief-voorzetselcombinaties als afraid of, interested in, good at en responsible for in natuurlijke context.
- Zelfstandig naamwoord plus voorzetselB2 — Leer vaste Engelse naamwoordpatronen als reason for, solution to, increase in en effect on en voorkom letterlijke overdracht uit het Nederlands.
- Voorzetsel plus -ingB1 — Leer waarom na een Engels voorzetsel een naamwoordgroep of een -ing-complement volgt, ook wanneer dat voorzetsel to is.
- VoorzetselstrandingB2 — Leer waarom Engelse voorzetsels natuurlijk achteraan kunnen blijven in vragen, betrekkelijke bijzinnen en passieve zinnen.
- Overzicht van partikelwerkwoordenA2 — Leer hoe Engelse werkwoorden met partikels één betekeniseenheid vormen en hoe betekenis, klemtoon en zinsbouw elkaar aanvullen.