Sommige Engelse bijvoeglijke naamwoorden kiezen een vast voorzetsel om hun complement in te leiden: afraid of, interested in, good at en responsible for. Het voorzetsel draagt soms herkenbare betekenis, maar is niet vrij uitwisselbaar. Leer daarom niet alleen interested, maar de volledige lexicale constructie be interested in something.
Het voorzetsel hoort bij de constructie
Een complement voltooit de relatie die het adjectief oproept. Mina is interested is grammaticaal compleet wanneer de context al duidelijk maakt waarin. Zodra je het onderwerp van haar belangstelling noemt, vraagt interested om in: interested in architecture. Nederlands en Engels kiezen soms hetzelfde voorzetsel, maar vaak niet: Nederlands goed in schaken wordt Engels good at chess.
| Engelse constructie | Betekenis | Nederlandse vergelijking |
|---|---|---|
| afraid of | bang voor | voor → of |
| interested in | geïnteresseerd in | in → in |
| good at | goed in | in → at |
| responsible for | verantwoordelijk voor | voor → for |
Juist omdat sommige paren wel overeenkomen, is woord-voor-woordvertaling verleidelijk. Er bestaat echter geen algemene omzetregel van Nederlands in naar Engels in of at. De keuze behoort tot de woordenschat én de grammatica van ieder adjectief.
Vier kerncombinaties in korte dialogen
Afraid of: angst en bezorgdheid
Afraid of + naamwoordgroep noemt wat angst veroorzaakt. De combinatie is registerneutraal. Afraid staat meestal predicatief na be, feel, seem; attributief an afraid child is veel minder gewoon dan a frightened child.
A: Are you afraid of dogs? — B: Only when they bark at me.
A: Ben je bang voor honden? — B: Alleen wanneer ze tegen me blaffen.
Met een werkwoordelijke handeling volgt een -ing-vorm, omdat of een voorzetsel is: afraid of flying. Afraid to fly is ook mogelijk, maar construeert de situatie anders: de persoon durft de handeling niet te verrichten. Adjectief plus to-infinitief behandelt dat patroon apart.
I'm afraid of waking the baby, so I'll close the door quietly.
Ik ben bang dat ik de baby wakker maak, dus ik doe de deur zachtjes dicht.
De beleefdheidsformule I'm afraid (that) ... betekent ‘het spijt me te moeten zeggen’ (formal) en heeft geen of: I'm afraid the office is closed. Dat is een ander complementpatroon.
Interested in: onderwerp of activiteit
Interested in noemt het onderwerp dat iemands belangstelling heeft. Ook na in komt bij een activiteit een -ing-vorm.
A: Are you interested in local history? — B: Yes, especially the old harbour.
A: Ben je geïnteresseerd in plaatselijke geschiedenis? — B: Ja, vooral in de oude haven.
She is interested in joining the evening course.
Ze is geïnteresseerd in deelname aan de avondcursus.
Interested to hear/learn/see komt vooral voor wanneer iemand belangstelling heeft voor het ontvangen of ontdekken van specifieke informatie (formal): I would be interested to hear your view. In dagelijkse taal is interested in hearing your view eveneens natuurlijk. Maar interested on is geen standaardcombinatie voor iemands belangstelling.
Good at: vaardigheid
Good at beschrijft bekwaamheid in een activiteit, vak of taak. Nederlands gebruikt hier vaak goed in of goed kunnen. Het Engelse voorzetsel is toch at.
A: Who should fix the spreadsheet? — B: Ask Lena; she's good at formulas.
A: Wie kan de spreadsheet het beste herstellen? — B: Vraag Lena; ze kan goed met formules overweg.
He's good at explaining technical problems without using jargon.
Hij is er goed in technische problemen zonder vaktaal uit te leggen.
Good in is niet altijd fout, maar betekent iets anders. She was good in the final scene zegt dat haar optreden binnen die scène goed was; het noemt geen algemene vaardigheid. Good at acting beschrijft wel een vaardigheid. Good for betekent meestal ‘gunstig voor’, en good to beschrijft vriendelijk gedrag tegenover iemand.
Walking is good for your back, and our physiotherapist is good at designing gentle exercises.
Wandelen is goed voor je rug en onze fysiotherapeut is goed in het bedenken van rustige oefeningen.
Responsible for: taak of oorzaak
Responsible for kan betekenen dat iemand een taak beheert of dat iemand of iets de oorzaak van een uitkomst is. Beide gebruiken zijn registerneutraal; in functiebeschrijvingen komt de combinatie veel voor (formal).
A: Who is responsible for the bookings? — B: I am, so send the final numbers to me.
A: Wie is verantwoordelijk voor de boekingen? — B: Ik, dus stuur de definitieve aantallen naar mij.
A faulty cable was responsible for the power cut.
Een defecte kabel was de oorzaak van de stroomstoring.
Responsible to someone noemt niet de taak, maar de persoon of instantie aan wie iemand verantwoording aflegt (formal): The treasurer is responsible to the board. Eén adjectief kan dus verschillende voorzetsels toelaten wanneer de relatie werkelijk verandert.
Na het voorzetsel: naamwoord, voornaamwoord of -ing
Een voorzetsel neemt als complement een naamwoordgroep, een objectvorm van een voornaamwoord of een gerundium op -ing. Een kale infinitief of to-infinitief volgt niet rechtstreeks op of, in, at of for.
We're proud of her, and she's proud of finishing the project on time.
Wij zijn trots op haar en zij is er trots op dat ze het project op tijd heeft afgerond.
Are you familiar with using this booking system?
Ben je vertrouwd met het gebruik van dit boekingssysteem?
In finishing blijft de handeling werkwoordelijke eigenschappen houden: zij heeft het object the project en de tijdsbepaling on time. Tegelijk functioneert de hele -ing-groep als complement van het voorzetsel. Zie voorzetsel plus gerundium voor verdere details.
Betekenisverschil door een ander voorzetsel
Bij sommige adjectieven creëert het voorzetsel een voorspelbaar perspectiefverschil. Deze combinaties moet je nog steeds leren, maar de relatie helpt bij het onthouden.
Angry with someone noemt doorgaans de persoon op wie de boosheid gericht is; angry about something noemt de kwestie; angry at something/someone is eveneens mogelijk en kan sterker op een concrete aanleiding of een doelwit richten. Alle drie zijn registerneutraal, al varieert de voorkeur per regio en spreker.
I'm angry with Tom about the way he spoke to the receptionist.
Ik ben boos op Tom vanwege de manier waarop hij tegen de receptionist sprak.
Sorry for noemt een handeling of situatie waarvoor je excuses aanbiedt of medeleven voelt; sorry about noemt vaak een gebeurtenis; sorry to hoort bij een infinitiefconstructie. Keen on betekent ‘enthousiast over’ en is bijzonder gebruikelijk in Brits Engels (regional: UK), terwijl keen to bereidheid tot een handeling uitdrukt.
I'm sorry for interrupting, but there's an urgent call for you.
Sorry dat ik onderbreek, maar er is een dringend telefoontje voor je.
Mum isn't keen on camping, but she's keen to join us for the hike.
Mam houdt niet van kamperen, maar ze wil graag met ons mee op de wandeling. (regional: UK)
Een ander voorzetsel is dus soms een fout en soms een betekenisvolle keuze. Controleer altijd de hele combinatie met haar complement, niet alleen de twee losse woorden.
Weglaten van het complement
Als de inhoud gedeeld bekend is, kan de hele voorzetselgroep ontbreken: Are you ready?, I'm not interested, Who is responsible? Het adjectief verandert daardoor niet van basisbetekenis; de context vult de relatie aan.
I offered her a ticket, but she wasn't interested.
Ik bood haar een kaartje aan, maar ze had geen belangstelling.
Je kunt het voorzetsel echter niet alleen laten staan zonder complement: She wasn't interested in is onvoltooid, tenzij een zeer informele spreker wordt afgebroken (informal). Bij een vraag kan het voorzetsel aan het einde staan: What are you interested in? Dat is normale voorzetselstranding, geen vergeten woord.
What kind of work are you interested in?
In wat voor werk ben je geïnteresseerd?
Een praktische leermethode
Groepeer combinaties liever rond gebruikssituaties dan in één alfabetische lijst. Voor vaardigheden: good at, bad at, brilliant at. Voor gevoelens over een onderwerp: interested in, disappointed in/with, worried about. Voor oorzaak of bron: famous for, responsible for, grateful for. De groepen zijn geheugensteun, geen productieve regels: uit good at volgt niet dat ieder vaardigheidsadjectief at selecteert.
Gebruik woordenboeken op constructieniveau. Zoek bijvoorbeeld niet alleen naar de vertaling van responsible, maar naar voorbeeldzinnen met responsible for doing en responsible to someone. Zo leer je tegelijk voorzetsel, betekenis, mogelijke complementvorm en register.
Veelgemaakte fouten
1. Nederlands in behouden bij een vaardigheid
❌ Noor is good in solving practical problems.
Onjuist voor algemene vaardigheid: good selecteert hier at.
✅ Noor is good at solving practical problems.
Noor is goed in het oplossen van praktische problemen.
2. Interested on gebruiken
❌ I'm interested on modern architecture.
Onjuist: belangstelling voor een onderwerp wordt met interested in uitgedrukt.
✅ I'm interested in modern architecture.
Ik ben geïnteresseerd in moderne architectuur.
3. Een infinitief direct na een voorzetsel zetten
❌ She's afraid of to make a mistake.
Onjuist: na het voorzetsel of staat een -ing-vorm, geen to-infinitief.
✅ She's afraid of making a mistake.
Ze is bang om een fout te maken.
4. Responsible of naar analogie vormen
❌ Who is responsible of updating the website?
Onjuist: een taak volgt op responsible for.
✅ Who is responsible for updating the website?
Wie is verantwoordelijk voor het bijwerken van de website?
5. Good for gebruiken wanneer vaardigheid bedoeld is
❌ Eva is good for remembering names.
Onjuist als je Eva's vaardigheid bedoelt; good for betekent doorgaans gunstig of geschikt voor.
✅ Eva is good at remembering names.
Eva is goed in het onthouden van namen.
Kernpunten
- Leer adjectief en voorzetsel als één lexicale constructie: afraid of, interested in, good at, responsible for.
- Vertaal Nederlandse voorzetsels niet automatisch; goed in wordt good at.
- Na een voorzetsel volgt een naamwoordgroep, objectvorm of -ing-vorm: afraid of flying.
- Een ander voorzetsel kan een andere relatie uitdrukken: responsible for a task, responsible to a supervisor.
- Het complement mag weg als de context het aanvult, maar het voorzetsel blijft niet zonder complement achter.
Related Topics
- Alleen predicatieve adjectievenB2 — Gebruik afraid, asleep, alive, alone en aware vooral na een koppelwerkwoord en kies een passend alternatief vóór een zelfstandig naamwoord.
- Adjectief plus to-infinitiefB1 — Leer hoe Engelse adjectieven als ready, likely en easy een to-infinitief krijgen en waarom hun onderwerp niet steeds dezelfde rol heeft.
- Adjectief plus that-bijzinB1 — Leer hoe Engelse adjectieven een that-bijzin aanvullen en wanneer indicatief, mandative subjunctive of should passend is.
- Werkwoord plus vast voorzetselA2 — Leer Engelse werkwoorden als depend on, listen to, wait for en apply for als complete lexicale patronen in plaats van woord voor woord te vertalen.
- Zelfstandig naamwoord plus voorzetselB2 — Leer vaste Engelse naamwoordpatronen als reason for, solution to, increase in en effect on en voorkom letterlijke overdracht uit het Nederlands.
- Voorzetsel plus -ingB1 — Leer waarom na een Engels voorzetsel een naamwoordgroep of een -ing-complement volgt, ook wanneer dat voorzetsel to is.