Vorm van de lijdende vorm

In een actieve zin verricht het onderwerp de handeling; in een passieve zin ondergaat het onderwerp die handeling. Engels vormt dat passief met be + voltooid deelwoord: They build the houses wordt The houses are built. De vorm is overzichtelijk zodra je tijd en betekenis uit elkaar houdt.

Van actief naar passief

Neem eerst een actieve zin met een lijdend voorwerp. Dat voorwerp wordt het onderwerp van de passieve zin. De handelende persoon kan worden weggelaten of later met by worden toegevoegd.

A local company cleans the offices every evening.

Een lokaal bedrijf maakt de kantoren iedere avond schoon.

The offices are cleaned every evening.

De kantoren worden iedere avond schoongemaakt.

De kernbetekenis clean blijft in het voltooid deelwoord cleaned. Het hulpwerkwoord are past bij het meervoudige onderwerp the offices en draagt hier de tegenwoordige tijd. Bij een enkelvoudig onderwerp wordt dat is:

This cheese is made on a small farm in Somerset.

Deze kaas wordt gemaakt op een kleine boerderij in Somerset.

These shoes are made from recycled plastic.

Deze schoenen worden gemaakt van gerecycled plastic.

💡
Zoek bij het bouwen van een passief eerst de actieve combinatie ‘iemand doet iets’. Maak ‘iets’ onderwerp, vervoeg be voor tijd en getal, en zet het betekeniswerkwoord in het voltooid deelwoord.

Niet ieder werkwoord kan passief worden. Er moet normaal gesproken een object zijn dat onderwerp kan worden. Someone opened the door levert The door was opened op; het onovergankelijke The baby slept heeft geen object en dus geen gewoon passief: niet The baby was slept. Zie Overgankelijke en onovergankelijke werkwoorden.

Tegenwoordige en verleden tijd

In de present simple is de vorm am/is/are + deelwoord. In de past simple wordt dat was/were + deelwoord. Alleen de vorm van be verandert; het deelwoord blijft gelijk.

TijdActiefPassief
present simpleThey make the parts here.The parts are made here.
past simpleThey built the bridge in 1998.The bridge was built in 1998.

Breakfast is served from seven until ten.

Het ontbijt wordt geserveerd van zeven tot tien.

The old station was built in 1894.

Het oude station werd in 1894 gebouwd.

Two windows were broken during the storm.

Tijdens de storm zijn twee ramen gebroken.

Nederlands gebruikt in een gebeurtenis vaak worden en in een voltooide tijd zijn. Engels gebruikt in beide gevallen vormen van be; de omringende tijd en context maken duidelijk of het om een gebeurtenis of resultaat gaat. Je kunt Engelse is daarom niet automatisch door Nederlands is vertalen: Breakfast is served betekent hier ‘Het ontbijt wordt geserveerd.’

Voltooide tijden: have plus been

In een perfect staat have/has/had voorop en verschijnt passief be als het deelwoord been:

have/has/had + been + voltooid deelwoord

The heating has been repaired, so the office is warm again.

De verwarming is gerepareerd, dus het kantoor is weer warm.

All the seats had been reserved before we called.

Alle plaatsen waren al gereserveerd voordat we belden.

In has been repaired is has de persoonsvorm. Been is het deelwoord van passief be, en repaired is het deelwoord van het betekeniswerkwoord. Het is dus te grof om altijd te zeggen dat ‘be de tijd draagt’: in een eenvoudige vorm doet is/was dat, maar in een perfect draagt het eerste hulpwerkwoord have de finiete markering. De passieve laag blijft wel herkenbaar aan be/been + deelwoord.

Dit verschilt van actief has repaired:

The engineer has repaired the heating.

De monteur heeft de verwarming gerepareerd.

The heating has been repaired.

De verwarming is gerepareerd.

In de actieve zin is the engineer onderwerp en the heating object. In de passieve zin wordt the heating onderwerp en is been onmisbaar.

Toekomst en modale hulpwerkwoorden

Na will en andere modale hulpwerkwoorden staat de kale infinitief be, gevolgd door het deelwoord.

Your order will be sent tomorrow morning.

Je bestelling wordt morgenochtend verstuurd.

The final decision will be announced after lunch.

De definitieve beslissing wordt na de lunch bekendgemaakt.

Safety glasses must be worn in this area.

In deze ruimte moet een veiligheidsbril worden gedragen.

De modal is hier het finiete eerste hulpwerkwoord; be blijft onveranderd. Niet will is sent en niet must worn. Voor langere ketens zoals might have been delayed zie je Modals met progressive en passive.

Het juiste voltooid deelwoord

Bij regelmatige werkwoorden eindigen verleden tijd en voltooid deelwoord beide op -ed: repair–repaired–repaired. Bij onregelmatige werkwoorden moet je de derde hoofdvorm kennen: build–built–built, write–wrote–written, take–took–taken. Juist die derde vorm volgt op passief be.

The keys were found under the sofa.

De sleutels werden onder de bank gevonden.

The invitations were written by hand.

De uitnodigingen werden met de hand geschreven.

Our passports were taken at the reception desk.

Onze paspoorten werden bij de receptie ingenomen.

Er bestaat geen algemene regel waarmee je alle onregelmatige deelwoorden kunt voorspellen. Leer ze als onderdeel van de hoofdvormen van het werkwoord; de pagina De hoofdvormen van Engelse werkwoorden helpt daarbij.

Ontkenning en vragen

Zet not na het eerste finiete hulpwerkwoord. Voor een vraag gaat dat eerste hulpwerkwoord vóór het onderwerp. Voeg geen do toe, want er is al een hulpwerkwoord.

The side entrance isn't opened until nine.

De zijingang wordt pas om negen uur geopend.

The documents haven't been signed yet.

De documenten zijn nog niet ondertekend.

Was anyone injured in the accident?

Is er iemand gewond geraakt bij het ongeluk?

When will the results be published?

Wanneer worden de resultaten gepubliceerd?

Let op dat The shop isn't open meestal een toestand met het bijvoeglijk naamwoord open beschrijft: ‘De winkel is niet open.’ Isn't opened presenteert het openen als handeling. Dat contrast wordt verder uitgewerkt bij passieve gebeurtenis en resulterende toestand.

Uitspraak en verkorte vormen

In gesprekken zijn isn't, aren't, wasn't, weren't, hasn't en haven't gewoon (informal). In formele contracten en officiële voorschriften gebruikt men vaak volle vormen (formal), maar de grammatica verandert niet.

The bill wasn't paid on time, so we received a reminder.

De rekening werd niet op tijd betaald, dus we kregen een herinnering.

Het deelwoord draagt gewoonlijk de belangrijkste lexicale klemtoon; het hulpwerkwoord kan onbeklemtoond zijn. Dat is één reden waarom leerders be in snelle spraak soms niet horen. Het blijft grammaticaal wel aanwezig.

Veelgemaakte fouten

1. De verleden tijd gebruiken in plaats van het deelwoord

❌ The museum was build in 1920.

Onjuist — na was is het voltooid deelwoord built nodig.

✅ The museum was built in 1920.

Het museum werd in 1920 gebouwd.

2. Been op de verkeerde plaats zetten

❌ The heating has repaired been.

Onjuist — de Engelse volgorde is have + been + deelwoord.

✅ The heating has been repaired.

De verwarming is gerepareerd.

3. Getalscongruentie bij be vergeten

❌ The tickets is checked at the entrance.

Onjuist — het meervoudige onderwerp tickets vereist are.

✅ The tickets are checked at the entrance.

De kaartjes worden bij de ingang gecontroleerd.

4. Do toevoegen aan een passieve vraag

❌ Did the parcel was delivered yesterday?

Onjuist — was gaat zelf vóór het onderwerp; do is niet nodig.

✅ Was the parcel delivered yesterday?

Is het pakket gisteren bezorgd?

5. Een onovergankelijk werkwoord passief maken

❌ The baby was slept for three hours.

Onjuist — sleep heeft hier geen object dat passief onderwerp kan worden.

✅ The baby slept for three hours.

De baby heeft drie uur geslapen.

Kernpunten

  • De passieve kern is be + voltooid deelwoord.
  • Het eerste hulpwerkwoord draagt tijd, persoon en getal; in eenvoudige vormen is dat be, in een perfect have en na een modal de modal zelf.
  • De betekenis van het hoofdwerkwoord blijft in het deelwoord: is made, was built, has been repaired, will be sent.
  • Alleen een werkwoord met een geschikt object levert normaal een passieve zin op.

Related Topics

  • Wanneer het passief natuurlijk isB1Kies het passief wanneer de onderganger centraal staat en de actor onbekend, voorspelbaar of minder relevant is, niet als automatische markering van formele stijl.
  • By-phrase en actorweglatingB1Gebruik een by-phrase alleen voor een informatieve actor, onderscheid die van een instrument met with en laat voorspelbare actoren meestal weg.
  • Modals met progressive en passiveB2Stapel modale, voltooide, progressieve en passieve hulpwerkwoorden in een vaste volgorde, waarbij iedere laag de vorm van het volgende werkwoord bepaalt.
  • Vorm van de present perfectA2Leer de present perfect bouwen met have of has en het onveranderlijke past participle, inclusief ontkenningen, vragen en onregelmatige vormen.
  • De vijf kernvormen van Engelse werkwoordenA1Leer hoe grondvorm, derde-persoonsvorm, past, voltooid deelwoord en -ing-vorm vrijwel alle Engelse werkwoordgroepen opbouwen.
  • Overgankelijke en onovergankelijke werkwoordenB1Leer welke Engelse werkwoorden een direct object toelaten, welke zonder object staan en hoe dezelfde vorm oorzaak of verandering kan uitdrukken.