Een passieve zin heeft grammaticaal geen uitgesproken actor nodig: The window was broken is volledig. Wil je toch zeggen wie de handeling verrichtte, dan voeg je een by-phrase toe: The window was broken by a burglar. Een werktuig of middel krijgt daarentegen meestal with, niet by.
By noemt de actor
De actor is de deelnemer die de handeling uitvoert of veroorzaakt. In de actieve versie staat die deelnemer meestal als onderwerp; in de passieve versie kan dezelfde informatie na by komen.
Jane Austen wrote the novel.
Jane Austen schreef de roman.
The novel was written by Jane Austen.
De roman werd geschreven door Jane Austen.
A sudden gust of wind slammed the door shut.
Een plotselinge windvlaag sloeg de deur dicht.
The door was slammed shut by a sudden gust of wind.
De deur werd door een plotselinge windvlaag dichtgeslagen.
Een actor hoeft dus niet menselijk te zijn. Ook een natuurkracht, gebeurtenis of instelling kan een verandering veroorzaken. De toets is niet ‘Is dit een persoon?’, maar ‘Is dit de uitvoerder of oorzaak die in een actieve zin onderwerp zou zijn?’
De actor weglaten is de normale mogelijkheid
Zonder by-phrase ontbreekt er niets grammaticaals. De actor blijft eenvoudig onuitgedrukt. Dat is vaak de natuurlijkste keuze wanneer die onbekend, vanzelfsprekend of al genoemd is.
My wallet was stolen on the tram.
Mijn portemonnee is in de tram gestolen.
The patient was taken to the hospital immediately.
De patiënt werd onmiddellijk naar het ziekenhuis gebracht.
The final scores will be announced at six.
De eindstanden worden om zes uur bekendgemaakt.
In het eerste voorbeeld kent de spreker de dief niet. In het tweede zijn ambulancepersoneel of hulpverleners voorspelbaar. In het derde gaat het om de uitslag, niet om de medewerker die die voorleest. By someone, by the ambulance crew of by an official zou zonder contrast overbodige informatie zijn.
Nederlands laat de actor in dezelfde situaties eveneens vaak weg. Toch zetten Nederlandstalige leerders soms elke actieve actor mechanisch in een Engelse by-phrase. Daarmee blijft de grammatica correct, maar verdwijnt het communicatieve voordeel van het passief. Vergelijk:
The receptionist printed my badge.
De receptioniste printte mijn badge.
My badge was printed by the receptionist.
Mijn badge werd door de receptioniste geprint.
Als de receptioniste al centraal staat, is de actieve versie korter. Als de badge het doorlopende topic is en de identiteit van de receptioniste niets nieuws zegt, is My badge was printed genoeg. Een passief plus voorspelbare by-phrase is dus vaak de minst efficiënte combinatie.
Wanneer een by-phrase wél informatief is
Noem de actor wanneer die onverwacht, contrastief, gezaghebbend of inhoudelijk essentieel is. Biografieën noemen de maker; onderzoeksrapporten kunnen de verantwoordelijke instantie moeten noemen; nieuws kan een verrassende veroorzaker bewaren tot het einde.
The mural was painted by local schoolchildren, not by a professional artist.
De muurschildering is gemaakt door plaatselijke schoolkinderen, niet door een beroepskunstenaar.
The findings were independently verified by two laboratories.
De bevindingen werden onafhankelijk geverifieerd door twee laboratoria.
The winning bid was submitted by a company founded only six months ago.
Het winnende bod werd ingediend door een bedrijf dat pas zes maanden geleden is opgericht.
In elk voorbeeld beantwoordt de by-phrase een echte vraag. Wie maakte de muurschildering? Wie controleerde de bevindingen? Wie diende het verrassende bod in? De actor is nieuwe informatie en staat daardoor natuurlijk later in de zin.
Deze ordening ondersteunt het patroon bekend vóór nieuw. Een al genoemde zaak kan vooraan blijven, terwijl de nieuwe actor aan het eind verschijnt:
The committee received an anonymous complaint. It had been filed by the former treasurer.
De commissie ontving een anonieme klacht. Die was ingediend door de voormalige penningmeester.
Actief The former treasurer had filed it is ook correct, maar wisselt abrupt van topic. Welke versie beter is, hangt af van wat de volgende zin verder uitwerkt.
With noemt meestal een instrument of materiaal
Een instrument is het middel waarmee de actor de handeling uitvoert. Gebruik daarvoor meestal with. Vergelijk actor en werktuig in één gebeurtenis:
The window was broken by a burglar with a hammer.
Het raam werd door een inbreker met een hamer ingeslagen.
A burglar is de actor: de inbreker handelt en kan onderwerp van de actieve zin worden. A hammer is het instrument: de inbreker gebruikt de hamer. Daarom is by a hammer normaal niet de bedoelde formulering.
The parcel was tied with string.
Het pakket was met touw dichtgebonden.
The name had been written with a blue marker.
De naam was met een blauwe stift geschreven.
The hall was decorated with paper lanterns.
De zaal was versierd met papieren lampions.
Bij materiaal of inhoud is with eveneens gebruikelijk: filled with water, covered with dust, decorated with flowers. Dit is niet altijd een handelingsinstrument; with markeert breder wat aanwezig is of als middel/materiaal bij de resulterende toestand hoort.
Er zijn lexicale uitzonderingen en vaste combinaties. The village was destroyed by fire presenteert fire als veroorzakende kracht, terwijl The candle was lit with a match de lucifer als instrument noemt. Wereldkennis en het gekozen perspectief bepalen dus mede het voorzetsel.
By is niet hetzelfde als through, via of because of
Niet elk Nederlands door wordt Engels by. Voor kanaal of route past vaak through of via; voor een expliciete reden because of.
The complaint was submitted through the online portal.
De klacht werd via het onlineportaal ingediend.
The match was cancelled because of heavy rain.
De wedstrijd werd wegens hevige regen afgelast.
By the online portal zou het portaal ten onrechte als handelende actor voorstellen. Cancelled by heavy rain is wel mogelijk als regen als directe veroorzakende kracht wordt gepresenteerd, maar because of heavy rain benoemt de reden explicieter. Voor de bredere keuze tussen voorzetsels zie By en with.
Voornaamwoorden na by
Na een voorzetsel gebruik je de objectvorm van een persoonlijk voornaamwoord: by me, by you, by him, by her, by it, by us, by them.
The photographs were taken by her, but I edited them.
De foto's zijn door haar gemaakt, maar ik heb ze bewerkt.
This report was prepared by us and reviewed by them.
Dit rapport is door ons opgesteld en door hen beoordeeld.
In neutrale stijl klinkt een beklemtoonde by-phrase vooral natuurlijk bij contrast: by her, not by him. Zonder contrast kan een actieve zin beter zijn: She took the photographs. In formele vermeldingen zoals auteurschap blijft de passieve formulering normaal (formal).
Actorweglating en verantwoordelijkheid
Een actorloos passief kan neutraal zijn, maar ook strategisch. The wrong dosage was administered beschrijft de fout zonder de verantwoordelijke te noemen. Als het doel alleen medische behandeling is, kan dat passend zijn; in een onderzoeksrapport kan de actor juist noodzakelijk zijn.
The wrong file was attached to the email.
Het verkeerde bestand was aan de e-mail toegevoegd.
The assistant attached the wrong file to the email.
De assistent voegde het verkeerde bestand aan de e-mail toe.
De tweede zin is niet ‘eerlijker’ puur omdat hij actief is; misschien was er geen individuele schuld of is de actor onbekend. Wel dwingt actief je om een actor te kiezen. Bij veiligheids-, juridische of politieke verantwoordelijkheid moet je daarom bewust nagaan welke informatie een actorloos passief weglaat (formal).
Veelgemaakte fouten
1. By gebruiken voor een instrument
⚠️ The window was broken by a hammer.
Mogelijk als de hamer zelf als oorzaak geldt; als iemand hem gebruikte, is a hammer het instrument en past with.
✅ The window was broken with a hammer.
Het raam werd met een hamer ingeslagen.
2. With gebruiken voor de actor
❌ The novel was written with Jane Austen.
Onjuist voor auteurschap — Jane Austen is de handelende schrijver.
✅ The novel was written by Jane Austen.
De roman werd geschreven door Jane Austen.
3. Iedere voorspelbare actor noemen
⚠️ The suspect was arrested by the police and taken to the station by the police.
Grammaticaal maar log en repetitief — de actor is voorspelbaar en hoeft niet tweemaal te worden genoemd.
✅ The suspect was arrested and taken to the station.
De verdachte werd gearresteerd en naar het politiebureau gebracht.
4. Een subjectvorm na by gebruiken
❌ The final version was checked by she.
Onjuist — na het voorzetsel by is de objectvorm her nodig.
✅ The final version was checked by her.
De definitieve versie is door haar gecontroleerd.
5. Nederlands door altijd als by vertalen
⚠️ The concert was cancelled by the bad weather.
Mogelijk wanneer het weer als directe oorzaak wordt voorgesteld; because of benoemt een gewone reden duidelijker.
✅ The concert was cancelled because of the bad weather.
Het concert werd vanwege het slechte weer afgelast.
Kernpunten
- Een passieve zin is zonder actor grammaticaal volledig; actorweglating is vaak de natuurlijke standaard.
- By voegt een handelende of veroorzakende actor toe wanneer die werkelijk informatief is.
- With noemt doorgaans een instrument, materiaal of kenmerk van de resulterende toestand.
- Een by-phrase is vooral nuttig voor nieuwe, onverwachte, contrastieve of verantwoordelijke actoren.
Related Topics
- Vorm van de lijdende vormA2 — Bouw het Engelse passief met een passende vorm van be en het voltooid deelwoord, terwijl tijd en lexicale betekenis elk hun eigen plaats behouden.
- Wanneer het passief natuurlijk isB1 — Kies het passief wanneer de onderganger centraal staat en de actor onbekend, voorspelbaar of minder relevant is, niet als automatische markering van formele stijl.
- Get-passiveB2 — Leer wanneer get plus voltooid deelwoord een gebeurtenis, verandering of persoonlijke betrokkenheid uitdrukt en waarom het niet elk be-passief kan vervangen.
- By en with bij middel en handelende persoonB1 — Leer hoe by een actor, methode of vervoerswijze markeert en hoe with een instrument of begeleider introduceert.
- Gegeven en nieuwe informatieB2 — Verpak dezelfde feiten anders naargelang wat de lezer al weet en wat als nieuwe kern van de boodschap moet binnenkomen.
- ObjectvoornaamwoordenA1 — Leer wanneer het Engels me, you, him, her, it, us en them gebruikt na een werkwoord of voorzetsel.