Ni kontrolas, ĉu la fokuso estas klara aŭ ne.

to be

Breakdown of Ni kontrolas, ĉu la fokuso estas klara aŭ ne.

• la: the
• ni: we
• aŭ: or

Questions & Answers about Ni kontrolas, ĉu la fokuso estas klara aŭ ne.

What does ĉu do in this sentence?

Ĉu introduces an indirect yes-no question. Here it works like English whether or sometimes if:

• Ni kontrolas = we are checking / we check
• ĉu la fokuso estas klara aŭ ne = whether the focus is clear or not

So the whole sentence means that we are checking whether something is true.

Why is it ĉu and not se?

Because Esperanto keeps these two ideas separate:

• ĉu = whether / if in a yes-no question
• se = if in a condition

English uses if for both, but Esperanto normally does not.

So:

• Ni kontrolas, ĉu la fokuso estas klara = We check whether the focus is clear
• Se la fokuso estas klara, ni daŭrigas = If the focus is clear, we continue

That distinction is very useful for learners.

What does the -as ending mean in kontrolas and estas?