Met have/get + object + voltooid deelwoord zeg je dat het onderwerp een handeling door iemand anders laat uitvoeren: I had my hair cut. Dezelfde vorm kan ook iets vervelends noemen dat het onderwerp of zijn bezit overkomt: He had his wallet stolen. De context bepaalt dus of het onderwerp controle uitoefent of juist slachtoffer is.
De bouwstenen van de constructie
Het patroon bestaat uit drie delen. Have of get draagt tijd en persoon; daarna komt het object dat de handeling ondergaat; het laatste woord is het voltooid deelwoord van de uitgevoerde handeling.
| Functie | Voorbeelddeel | Vraag |
|---|---|---|
| causatief werkwoord | had | wanneer en door wie geregeld? |
| ondergaand object | my hair | wat ondergaat de handeling? |
| voltooid deelwoord | cut | welke handeling? |
I had my hair cut before the wedding.
Ik liet vóór de bruiloft mijn haar knippen.
We're getting the roof repaired before winter.
We laten het dak vóór de winter repareren.
In beide zinnen voert het grammaticale onderwerp de concrete knip- of reparatiehandeling normaal niet zelf uit. Het onderwerp regelt, bestelt of veroorzaakt de dienst. Wie de handeling uitvoert, blijft meestal ongenoemd omdat dat voorspelbaar of niet belangrijk is.
Have: neutraal regelen of laten uitvoeren
Have something done is registerneutraal en geschikt voor zowel gesprekken als professionele tekst. Het legt de nadruk op de afspraak of regeling, niet op moeite om die voor elkaar te krijgen.
We have the fire alarms tested every six months.
We laten de brandmelders om de zes maanden testen.
The company will have the figures checked by an independent auditor.
Het bedrijf zal de cijfers door een onafhankelijke accountant laten controleren.
De eerste zin heeft present simple omdat het om een vaste routine gaat. In de tweede draagt will have de toekomstige tijd; checked verandert niet. Een actor met by is mogelijk wanneer die informatief is, maar meestal volstaat de impliciete vakpersoon. Zie by-phrases.
Have kan in alle relevante tijden verschijnen:
| Tijd | Vorm | Voorbeeldbetekenis |
|---|---|---|
| present simple | have/has it serviced | routine of gewoonte |
| past simple | had it serviced | voltooide afspraak |
| present perfect | have had it serviced | relevant voltooid resultaat |
| future | will have it serviced | toekomstige regeling |
I've had the brakes replaced, so the car is safe to drive again.
Ik heb de remmen laten vervangen, dus er kan weer veilig met de auto worden gereden.
De twee vormen van have in have had zijn geen doublure: de eerste is het perfect-hulpwerkwoord, de tweede het causatieve hoofdwerkwoord.
Get: informeler en vaak actiever geregeld
Get something done is vooral (informal). Het kan suggereren dat het onderwerp moeite deed, iemand zover kreeg of praktisch zorgde dat de klus klaar kwam. Dat verschil is een tendens, geen harde betekenisscheiding.
Can you get this form signed before the office closes?
Kun je dit formulier laten ondertekenen voordat het kantoor sluit?
We finally got the heating fixed after three calls to the landlord.
Na drie telefoontjes naar de verhuurder kregen we de verwarming eindelijk gerepareerd.
Finally en de drie telefoontjes maken de inspanning zichtbaar, waardoor get hier bijzonder natuurlijk is. In een formele offerte of procesbeschrijving kiest men vaker have: The client must have the equipment inspected annually (formal).
Get draagt eveneens de tijd: get it repaired, got it repaired en will get it repaired. In de present perfect gebruikt Brits Engels vaak have got it repaired; Noord-Amerikaans Engels heeft doorgaans have gotten it repaired (regional: Noord-Amerika). De gewone verleden tijd is in beide variëteiten got. Verwar dit niet met het get-passief: The roof got repaired heeft geen apart object na get; we got the roof repaired wel.
The roof got repaired after the storm.
Het dak werd na de storm gerepareerd.
We got the roof repaired after the storm.
We lieten het dak na de storm repareren.
In de eerste zin is the roof zelf onderwerp en ondergaat het een passieve gebeurtenis. In de tweede is we onderwerp en the roof object van de causatieve constructie.
Diensten aan lichaam en persoonlijke bezittingen
De constructie komt vaak voor bij kappers, zorgverleners, monteurs en andere diensten. Engels noemt het lichaamsdeel of bezit meestal met een bezittelijk voornaamwoord: my hair, her eyes, our boiler. Nederlands gebruikt ook vaak een bezittelijke vorm, maar kan met me een andere zinsbouw kiezen: Ik laat me onderzoeken.
She has her eyes tested every two years.
Ze laat om de twee jaar haar ogen testen.
I'm going to get my laptop cleaned before I sell it.
Ik laat mijn laptop schoonmaken voordat ik hem verkoop.
I cut my hair betekent volgens de normale grammaticale lezing dat ik zelf de schaar hanteerde. Bedoel je een kappersbezoek, dan maakt I had my hair cut de taakverdeling expliciet.
De actor expliciet maken
Een by-phrase kan de feitelijke uitvoerder noemen: I had the lock replaced by a locksmith. Vaak is een andere constructie met een persoon als object directer: I had a locksmith replace the lock. In die laatste vorm volgt na locksmith de grondvorm replace, geen deelwoord. De verwante patronen staan op make, let en have plus object.
We had the contract reviewed by a lawyer before signing it.
We lieten het contract door een advocaat beoordelen voordat we het ondertekenden.
We had a lawyer review the contract before we signed it.
We lieten een advocaat het contract beoordelen voordat we het ondertekenden.
De eerste zin maakt the contract tot informatietopic; de tweede maakt a lawyer eerder beschikbaar als handelende deelnemer. Beide zijn registerneutraal. Bij get werkt een persoonsobject anders: I got a lawyer to review it gebruikt to review, niet de grondvorm.
Wanneer have geen vrijwillige regeling betekent
In He had his wallet stolen heeft hij de diefstal niet besteld. De constructie geeft dan een gebeurtenis weer die het onderwerp persoonlijk treft, vaak via een lichaamsdeel, bezit of naaste. Deze ondergane lezing is vooral gebruikelijk bij onaangename gebeurtenissen.
He had his wallet stolen on the train.
Zijn portemonnee werd in de trein gestolen.
They had their flight cancelled with only two hours' notice.
Hun vlucht werd slechts twee uur van tevoren geannuleerd.
De bezitsrelatie verklaart waarom het onderwerp centraal staat: niet hijzelf maar his wallet ondergaat de diefstal, terwijl de gevolgen hem treffen. Nederlands gebruikt vaak een bezittelijke actieve formulering of gewoon passief, niet noodzakelijk laten.
Context voorkomt meestal misverstand. She had her portrait stolen betekent normaal dat haar portret werd gestolen; She had her portrait painted betekent normaal dat zij opdracht gaf voor een schilderij. Wereldkennis bepaalt welke controlelezing aannemelijk is.
During the move, we had three boxes damaged and one go missing.
Tijdens de verhuizing raakten drie van onze dozen beschadigd en verdween er één.
Deze getroffen lezing is registerneutraal, maar in formele rapportage is een direct passief soms helderder: Three boxes were damaged during the move (formal).
Vragen en ontkenningen
Omdat causatief have hier een gewoon hoofdwerkwoord is, gebruikt het modern Engels do-support in present en past simple: Do you have it serviced?, Did you have it repaired?, We didn't have it replaced. Bij get geldt hetzelfde. In perfectvormen staat het hulpwerkwoord voorop: Have you had it checked?
Have you had that cough checked by a doctor?
Heb je die hoest door een arts laten onderzoeken?
Why didn't you get the address corrected before the invitations went out?
Waarom heb je het adres niet laten corrigeren voordat de uitnodigingen werden verstuurd?
Een vorm als Did you had markeert verleden tijd dubbel. Na did staat altijd de grondvorm have.
Vergelijking met het Nederlands
Nederlands gebruikt meestal laten + infinitief: We laten het dak repareren. Engels gebruikt juist een voltooid deelwoord: We are having the roof repaired. Letterlijke overdracht levert daarom fouten op als have the roof repair.
Ook in het Nederlands wijst Ik heb mijn auto gerepareerd normaal naar zelf uitvoeren. Voor een uitbestede dienst zeg je Ik heb mijn auto laten repareren. Het echte vormverschil zit na het object: Nederlands gebruikt na laten de infinitief repareren, terwijl Engels in had my car repaired het voltooid deelwoord gebruikt.
Veelgemaakte fouten
Een dienst als zelf uitgevoerde handeling formuleren
❌ I cut my hair yesterday.
Verkeerd als je bedoelt dat een kapper het deed — dit zegt normaal dat je zelf knipte.
✅ I had my hair cut yesterday.
Ik heb gisteren mijn haar laten knippen.
Een infinitief in plaats van een deelwoord gebruiken
❌ We had the boiler repair.
Onjuist — boiler ondergaat de handeling, dus repair moet repaired worden.
✅ We had the boiler repaired.
We lieten de cv-ketel repareren.
De woordvolgorde uit het Nederlands overnemen
❌ I had repaired my phone at the shop.
Niet-causatief — deze volgorde is past perfect en zegt dat ik zelf had gerepareerd.
✅ I had my phone repaired at the shop.
Ik liet mijn telefoon in de winkel repareren.
Na did de verleden tijd laten staan
❌ Did you had the locks changed?
Onjuist — did draagt de verleden tijd, dus daarna staat have.
✅ Did you have the locks changed?
Heb je de sloten laten vervangen?
Kernpunten
- Het patroon is have/get + ondergaand object + voltooid deelwoord.
- Have is registerneutraal; get is vaker (informal) en kan extra inspanning of resultaat suggereren.
- De vorm kan een geregelde dienst of een ongewilde gebeurtenis uitdrukken; context bepaalt controle tegenover tegenslag.
- I had my hair cut zegt dat iemand anders knipte; I cut my hair zegt normaal dat ik het zelf deed.
- Houd deze constructie apart van have a person do something en get a person to do something, waarin de persoon juist uitvoerder is.
Related Topics
- Make, let en have plus objectB1 — Kies make voor dwang of oorzaak, let voor toestemming en have voor een opdracht, met de juiste infinitiefvorm.
- Vorm van de lijdende vormA2 — Bouw het Engelse passief met een passende vorm van be en het voltooid deelwoord, terwijl tijd en lexicale betekenis elk hun eigen plaats behouden.
- Get-passiveB2 — Leer wanneer get plus voltooid deelwoord een gebeurtenis, verandering of persoonlijke betrokkenheid uitdrukt en waarom het niet elk be-passief kan vervangen.
- By-phrase en actorweglatingB1 — Gebruik een by-phrase alleen voor een informatieve actor, onderscheid die van een instrument met with en laat voorspelbare actoren meestal weg.
- De vijf kernvormen van Engelse werkwoordenA1 — Leer hoe grondvorm, derde-persoonsvorm, past, voltooid deelwoord en -ing-vorm vrijwel alle Engelse werkwoordgroepen opbouwen.