Hodiaŭ estas la unua de marto, sed antaŭhieraŭ estis ankoraŭ februaro.

Today is the first of March, but the day before yesterday it was still February.

Breakdown of Hodiaŭ estas la unua de marto, sed antaŭhieraŭ estis ankoraŭ februaro.

• esti: to be
• la: the
• hodiaŭ: today
• sed: but

Questions & Answers about Hodiaŭ estas la unua de marto, sed antaŭhieraŭ estis ankoraŭ februaro.

Why is there no word for English it in this sentence?

Esperanto often does not use a dummy subject like English it in expressions about time, dates, weather, and similar things.

So:

Hodiaŭ estas la unua de marto.
literally works without any separate subject.

Here, hodiaŭ means today, but it is an adverb, not a grammatical subject. The same idea applies in:

Antaŭhieraŭ estis ankoraŭ februaro.

Using ĝi here would usually sound unnatural.

Why is it la unua and not unu?

Because dates use an ordinal number, not a cardinal number.

• unu = one
• unua = first

So la unua de marto means the first of March.

If you said unu de marto, that would not be the normal way to give a date.

Why does unua end in -a?

The ending -a marks an adjective in Esperanto. Ordinal numbers are formed as adjectives:

• unua = first
• dua = second
• tria = third

In a date, la unua is really short for something like la unua tago (the first day). The noun tago is just left out because it is understood.