Kim seems to leave early en Kim tries to leave early hebben dezelfde zichtbare vorm: onderwerp + persoonsvorm + to-infinitief. Onder die vorm zit een fundamenteel verschil. Bij raising (‘verheffing’) hoort Kim semantisch alleen bij leave; seem schrijft Kim geen eigen rol toe. Bij control bepaalt try juist dat Kim degene is die een poging doet én begrijpen we Kim als de onuitgesproken uitvoerder van leave.
Kim seems to leave the office before everyone else most days.
Kim lijkt op de meeste dagen eerder dan alle anderen van kantoor te vertrekken.
Kim tries to leave the office before rush hour.
Kim probeert vóór de spits van kantoor te vertrekken.
Het verschil is geen stilistische subtiliteit. Het voorspelt welke onderwerpen mogelijk zijn, waar de betekenis van het onderwerp vandaan komt en waarom een schijnbaar betekenisloos there wel vóór seem maar niet vóór try kan staan.
Raising: het onderwerp hoort inhoudelijk bij de infinitief
In The children seem to understand selecteert understand een begrijpende deelnemer: the children. Seem zegt alleen dat de beschreven situatie een bepaalde indruk wekt. Traditioneel heet dit subject-to-subject raising: het onderwerp van de infinitief verschijnt grammaticaal als onderwerp van de hogere zin.
The children seem to understand why the schedule changed.
De kinderen lijken te begrijpen waarom het rooster is veranderd.
The battery appears to be fully charged.
De batterij lijkt volledig opgeladen te zijn. (formeel/neutraal)
Je kunt de betekenis vaak parafraseren met onpersoonlijk it en een finiete bijzin:
| Raising | Onpersoonlijke parafrase |
|---|---|
| The children seem to understand. | It seems that the children understand. |
| The battery appears to be charged. | It appears that the battery is charged. |
| Maya happened to be there. | It happened that Maya was there. |
De parafrases zijn niet in iedere context stilistisch gelijk. It appears that ... is vaker (formal); seems to ... is heel gewoon (neutral). De overeenkomst laat vooral zien dat het hogere werkwoord geen handelende rol aan het zichtbare onderwerp geeft.
Veelvoorkomende raising-predicaten zijn seem, appear, happen en turn out, de passieve vormen be believed en be expected, en adjectivische patronen als be likely. Niet alle hebben exact dezelfde syntaxis, maar het onderwerp wordt telkens vanuit het ingebedde predicaat geïnterpreteerd.
Maya happened to have a spare key in her bag.
Maya bleek toevallig een reservesleutel in haar tas te hebben.
The missing files are believed to be on an old server.
Men denkt dat de ontbrekende bestanden op een oude server staan. (formeel)
Control: het hogere werkwoord kiest een controller
Bij try is het onderwerp niet semantisch leeg. Alleen een deelnemer die iets kan proberen, kan normaal onderwerp zijn. In Kim tries to leave selecteert try Kim als degene die de poging doet. Tegelijk heeft leave een uitvoerder nodig. Die uitvoerder wordt niet opnieuw uitgesproken, maar wordt begrepen als dezelfde Kim. In de taalkundige analyse heet het stille onderwerp van de infinitief vaak PRO; Kim controleert de interpretatie van PRO.
I tried to call you, but my phone had no signal.
Ik probeerde je te bellen, maar mijn telefoon had geen bereik.
The committee agreed to postpone the vote until Monday.
De commissie stemde ermee in de stemming tot maandag uit te stellen.
Werkwoorden als try, promise, agree, refuse, decide, hope en manage hebben doorgaans subjectcontrole: het onderwerp van het hogere werkwoord is ook de verzwegen uitvoerder van de infinitief. De precieze betekenis verschilt: promise vereist een belover, refuse een weigerende deelnemer en manage iemand of iets dat ondanks moeilijkheden slaagt.
Nora promised to send the revised figures by noon.
Nora beloofde de herziene cijfers vóór het middaguur te sturen.
Een niet-bezield onderwerp is mogelijk als de wereldkennis het hogere predicaat ondersteunt: The software managed to recover the file personifieert niets noodzakelijk; manage presenteert het resultaat als moeilijk bereikt. Maar een zuiver expletief onderwerp zonder referent kan geen poging doen, belofte maken of weigering uiten.
De beslissende expletieftest
Engels gebruikt expletief there in bestaansconstructies en expletief it bij weer en tijd. Zulke woorden vullen een grammaticale plaats maar verwijzen niet naar een handelende deelnemer. Raising laat ze toe, omdat het hogere predicaat geen eigen subjectrol eist.
There seems to be a problem with the heating.
Er lijkt een probleem met de verwarming te zijn.
There appear to be several pages missing from the report.
Er lijken meerdere pagina's in het rapport te ontbreken. (formeel/neutraal)
It seems to be raining again.
Het lijkt weer te regenen.
Control laat dat niet toe. There tries to be a problem kan niet de bedoelde betekenis ‘er probeert een probleem te zijn’ dragen, omdat expletief there geen poging kan doen. Ook It tries to rain is alleen mogelijk in een creatieve personificatie (literary/humorous) waarin het weer als handelende kracht wordt voorgesteld; het is geen gewone weerszin.
| Test | Raising met seem | Control met try |
|---|---|---|
| referentieel onderwerp | Kim seems to leave. | Kim tries to leave. |
| existentieel there | There seems to be a delay. | *There tries to be a delay. |
| weer-it | It seems to be raining. | *It tries to be raining. |
Nederlandse er lijkt ... te zijn helpt als vergelijking, maar is niet genoeg om alle Engelse werkwoorden correct te classificeren. Leer het Engelse complementatiepatroon samen met het predicaat.
Idiomatische betekenis blijft bij raising behouden
Een tweede diagnose gebruikt vaste uitdrukkingen. In The cat is out of the bag betekent de hele combinatie dat een geheim bekend is. Bij raising blijft die idiomatische lezing beschikbaar: The cat seems to be out of the bag. Het is niet letterlijk een kat die de eigenschap ‘lijken’ bezit; de volledige situatie lijkt waar.
The cat seems to be out of the bag, judging by everyone's questions.
Het geheim lijkt uitgelekt te zijn, gezien alle vragen van iedereen.
Bij control krijgt het hogere onderwerp wel een eigen rol. The cat tried to be out of the bag gaat daarom, voor zover interpreteerbaar, over een kat of gepersonifieerd wezen dat iets probeerde; de vaste betekenis ‘het geheim is bekend’ blijft niet automatisch intact. Ook deze test is een aanwijzing en geen handige productieregel voor alledaagse gesprekken, maar hij maakt de verborgen structuur zichtbaar.
Betekenisverschillen die de Nederlandse vertaling verbergt
Nederlands heeft zelf raising- en controlconstructies: Kim lijkt vroeg te vertrekken tegenover Kim probeert vroeg te vertrekken. De oppervlaktevorm lijkt dus sterk op het Engels. De valkuil ontstaat wanneer lijken en proberen beide vaag worden behandeld als ‘werkwoord + te + infinitief’. Dan verdwijnt het verschil tussen een beoordeling van een propositie en een handeling van een deelnemer.
Raising beweert niet dat het onderwerp actief een indruk probeert te wekken. Maya seems to be upset betekent dat de aanwijzingen op Maya's verdriet wijzen, niet dat Maya zich zo voordoet. Voor bewust veinzen gebruikt Engels pretend en daarmee krijg je control: Maya pretended to be upset.
Maya seems to be upset about the decision.
Maya lijkt van streek te zijn over de beslissing.
Maya pretended to be upset so they would change the decision.
Maya deed alsof ze van streek was, zodat ze de beslissing zouden veranderen.
Verder verandert raising de tijdsrelatie niet vanzelf. He seems to know gaat meestal over een gelijktijdige toestand; voor een eerdere gebeurtenis gebruik je de voltooide infinitief: He seems to have forgotten. Control kan eveneens een perfect infinitive hebben, maar de betekenis blijft een bewuste of aan het onderwerp toegeschreven houding: He claims to have forgotten.
He seems to have forgotten our appointment.
Hij lijkt onze afspraak vergeten te zijn.
Subject raising, object raising en object control
Het kerncontrast op deze pagina betreft het onderwerp, maar dezelfde vraag komt na een object terug. In I believe Maya to be reliable (formal) krijgt Maya haar inhoudelijke rol van be reliable; believe selecteert de inhoud van een overtuiging. Dit wordt vaak exceptional case marking of raising-to-object genoemd. In I persuaded Maya to apply selecteert persuade daarentegen zelf de persoon die overtuigd wordt, en Maya controleert de verzwegen uitvoerder van apply: object control.
The investigators believe the signature to be genuine.
De onderzoekers denken dat de handtekening echt is. (formeel)
We persuaded Maya to apply for the position.
We hebben Maya overgehaald om naar de functie te solliciteren.
Voor gewone productie is het belangrijkst dat werkwoorden hun eigen patroon selecteren. Suggest neemt in neutraal en-US geen object-controlconstructie: zeg suggest that Maya apply of suggest applying, niet suggest Maya to apply. De pagina over subjectcontrole werkt de verschillende controllers verder uit.
Veelgemaakte fouten
Seem behandelen als bewust handelen
❌ Kim seems to leave early means Kim is trying to look as if she leaves early.
Onjuiste analyse: seem beoordeelt de schijnbare waarheid van de hele situatie.
✅ Kim seems to leave early means the evidence suggests that Kim leaves early.
Kim lijkt vroeg te vertrekken betekent dat de aanwijzingen daarop wijzen.
Expletief there bij een control-werkwoord zetten
❌ There tries to be a solution to every problem.
Onjuist: expletief there kan geen poging doen en kan try dus niet controleren.
✅ There seems to be a solution to every problem.
Er lijkt voor ieder probleem een oplossing te zijn.
Een finiete vorm na to gebruiken
❌ She seems to understands the objection.
Onjuist: na to staat de kale infinitief understand.
✅ She seems to understand the objection.
Ze lijkt het bezwaar te begrijpen.
Voor een eerdere gebeurtenis de gewone infinitief kiezen
❌ He seems to lose the key yesterday.
Onjuist voor een schijnbare gebeurtenis van gisteren; markeer anterioriteit met have + deelwoord.
✅ He seems to have lost the key yesterday.
Hij lijkt gisteren de sleutel te zijn kwijtgeraakt.
Nederlands woord voor woord in een verkeerde Engelse constructie gieten
❌ I suggested her to try again.
Onjuist in neutraal en-US: suggest selecteert geen object-controlpatroon met to-infinitief.
✅ I suggested that she try again.
Ik stelde voor dat ze het opnieuw zou proberen.
Kernpunten
- Bij raising krijgt het zichtbare onderwerp zijn betekenisrol van de infinitief; seem voegt geen eigen deelnemerrol toe.
- Bij control selecteert het hogere werkwoord een deelnemer die de onuitgesproken uitvoerder van de infinitief bepaalt.
- Expletief there en weer-it zijn mogelijk bij raising, maar niet bij gewone control.
- De parafrase It seems that ... en het behoud van idiomen ondersteunen een raising-analyse.
- Oppervlakkig gelijke to-infinitieven kunnen dus een fundamenteel andere argumentstructuur hebben.
Related Topics
- Dummy it en extrapositieA2 — Gebruik dummy it bij weer, tijd en afstand en stel zware onderwerpszinnen uit tot een natuurlijke eindpositie.
- Existentieel thereA2 — Gebruik presentatief there om nieuwe personen, zaken en gebeurtenissen natuurlijk in het gesprek te introduceren.
- Subjectcontrole bij infinitievenC1 — Bepaal via het hoofdwerkwoord wie het verzwegen onderwerp van een Engelse to-infinitief is.
- Werkwoordpatronen met gerund of infinitiefB1 — Leer welke Engelse werkwoorden -ing, een to-infinitief of beide selecteren en wanneer de complementvorm de betekenis verandert.
- For plus onderwerp plus to-infinitiefB2 — Gebruik for om een expliciet onderwerp aan een to-infinitief te geven en kies daarbij de juiste voornaamwoordsvorm.