Een Engelse to-infinitief heeft vaak alleen een begrepen onderwerp: in We decided to leave zijn we ook degenen die vertrekken. Moet de infinitief een eigen, expliciet onderwerp krijgen, dan kan for + naamwoordgroep + to-infinitief dat onderwerp introduceren: It is important for us to leave. Deze constructie staat onder meer na bijvoeglijke naamwoorden en zelfstandige naamwoorden, en in doel- of gevolgadjuncten.
De bouw van de for-to-bijzin
Het kernpatroon is for + onderwerp + to + grondvorm. For is hier geen gewoon voorzetsel met de betekenis “voor iemand”. Het functioneert als gespecialiseerde inleider van een niet-finiete bijzin. De naamwoordgroep erna is inhoudelijk het onderwerp van de infinitief.
It is important for us to leave before the roads freeze.
Het is belangrijk dat we vertrekken voordat de wegen bevriezen.
For the team to finish today, everyone will need to focus.
Wil het team vandaag klaar zijn, dan zal iedereen zich moeten concentreren.
In het eerste voorbeeld voert us leave uit. In het tweede voert the team finish uit. De infinitief blijft niet-finiet: to leave en to finish tonen zelf geen present, past of congruentie. De hoofdzin en de context leveren de tijdsinterpretatie.
Een persoonlijke voornaamwoordsvorm na for staat in de objectvorm: for me, for him, for her, for us, for them. Dat is hetzelfde vormcontrast als na een gewoon voorzetsel, ook al vervult het voornaamwoord binnen de infinitief betekenisgewijs de onderwerpsrol.
It would be unusual for him to arrive without calling first.
Het zou ongebruikelijk zijn als hij aankwam zonder eerst te bellen.
There's no reason for them to cancel the whole event.
Er is geen reden waarom zij het hele evenement zouden afgelasten.
Na een bijvoeglijk naamwoord
For-to-bijzinnen vullen vaak de betekenis van een evaluerend of modaal bijvoeglijk naamwoord aan: important, essential, unusual, difficult, easy, impossible, safe. De constructie benoemt voor wie of voor welk onderwerp de infinitiefhandeling geldt.
It's essential for every applicant to provide two references.
Het is essentieel dat iedere sollicitant twee referenties opgeeft.
The software is easy for beginners to use.
De software is voor beginners gemakkelijk te gebruiken.
Het eerste patroon is it + be + adjective + for-clause. Het voorlopige onderwerp it maakt een zware bijzin aan het einde mogelijk. De vooropgeplaatste variant, For every applicant to provide two references is essential, is grammaticaal maar klinkt zwaarder en is vooral (formal) of (academic). De extrapositie met it is in neutrale spreek- en schrijftaal veel gewoner.
Bij easy for beginners to use is the software het begrepen object van use: beginners gebruiken de software. Vergelijk dat met It is easy for beginners to use the software, waar het object binnen de infinitief wordt uitgesproken. Beide zijn (neutraal).
It was difficult for me to hear the announcement from the back row.
Vanaf de achterste rij kon ik de mededeling moeilijk verstaan.
Niet ieder bijvoeglijk naamwoord gebruikt for. Na oordelen over iemands gedrag verschijnt vaak of + persoon + to-infinitief: It was kind of you to help. Daar beoordeelt kind de persoon zelf. In It was important for you to help beoordeelt important de situatie. De keuze is dus semantisch, niet vrij.
It was generous of you to cover everyone's meal.
Het was gul van je om voor iedereen het eten te betalen.
It was important for you to attend the full meeting.
Het was belangrijk dat je de hele vergadering bijwoonde.
Na een zelfstandig naamwoord
Een zelfstandig naamwoord kan worden gevolgd door een for-to-bijzin die de inhoud, bestemming of betrokken deelnemers specificeert. Veelvoorkomende combinaties zijn a plan for ... to, an opportunity for ... to, a chance for ... to, a request for ... to en time for ... to.
We approved a plan for them to meet with the residents next week.
We keurden een plan goed waarbij zij volgende week met de bewoners overleggen.
This is a good opportunity for you to ask detailed questions.
Dit is een goede gelegenheid voor jou om gedetailleerde vragen te stellen.
Is there enough time for the paint to dry before dinner?
Is er genoeg tijd om de verf vóór het eten te laten drogen?
De naamwoordgroep na for hoeft geen persoon te zijn. The paint kan het onderwerp van dry zijn, en betekenisloos there of weers-it kan eveneens verschijnen: for there to be, for it to rain. Juist daardoor zien we dat een infinitief wel een uitgedrukt grammaticaal onderwerp kan hebben.
The schedule leaves enough time for there to be a proper discussion afterward.
Het programma laat genoeg tijd over om achteraf een goed gesprek te voeren.
Zware reeksen van naamwoord + for-to-bijzin komen veel voor in beleids- en vakteksten (formal/academic), bijvoorbeeld a requirement for all samples to be stored at −20°C. In alledaagse taal kan een finiete bijzin soms lichter klinken: We require all samples to be stored ... of All samples have to be stored ....
Als doel- of gevolgadjunct
Een for-to-bijzin kan aangeven met welk doel iets wordt gedaan, vooral wanneer de uitvoerder van het doel afwijkt van het onderwerp van de hoofdzin. Zonder for + onderwerp zou de gewone doelinfinitief normaal naar het hoofdzinonderwerp verwijzen.
I left the side gate open for the delivery driver to come in.
Ik liet het zijhek open zodat de bezorger naar binnen kon.
She moved the chair aside for everyone to see the screen.
Ze zette de stoel opzij zodat iedereen het scherm kon zien.
In het eerste voorbeeld liet I het hek open, maar the delivery driver komt binnen. I left the side gate open to come in zou normaal betekenen dat ikzelf wilde binnenkomen. Het expliciete infinitiefonderwerp voorkomt dus een verkeerde control-relatie.
Na too en enough kan de constructie een mogelijkheid of resultaatgrens aangeven.
The music was too loud for us to talk comfortably.
De muziek stond te hard om prettig met elkaar te kunnen praten.
The instructions are clear enough for a first-time user to follow.
De instructies zijn zo duidelijk dat ook een nieuwe gebruiker ze kan volgen.
Deze patronen zijn (neutraal). Een compacte for-to-groep kan in formele tekst informatie stapelen, maar de constructie zelf is niet uitsluitend formeel.
Na bepaalde werkwoorden
Sommige werkwoorden en vaste combinaties selecteren expliciet een for-to-complement: arrange for, wait for, call for, ask for in passende betekenissen. Het voorzetsel en de infinitiefinleider vallen hier aan de oppervlakte samen.
We arranged for a technician to inspect the boiler tomorrow.
We regelden dat er morgen een monteur naar de cv-ketel komt kijken.
I'm waiting for the pharmacy to confirm the prescription.
Ik wacht tot de apotheek het recept bevestigt.
Leer deze combinaties als patronen. Je kunt for niet vrij na ieder werkwoord zetten. Vooral want neemt in de gewone standaardconstructie rechtstreeks een naamwoordgroep plus to-infinitief: We want them to stay, niet We want for them to stay. Een for-to-bijzin is wel mogelijk wanneer de zinsbouw er zelfstandig ruimte voor maakt: What we want is for them to stay. Dat laatste is (neutraal) maar legt nadruk op de gewenste situatie.
What I want is for everyone to have a fair chance.
Wat ik wil, is dat iedereen een eerlijke kans krijgt.
Zie subjectcontrole bij infinitieven voor het verschil tussen zulke zichtbare infinitiefsubjecten en verzwegen control-onderwerpen.
For als inleider tegenover for als gewoon voorzetsel
De twee functies kunnen naast elkaar bestaan. In I bought a ticket for Sam betekent for Sam “bestemd voor Sam”; er volgt geen infinitief waarvan Sam het onderwerp is. In I bought a ticket for Sam to attend the conference is Sam de bezoeker van de conferentie. Context kan soms twee analyses toelaten, maar de aanwezigheid van to + verb is een sterk signaal voor de for-to-bijzin.
| Vorm | Functie van de naamwoordgroep | Natuurlijke Nederlandse lezing |
|---|---|---|
| a message for Dana | ontvanger van het bericht | een bericht voor Dana |
| a message for Dana to read | onderwerp van read | een bericht dat Dana moet lezen |
| room for two more guests | personen voor wie ruimte is | ruimte voor nog twee gasten |
| room for two more guests to sit down | onderwerp van sit down | ruimte zodat nog twee gasten kunnen zitten |
Veelgemaakte fouten
Een onderwerpsvorm na for gebruiken
❌ It is important for they to hear both sides.
Onjuist: na for staat het voornaamwoord in de objectvorm.
✅ It is important for them to hear both sides.
Het is belangrijk dat zij beide kanten horen.
For willekeurig na want invoegen
❌ I want for you to send the invoice today.
Niet de gewone standaardconstructie na want.
✅ I want you to send the invoice today.
Ik wil dat je de factuur vandaag verstuurt.
For weglaten terwijl de infinitief een eigen onderwerp heeft
❌ It would be unusual him to leave without saying goodbye.
Onjuist: dit bijvoeglijke patroon vereist for vóór het infinitiefsubject.
✅ It would be unusual for him to leave without saying goodbye.
Het zou ongebruikelijk zijn als hij vertrok zonder afscheid te nemen.
For en of als vrije varianten behandelen
❌ It was kind for you to drive us home.
Onjuist: kind beoordeelt hier jouw gedrag en neemt daarom of.
✅ It was kind of you to drive us home.
Het was aardig van je om ons naar huis te brengen.
Kernpunten
- For + objectvorm/naamwoordgroep + to-infinitief geeft de infinitief een uitgedrukt onderwerp.
- Het patroon staat vaak na een bijvoeglijk naamwoord of zelfstandig naamwoord en in doel- en gevolgadjuncten.
- De hele groep wordt in het Nederlands vaak een dat- of zodat-bijzin, niet een letterlijke combinatie met voor.
- Voeg for niet na ieder werkwoord toe; leer selecterende patronen als arrange for en het directe patroon want someone to do something afzonderlijk.
Related Topics
- Finiete en niet-finiete werkwoordsvormenB1 — Leer welk werkwoord tijd en congruentie draagt en hoe infinitieven en deelwoorden daarvan afhankelijke, verkorte structuren bouwen.
- De to-infinitiefA2 — Leer hoe to plus de grondvorm een tijdloze deelzin vormt als complement, doelbepaling of onderwerp, en waar not hoort.
- Subjectcontrole bij infinitievenC1 — Bepaal via het hoofdwerkwoord wie het verzwegen onderwerp van een Engelse to-infinitief is.
- Doel met to, so that en in order toA2 — Druk een doel uit met een compacte to-infinitief of met so that wanneer het doel een eigen onderwerp nodig heeft.
- ObjectvoornaamwoordenA1 — Leer wanneer het Engels me, you, him, her, it, us en them gebruikt na een werkwoord of voorzetsel.