Both, either en neither gaan in hun kern over precies twee personen, dingen of mogelijkheden. Both sluit ze allebei in, either kiest of verdeelt over één van de twee, en neither sluit ze allebei uit. Dat lijkt sterk op Nederlands beide/allebei, een van beide en geen van beide, maar de Engelse woordvolgorde en congruentie vragen extra aandacht. Alle vormen op deze pagina zijn registerneutraal, tenzij er expliciet een registerlabel bij staat.
Het basiscontrast: twee, één van twee, nul van twee
Vóór een meervoudig zelfstandig naamwoord betekent both ‘beide’. Het zelfstandig naamwoord en het werkwoord staan in het meervoud. Je zegt both doors, zonder the, wanneer je beide deuren als volledige set bedoelt.
Both doors are locked, so we’ll have to wait outside.
Beide deuren zitten op slot, dus we zullen buiten moeten wachten.
Both candidates have relevant experience.
Beide kandidaten hebben relevante ervaring.
Either + enkelvoudig zelfstandig naamwoord betekent ‘een van beide’ of ‘welke van de twee dan ook’. Omdat je telkens één lid van het paar afzonderlijk neemt, volgt er een enkelvoudig zelfstandig naamwoord en gewoonlijk een enkelvoudig werkwoord.
Either answer is acceptable as long as you explain it.
Elk van beide antwoorden is aanvaardbaar, zolang je het uitlegt.
You can take either bus; they both stop near the station.
Je kunt een van beide bussen nemen; ze stoppen allebei vlak bij het station.
Neither + enkelvoudig zelfstandig naamwoord betekent ‘geen van beide’. Ook hier bekijkt de grammatica ieder lid afzonderlijk, zodat de naamwoordgroep enkelvoudig is.
Neither option works for me, so let’s find another date.
Geen van beide opties werkt voor mij, dus laten we een andere datum zoeken.
Neither key fits the back door.
Geen van beide sleutels past op de achterdeur.
Met of zonder of
Vóór een kaal zelfstandig naamwoord staat geen of: both doors, either answer, neither option. Bij een bepaalde groep met the, een aanwijzend woord of een bezittelijk woord zijn twee patronen mogelijk. Both kan rechtstreeks vóór de bepaler staan (both the doors, both my sisters) of met of (both of the doors, both of my sisters). De vorm met of legt vaak iets meer nadruk op de volledige set.
Both my sisters live abroad now.
Mijn beide zussen wonen nu in het buitenland.
Both of those restaurants are closed on Mondays.
Die twee restaurants zijn allebei op maandag gesloten.
Bij either en neither is of wél nodig vóór zo’n bepaalde groep: either of the answers, neither of my parents. Vóór een persoonlijk voornaamwoord is het altijd of + objectvorm: both of us, either of them, neither of you.
Either of these rooms would be big enough for the meeting.
Elk van deze twee kamers zou groot genoeg zijn voor de vergadering.
Neither of us remembered to bring an umbrella.
Geen van ons beiden dacht eraan een paraplu mee te nemen.
Both kan ook na een persoonlijk voornaamwoord staan: we both, they both, of na een hulpwerkwoord: we have both finished. Bij een gewone persoonsvorm van be staat het erna: we are both tired.
We both thought the deadline was Friday.
We dachten allebei dat de deadline vrijdag was.
They have both applied for the same job.
Ze hebben allebei op dezelfde baan gesolliciteerd.
Congruentie na either of en neither of
Na either of en neither of staat de groep na of vaak in het meervoud, maar formeel verwijst het onderwerp naar één lid tegelijk. Daarom geldt een enkelvoudig werkwoord traditioneel als de veiligste keuze, vooral in verzorgde schrijftaal (formal): Neither of the proposals is affordable.
In alledaags Brits en Amerikaans Engels is een meervoudig werkwoord heel gebruikelijk wanneer er een meervoudig woord vlak vóór staat: Neither of the proposals are affordable (informal). Dat is geen zeldzame fout maar echte gebruiksvariatie. Bij either of blijft het enkelvoud doorgaans duidelijk sterker dan bij neither of.
Neither of the explanations is entirely convincing.
Geen van beide verklaringen is helemaal overtuigend. (verzorgde schrijftaal)
Neither of my parents are home yet.
Geen van mijn ouders is al thuis. (alledaagse spreektaal)
Wie voor een examen of formele tekst één consequente norm nodig heeft, kiest na either of en neither of het enkelvoud. Lees voor bredere patronen ook congruentie bij zelfstandige naamwoorden.
De gekoppelde patronen
Met both … and, either … or en neither … nor verbind je gelijkwaardige zinsdelen. Both … and voegt twee zaken samen. Either … or presenteert twee alternatieven. Neither … nor ontkent beide alternatieven zonder extra not.
Both Maya and Leo are working from home today.
Zowel Maya als Leo werken vandaag thuis.
We can either leave now or take the last train.
We kunnen óf nu vertrekken óf de laatste trein nemen.
Neither the manager nor the receptionist knew where the parcel was.
Noch de manager, noch de receptionist wist waar het pakket was.
Zet de gekoppelde elementen zo veel mogelijk in dezelfde vorm. In either leave now or take the last train volgen na beide voegwoorden werkwoorden. Een mengvorm als either leaving now or we take the train is moeilijker te verwerken. Bij twee enkelvoudige onderwerpen na either … or of neither … nor is een enkelvoudig werkwoord de verzorgde standaard. Als één deel meervoudig is, stemmen veel sprekers het werkwoord af op het dichtstbijzijnde deel.
Neither the teachers nor the headteacher is available this afternoon.
Noch de docenten, noch het schoolhoofd is vanmiddag beschikbaar.
Twee betekenissen van either
In een positieve zin kan either een vrije keuze tussen twee mogelijkheden geven: Either answer is fine. In combinaties als on either side kan het bovendien distributief zijn: wat gezegd wordt, geldt aan elke kant afzonderlijk en daardoor aan beide kanten samen.
There were tall trees on either side of the road.
Aan weerszijden van de weg stonden hoge bomen.
De context maakt dus duidelijk of Nederlands een van beide of beide/aan weerszijden natuurlijker is. Both sides bekijkt de twee kanten gezamenlijk; either side bekijkt elke mogelijke kant afzonderlijk.
Een heel andere functie verschijnt aan het einde van een negatieve zin. Daar betekent either ‘ook niet’ en vervangt het het positieve too. Deze additieve either staat meestal aan het zinseinde en is registerneutraal.
I didn’t enjoy the film, and Sam didn’t like it either.
Ik vond de film niet leuk, en Sam vond hem ook niet leuk.
We can’t stay late, and they can’t either.
Wij kunnen niet lang blijven, en zij ook niet.
Neither can they drukt dezelfde instemming uit met omkering. Me neither is een zeer gewone korte reactie (informal); Neither do I is vollediger en registerneutraal.
‘I don’t eat meat.’ ‘Me neither.’
‘Ik eet geen vlees.’ ‘Ik ook niet.’
Nederlands tegenover Engels
Nederlands laat beide en allebei op verschillende plaatsen toe: beide deuren, de deuren zijn allebei dicht. Engels verdeelt die functies over both doors en the doors are both closed. Voeg geen telwoord toe: both betekent zelf al ‘de twee samen’.
Ook de Nederlandse combinatie geen van beide keuzes verleidt tot een Engels meervoud direct na neither. Engels zegt echter neither choice of neither of the choices. En let op het betekenisverschil tussen not both en neither: not both laat er mogelijk één over, terwijl neither er nul overlaat.
Not both reports were late; one arrived on time.
Niet beide verslagen waren te laat; één kwam op tijd.
Neither report arrived on time.
Geen van beide verslagen kwam op tijd.
Veelgemaakte fouten
1. Een overbodig telwoord na both
❌ Both two options include breakfast.
Onjuist: both betekent zelf al ‘beide/twee’.
✅ Both options include breakfast.
Beide opties zijn inclusief ontbijt.
2. Een meervoud direct na neither
❌ Neither choices are suitable.
Onjuist in dit patroon: na neither zonder of staat een enkelvoudig zelfstandig naamwoord.
✅ Neither choice is suitable.
Geen van beide keuzes is geschikt.
3. Of weglaten vóór een voornaamwoord
❌ Neither them had booked a table.
Onjuist: vóór een persoonlijk voornaamwoord is of verplicht.
✅ Neither of them had booked a table.
Geen van beiden had een tafel gereserveerd.
4. Too gebruiken na een ontkenning
❌ I don’t understand it too.
Onjuist in standaardengels: additief too hoort bij een positieve zin.
✅ I don’t understand it either.
Ik begrijp het ook niet.
Kernpunten
- Both + meervoud sluit twee leden in; either + enkelvoud kiest of verdeelt; neither + enkelvoud sluit beide uit.
- Gebruik of in either/neither of the … en altijd vóór voornaamwoorden: both of us.
- Enkelvoud na neither of is de formele norm; meervoud komt veel voor in informele taal.
- Not both betekent ‘niet allebei’; neither betekent ‘geen van beide’.
- Na een negatieve zin betekent either aan het eind ‘ook niet’.
Related Topics
- All en everyB1 — Leer hoe all een groep of hoeveelheid als geheel presenteert en every ieder lid afzonderlijk meeneemt.
- Each en everyB1 — Leer wanneer each afzonderlijke leden benadrukt en wanneer every volledige dekking als een terugkerend patroon presenteert.
- No en noneA2 — Leer waarom no vóór een zelfstandig naamwoord staat, terwijl none zelfstandig staat of met none of een bepaalde groep uitsluit.
- Congruentie met zelfstandige naamwoordenB1 — Leer hoe het getal van een Engels zelfstandig naamwoord de werkwoordsvorm, aanwijzer en latere verwijzingen bepaalt.
- Both and, either or en neither norB1 — Koppel gelijksoortige zinsdelen met both ... and, either ... or en neither ... nor en kies passende congruentie bij samengestelde onderwerpen.