Rangtelwoorden (ordinal numbers) geven een plaats in een reeks aan: first, second, third, fourth. In het Engels staan ze meestal met the, omdat de bedoelde positie binnen een bepaalde reeks uniek is. De vorming is grotendeels regelmatig, maar juist de vaakst gebruikte vormen bevatten uitzonderingen. Ook bij data is er een belangrijk verschil tussen wat je schrijft en wat je zegt.
Van first tot nineteenth
De eerste drie rangtelwoorden zijn onregelmatig: first, second en third. Vanaf fourth gebruik je meestal de uitgang -th, maar enkele grondwoorden veranderen van spelling.
| Cijfer | Hoofdtelwoord | Rangtelwoord | Afkorting |
|---|---|---|---|
| 1 | one | first | 1st |
| 2 | two | second | 2nd |
| 3 | three | third | 3rd |
| 4 | four | fourth | 4th |
| 5 | five | fifth | 5th |
| 8 | eight | eighth | 8th |
| 9 | nine | ninth | 9th |
| 12 | twelve | twelfth | 12th |
Er is geen volledig logische manier om first, second en third uit one, two en three af te leiden: leer deze vormen als afzonderlijke woorden. Bij fifth verdwijnt ve, bij ninth verdwijnt de laatste e en in twelfth verandert ve in f. De overige vormen tot negentien volgen meestal gewoon het patroon: sixth, seventh, tenth, eleventh, thirteenth.
This is my first week at the new office.
Dit is mijn eerste week op het nieuwe kantoor.
Our team finished third in the regional tournament.
Ons team eindigde als derde in het regionale toernooi.
She called for the fifth time that morning.
Ze belde die ochtend voor de vijfde keer.
Tientallen en samengestelde rangtelwoorden
Hele tientallen op -y veranderen in -ieth: twenty → twentieth, thirty → thirtieth, forty → fortieth. Bij een samengesteld getal krijgt alleen het laatste deel de rangtelwoordvorm: twenty-first, twenty-second, twenty-third, twenty-fourth. Het koppelteken blijft net als bij samengestelde hoofdtelwoorden staan.
They celebrated their twentieth wedding anniversary at home.
Ze vierden thuis hun twintigste huwelijksdag.
Maya was the twenty-third person to cross the finish line.
Maya was de drieëntwintigste die over de finish kwam.
Bij grotere getallen wordt eveneens alleen het laatste getelde element ordinaal: one hundred first, two hundred forty-second, one thousandth. Deze gids gebruikt het Amerikaanse model zonder and in hele getallen. One hundred and first is de gewone Britse variant (regionaal: Brits-Engels).
This is the one hundred first episode of the podcast.
Dit is de honderd-en-eerste aflevering van de podcast.
De afkortingsuitgang hangt af van de laatste twee cijfers, niet alleen van het laatste cijfer. Daarom zijn 11th, 12th en 13th uitzonderingen; pas daarna krijg je 21st, 22nd en 23rd. Schrijf dus 111th, niet 111st.
| Laatste cijfer(s) | Uitgang | Voorbeelden |
|---|---|---|
| 1, behalve 11 | -st | 1st, 21st, 101st |
| 2, behalve 12 | -nd | 2nd, 22nd, 102nd |
| 3, behalve 13 | -rd | 3rd, 23rd, 103rd |
| alle overige | -th | 4th, 11th, 112th |
Waarom meestal the?
Een rangpositie is normaal uniek binnen de bedoelde reeks: er is maar één eerste trein van de dag en één derde hoofdstuk van een bepaald boek. Daarom staat meestal het bepaalde lidwoord the.
Take the second street on the right.
Neem de tweede straat rechts.
The fourth chapter explains how the system works.
Het vierde hoofdstuk legt uit hoe het systeem werkt.
Een bezittelijk woord of een andere determiner neemt de plaats van the in: my first job, her second attempt, every third day. Je combineert zulke determinatoren niet: the my first job is onmogelijk. Na finish, come en rank kan het rangtelwoord bovendien zelfstandig de uitslag noemen, vaak zonder the: She finished first. Met a/an + ordinal bedoel je ‘nog een’: a second cup is een extra kop, niet noodzakelijk nummer twee in een officieel genummerde reeks.
He passed the exam on his second attempt.
Hij slaagde bij zijn tweede poging voor het examen.
Would you like a second cup of coffee?
Wil je nog een kop koffie?
Jordan came first, and Alex came second.
Jordan werd eerste en Alex werd tweede.
Rangtelwoorden in data
In geschreven Amerikaanse data staat vaak een hoofdtelwoordachtig cijfer zonder zichtbare uitgang: May 5, 2026. Je spreekt de dag toch als rangtelwoord uit: May fifth, twenty twenty-six. De vorm May 5th, 2026 is ook mogelijk (informeel tot neutraal), maar in formele lopende tekst laten veel stijlgidsen -th weg.
The appointment is on May 5, 2026.
De afspraak is op 5 mei 2026.
De Britse geschreven volgorde is 5 May 2026 (regionaal: Brits-Engels). Die datum wordt gewoonlijk uitgesproken als the fifth of May, twenty twenty-six. Het geschreven cijfer 5 en het gesproken woord fifth vallen dus niet één-op-één samen. Bovendien kunnen Amerikanen the en of gebruiken bij het uitspreken van een datum, maar May fifth is in Amerikaans-Engels het compactste standaardmodel.
The British invitation says 5 May, read aloud as the fifth of May.
Op de Britse uitnodiging staat 5 mei, uitgesproken als de vijfde mei.
Meer over interpunctie, jaartallen en dubbelzinnige cijferdatums lees je bij data schrijven en zeggen.
Andere vaste toepassingen
In Amerikaans-Engels telt men verdiepingen vanaf de begane grond als first floor. Daardoor is the first floor meestal Nederlands de begane grond, terwijl Nederlands de eerste verdieping meestal the second floor is. In Brits-Engels heet de begane grond the ground floor en komt daarna the first floor (regionaal: Brits-Engels). Dit is een praktisch verschil, geen zuiver grammaticale uitzondering.
Our apartment is on the third floor, right above the pharmacy.
Ons appartement ligt op de tweede verdieping, direct boven de apotheek.
Bij vorsten en pausen staat een Romeins cijfer in de schrijftaal, maar je spreekt een rangtelwoord uit: Elizabeth II is Elizabeth the Second. Bij eeuwen gebruik je eveneens een rangtelwoord: the twenty-first century. Voor hoofdstukken, bussen en kamernummers gebruikt Engels daarentegen vaak een hoofdtelwoord ná het zelfstandig naamwoord: Chapter Three, Room 204. De keuze is dus ook een naamgevingsconventie.
The building was renovated at the start of the twenty-first century.
Het gebouw werd aan het begin van de eenentwintigste eeuw gerenoveerd.
Veelgemaakte fouten
Regelmatige vormen maken van onregelmatige woorden
❌ She finished threeth in the final.
Onjuist: third is onregelmatig; threeth bestaat niet.
✅ She finished third in the final.
Ze eindigde als derde in de finale.
Elk deel van een samengesteld getal ordinaal maken
❌ Today is my twentieth-third birthday.
Onjuist: alleen het laatste deel krijgt de rangtelwoordvorm.
✅ Today is my twenty-third birthday.
Vandaag ben ik drieëntwintig geworden.
Automatisch the vóór een bezittelijk woord zetten
❌ It was the my first day at work.
Onjuist: my neemt de plaats van the in.
✅ It was my first day at work.
Het was mijn eerste werkdag.
Een datum woord voor woord opbouwen
❌ The meeting is on the threeth of five May.
Onjuist: gebruik third en zet in dit model de maand na of.
✅ The meeting is on May 3.
De vergadering is op 3 mei.
Kernpunten
- Leer first, second, third, fifth, ninth en twelfth als bijzondere vormen.
- Bij samengestelde getallen wordt alleen het laatste deel ordinaal: twenty-third.
- Gebruik meestal the, behalve wanneer een bezittelijk woord of een andere determiner die plaats inneemt, of bij uitslagen als finish first.
- Een geschreven datum met het cijfer 5 wordt uitgesproken met het rangtelwoord fifth.
- Amerikaans May 5 en Brits 5 May verschillen in volgorde én in het gebruikelijke leesmodel.
Related Topics
- HoofdtelwoordenA1 — Vorm en schrijf Engelse hoofdtelwoorden van zero tot millions met correcte woordvolgorde, koppeltekens en meervouden.
- Decimalen en breukenA2 — Lees en schrijf Engelse decimalen, gewone breuken en gemengde getallen zonder Nederlandse notatie over te nemen.
- Data schrijven en zeggenA2 — Schrijf en spreek Engelse data volgens Amerikaanse en Britse conventies en voorkom dubbelzinnige cijferdatums.
- Kloktijden zeggenA1 — Zeg Engelse kloktijden met digitale lezingen, past en to, en gebruik noon, midnight, a.m. en p.m. zonder dubbelzinnigheid.
- The bij superlatieven en rangtelwoordenA2 — Leer waarom superlatieven en rangtelwoorden meestal the krijgen, en wanneer een predicatieve of idiomatische constructie daarvan afwijkt.