In a friend of mine lijkt bezit tweemaal te worden gemarkeerd: eerst door of, daarna door het bezittelijke mine. Dezelfde structuur staat in a portrait of John's. Deze dubbele genitief is geen overbodige herhaling, maar een vaste Engelse constructie die vaak ‘één uit een ruimere verzameling’ betekent. Ze kan bovendien een scherp contrast creëren tussen wat een afbeelding voorstelt en aan wie de afbeelding toebehoort.
De bouw van de constructie
Het grondpatroon is naamwoordgroep + of + zelfstandige bezitsvorm:
| Type bezitter | Zelfstandige vorm | Dubbele genitief |
|---|---|---|
| persoonlijk voornaamwoord | mine, yours, his, hers, ours, theirs | a friend of mine |
| eigennaam | John's, Priya's | a colleague of Priya's |
| naamwoordgroep | my neighbour's | a cousin of my neighbour's |
Na of staat bij een persoonlijk voornaamwoord dus de zelfstandige bezitsvorm mine, niet het objectvoornaamwoord me en niet de afhankelijke vorm my. Vergelijk Nederlands een collega van mij: Nederlands gebruikt na van inderdaad mij, maar Engels behandelt het tweede element als ‘een van degenen die bij mijn kring horen’ en kiest mine.
A friend of mine recommended this little restaurant.
Een vriend van mij raadde dit kleine restaurant aan.
Two former colleagues of hers now work in Brussels.
Twee voormalige collega's van haar werken nu in Brussel.
We spent the weekend at a cottage of my aunt's.
We brachten het weekend door in een vakantiehuisje van mijn tante.
De constructie is neutraal in gesproken en geschreven Engels. Een lange bezitter kan haar echter log maken. A proposal of the newly appointed director of operations' is theoretisch te ontleden, maar onhandig; one of the proposals made by the newly appointed director of operations is helderder.
Eén lid van een verzameling
Met a friend of mine presenteert de spreker doorgaans één persoon uit zijn of haar vriendenkring. Die deelverzamelingslezing verklaart waarom de eerste naamwoordgroep normaal onbepaald of kwantificerend is: a friend, some friends, two friends, another friend. De dubbele genitief identificeert niet één unieke persoon; hij kiest een lid of enkele leden uit een beschikbare verzameling.
Another student of Dr Patel's has won the research prize.
Nog een student van dr. Patel heeft de onderzoeksprijs gewonnen.
Some neighbours of ours looked after the cat while we were away.
Een paar buren van ons hebben voor de kat gezorgd toen we weg waren.
Daarom klinkt the friend of mine in de bedoelde betekenis meestal niet idiomatisch. Met the moet de luisteraar de vriend al uniek kunnen identificeren; of mine levert doorgaans alleen een kring op, geen unieke selectie. Je zegt my friend, of je voegt onderscheidende informatie toe: the friend of mine who lives in Dublin is mogelijk, maar veel sprekers geven ook daar de voorkeur aan my friend who lives in Dublin.
Aanwijzende woorden zijn wél mogelijk: this friend of mine, that idea of yours, those neighbours of ours. Ze wijzen een exemplaar aan en kunnen tegelijk een houding uitdrukken. That dog of yours klinkt afhankelijk van intonatie liefkozend, geïrriteerd of plagerig; de constructie zelf bepaalt de emotie niet.
That dog of yours has dug up my herbs again.
Die hond van jou heeft mijn kruiden alweer uitgegraven. (informeel, waarschijnlijk geïrriteerd)
A picture of John versus a picture of John's
Bij afbeeldingswoorden maakt de dubbele genitief een beroemd maar werkelijk nuttig betekeniscontrast. In a picture of John is John normaal het onderwerp van de afbeelding: John staat erop. In a picture of John's is de afbeelding er één die bij Johns verzameling hoort, door hem is gemaakt of anderszins aan hem verbonden is. John hoeft er niet op te staan.
There was a picture of John on the noticeboard, so everyone recognised him.
Er hing een foto van John op het mededelingenbord, dus iedereen herkende hem.
There was a picture of John's on the noticeboard, but I don't know who the woman in it was.
Er hing een foto van John op het mededelingenbord, maar ik weet niet wie de vrouw erop was.
De Nederlandse vertaling een foto van John is dubbelzinnig tussen voorstelling en bezit. Engels kan dat verschil grammaticaal zichtbaar maken. Hetzelfde geldt voor a portrait of the duke tegenover a portrait of the duke's. De eerste stelt de hertog voor; de tweede is een portret uit zijn bezit of oeuvre.
The gallery bought a portrait of the duke painted in 1765.
De galerie kocht een portret waarop de hertog is afgebeeld, geschilderd in 1765.
The gallery borrowed a portrait of the duke's for the exhibition.
De galerie leende voor de tentoonstelling een portret uit het bezit van de hertog.
De dubbele genitief legt niet op zichzelf vast welke relatie geldt: bezit, makerschap of beheer zijn allemaal mogelijk. Context moet bepalen of a sketch of Maya's een schets is die Maya bezit of een die zij heeft gemaakt. De constructie sluit vooral de voorstellingslezing uit waarin Maya simpelweg is afgebeeld.
Gewone of-genitief, genitief op 's en dubbele genitief
De drie patronen zijn niet vrij verwisselbaar:
| Vorm | Typische betekenis |
|---|---|
| John's portrait | een contextueel identificeerbaar portret dat John bezit, maakte of waarop hij staat |
| a portrait of John | een portret waarop John is afgebeeld |
| a portrait of John's | één portret uit Johns bezit of oeuvre |
John's portrait kan zonder context meer dan één relatie toelaten. De vooropgeplaatste genitief legt alleen een contextueel relevante band met John. De of-constructie met een gewoon naamwoord maakt bij afbeeldingen juist gemakkelijk een inhoudslezing, en de dubbele genitief maakt een verzamelings- of eigenaarslezing beschikbaar. Lees voor de algemene keuze tussen 's en of de pagina over de genitief op 's.
Bij relationele woorden zoals friend, colleague, student is a friend of John's het gevestigde patroon voor ‘een van Johns vrienden’. A friend of John komt voor en is begrijpelijk, maar klinkt voor veel sprekers minder idiomatisch wanneer uitsluitend de wederzijdse persoonlijke relatie bedoeld is. Bij andere of-groepen is de gewone vorm juist vereist: a photograph of the city, niet a photograph of the city's als de stad op de foto staat.
Beperkingen en stilistische keuzes
De bezitter in een dubbele genitief is prototypisch een persoon of ander bezield wezen. A friend of the company's is mogelijk als company metonymisch voor een organisatie of kring staat, en a policy of the government's komt voor, maar zulke vormen kunnen zwaar klinken. In formeel of academisch proza is one of the company's partners of one of the government's policies vaak preciezer.
De constructie vereist doorgaans dat het eerste zelfstandig naamwoord zelfstandig telbaar is. Some advice of mine is echter een gevestigde uitbreiding met een ontelbaar woord en betekent ‘enig advies van mij’. Ook that behaviour of his is mogelijk en draagt vaak evaluatieve nadruk. De deelverzamelingsanalyse verklaart dus de kerngevallen, maar niet elk idiomatisch gebruik volledig.
That habit of his drives everyone in the office mad.
Die gewoonte van hem maakt iedereen op kantoor gek. (informeel, afkeurend)
This analysis of hers deserves a wider audience.
Deze analyse van haar verdient een groter publiek. (neutraal tot formeel)
Met this/that heeft de dubbele genitief dikwijls een expressiever effect dan het eenvoudige bezit. Your habit benoemt neutraal een relatie; that habit of yours zet het genoemde gedrag apart en nodigt een evaluatie uit. Dat is een pragmatische tendens, geen vaste negatieve betekenis.
Veelgemaakte fouten
1. Het Nederlandse objectvoornaamwoord letterlijk overnemen
❌ A colleague of me is moving to Rotterdam.
Onjuist: na of vraagt deze constructie om de zelfstandige bezitsvorm mine.
✅ A colleague of mine is moving to Rotterdam.
Een collega van mij verhuist naar Rotterdam.
2. De afhankelijke bezitsvorm na of zetten
❌ We stayed in a flat of their near the harbour.
Onjuist: their moet een zelfstandig naamwoord vóór zich hebben; hier is theirs nodig.
✅ We stayed in a flat of theirs near the harbour.
We verbleven in een appartement van hen vlak bij de haven.
3. De afbeeldingslezing verwarren met bezit
❌ I showed her a photo of David's because David was clearly visible in it.
Verkeerde vorm voor de bedoelde inhoud: of David's zegt dat de foto bij David hoort, niet dat hij erop staat.
✅ I showed her a photo of David because he was clearly visible in it.
Ik liet haar een foto van David zien omdat hij er duidelijk op stond.
4. Een bepaalde naamwoordgroep zonder reden gebruiken
❌ The neighbour of ours brought us some soup.
Onnatuurlijk zonder verdere identificatie: of ours kiest alleen een lid uit een groep.
✅ A neighbour of ours brought us some soup.
Een buur van ons bracht ons wat soep.
5. De dubbele genitief overal als formeler alternatief inzetten
❌ The roof of the house's needs repairing.
Onidiomatisch: bij deze levenloze delen-geheelrelatie voegt de dubbele genitief niets toe.
✅ The roof of the house needs repairing.
Het dak van het huis moet worden gerepareerd.
Kernpunten
De dubbele genitief combineert of met mine/yours/hers of een zelfstandige vorm op 's. In a friend of mine kiest hij typisch één lid uit een ruimere kring. Bij afbeeldingen creëert hij een betekeniscontrast: a portrait of John stelt John voor, terwijl a portrait of John's uit Johns bezit of oeuvre komt. De dubbele markering is dus functioneel, niet redundant.
Related Topics
- De genitief op 'sB1 — Leer wanneer Engels 's gebruikt, wanneer alleen een apostrof nodig is en wanneer een of-constructie natuurlijker klinkt.
- Bezittelijke determinantenA1 — Gebruik my, your, his, her, its, our en their vóór een zelfstandig naamwoord en kies de vorm op basis van de bezitter.
- Bezittelijke voornaamwoordenA1 — Leer hoe mine, yours, his, hers, ours en theirs zelfstandig bezit uitdrukken, zonder zelfstandig naamwoord of apostrof.
- Generiek verwijzen met zelfstandige naamwoordenB2 — Kies tussen Dogs, the tiger en a whale wanneer je een hele soort of klasse bedoelt.