Too much, too many en too few

Too much, too many, too little en too few vergelijken een hoeveelheid met een grens. Too many emails betekent niet alleen dat het om veel e-mails gaat, maar dat het aantal voor het doel of de situatie ongewenst hoog is. Too little time en too few staff members blijven juist onder de benodigde grens. De keuze tussen much/many en little/few hangt, net als zonder too, af van telbaarheid. Alle basispatronen zijn registerneutraal, tenzij er expliciet een registerlabel bij staat.

Too betekent niet gewoon ‘heel’

Bij een bijvoeglijk naamwoord of bijwoord markeert too dat een graad een relevante grens overschrijdt: too expensive betekent ‘duurder dan gewenst of mogelijk’, niet simpelweg ‘heel duur’. De grens hoeft niet uitgesproken te worden; de context levert hem.

The flat is beautiful, but it’s too expensive for us.

De flat is prachtig, maar hij is te duur voor ons.

You’re driving too fast for these icy roads.

Je rijdt te hard voor deze gladde wegen.

Vergelijk very expensive met too expensive. Very geeft alleen een hoge graad. Too voegt een probleem, gevolg of mislukte norm toe. Iets kan very expensive zijn en toch gekocht worden; too expensive to buy zegt dat de prijs de aankoop verhindert.

The hotel was very expensive, but we booked it anyway.

Het hotel was erg duur, maar we boekten het toch.

The hotel was too expensive, so we stayed somewhere else.

Het hotel was te duur, dus verbleven we ergens anders.

Het Nederlandse te werkt vaak hetzelfde, maar Nederlands heel/erg vraagt Engels very, niet too. Daardoor kan too onbedoeld negatief klinken in een compliment: Your garden is too beautiful suggereert normaal een vreemd soort probleem. Your garden is very beautiful is een gewoon compliment.

💡
Vraag na too altijd: ‘te veel of te sterk waarvoor?’ Als er geen denkbare grens of consequentie is, bedoel je waarschijnlijk very, really of a lot of.

Too many bij telbare meervouden

Gebruik too many + telbaar meervoud. Afzonderlijke e-mails, auto’s, fouten en afspraken kun je tellen; daarom kies je many. Het zelfstandig naamwoord staat noodzakelijk in het meervoud.

I’ve received too many emails to answer them all today.

Ik heb te veel e-mails gekregen om ze vandaag allemaal te beantwoorden.

There are too many cars in the city centre during rush hour.

Tijdens de spits zijn er te veel auto’s in het stadscentrum.

We made too many changes at once, and nobody knew what was happening.

We voerden te veel veranderingen tegelijk door, en niemand wist wat er gebeurde.

Many behoudt dus zijn grammaticale selectie wanneer too wordt toegevoegd. Hetzelfde geldt voor een weggelaten maar begrepen meervoud: I printed twenty copies, but that was too many.

Six meetings in one day is too many for me.

Zes vergaderingen op één dag is voor mij te veel.

In die laatste zin wordt het gehele aantal van zes vergaderingen als één buitensporige hoeveelheid beoordeeld; daarom is is natuurlijk. Wanneer too many rechtstreeks onderwerp is met een meervoudig zelfstandig naamwoord, volgt wel meervoudige congruentie: Too many meetings are scheduled for Monday.

Too much bij ontelbare hoeveelheden

Gebruik too much + ontelbaar zelfstandig naamwoord: too much noise, too much work, too much traffic. Zulke woorden worden in hun gewone betekenis niet als losse eenheden geteld.

There’s too much noise here to hold a meeting.

Er is hier te veel lawaai om te vergaderen.

I put too much salt in the soup.

Ik heb te veel zout in de soep gedaan.

Too much information can make the decision harder.

Te veel informatie kan de beslissing moeilijker maken.

Too much kan ook zelfstandig staan of een werkwoordelijke handeling kwantificeren. In You worry too much staat er geen zelfstandig naamwoord; de hoeveelheid zorgen is boven de wenselijke grens. That costs too much gaat over een te hoog bedrag.

You’ve been working too much lately; take the weekend off.

Je hebt de laatste tijd te veel gewerkt; neem het weekend vrij.

I like the jacket, but it costs too much.

Ik vind het jasje mooi, maar het kost te veel.

Zet much niet zomaar vóór een telbaar meervoud. Too much traffic is goed omdat traffic ontelbaar is; too much cars is fout omdat cars telbaar meervoud is. Bekijk voor de basisindeling ook telbare en ontelbare zelfstandige naamwoorden.

Tekort: too little en too few

Ook aan de onderkant kan een hoeveelheid buiten de gewenste bandbreedte vallen. Gebruik too little + ontelbaar zelfstandig naamwoord en too few + telbaar meervoud.

We have too little time to discuss every detail.

We hebben te weinig tijd om elk detail te bespreken.

The plants died because they got too little water.

De planten gingen dood omdat ze te weinig water kregen.

Too few people voted to make the result valid.

Te weinig mensen stemden om de uitslag geldig te maken.

We booked too few rooms, so two colleagues had to share.

We hadden te weinig kamers geboekt, dus moesten twee collega’s een kamer delen.

Het Nederlands gebruikt overal te weinig. Engels splitst dit naar telbaarheid. Time, water, patience vragen too little; minutes, bottles, opportunities vragen too few. Too less is geen standaardalternatief. Less is een vergelijkende vorm en hoort in patronen als less time than yesterday, niet na too.

Let bij little ook op betekenis. Too little sugar gaat over hoeveelheid. The spoon is too little klinkt ongewoon voor fysieke afmetingen; zeg The spoon is too small. Little als bijvoeglijk naamwoord kan wel ‘klein/jong’ betekenen, maar too little wordt zonder duidelijke context eerst als ‘te weinig’ gelezen.

This bag is too small for my laptop.

Deze tas is te klein voor mijn laptop.

💡
Telbare losse exemplaren nemen many/few; ontelbare massa’s en abstracte hoeveelheden nemen much/little. Too verandert die grammaticale keuze niet, maar voegt het idee van een probleemgrens toe.

Too … to en too … for

Met too + adjective/adverb + to-infinitive noem je het gevolg van de overschreden grens. Too tired to drive betekent dat de vermoeidheid autorijden onmogelijk of onverstandig maakt. Bij hoeveelheden kun je hetzelfde patroon gebruiken: too many emails to answer, too little time to finish.

I’m too tired to drive home safely.

Ik ben te moe om veilig naar huis te rijden.

The instructions were too vague to be useful.

De instructies waren te vaag om nuttig te zijn.

Als je expliciet noemt voor wie de grens geldt, gebruik je for + naamwoordgroep. Als die persoon ook de infinitiefhandeling uitvoert, krijg je for + persoon + to-infinitive.

The music is too loud for the baby.

De muziek staat te hard voor de baby.

The suitcase is too heavy for Mia to lift on her own.

De koffer is te zwaar voor Mia om alleen op te tillen.

De constructie is niet altijd negatief in het uiteindelijke oordeel. Too good to miss betekent nog steeds dat een grens wordt overschreden: de kans is zó goed dat missen ondenkbaar is. En You’re too kind is een vaste beleefde reactie (informal) waarin too warme overdrijving uitdrukt.

At that price, the offer is too good to miss.

Voor die prijs is het aanbod te goed om te laten schieten.

Versterking: far too en much too

Far too en much too versterken de overschrijding: far too many, much too expensive. Let op de volgorde. Much too expensive betekent ‘veel te duur’; too much expensive is fout omdat expensive een bijvoeglijk naamwoord is, geen ontelbaar zelfstandig naamwoord. Way too is zeer gebruikelijk in gesprekstaal (informal).

This process takes far too much time.

Dit proces kost veel te veel tijd.

The tickets were much too expensive for a weekday concert.

De kaartjes waren veel te duur voor een concert op een doordeweekse dag.

That box is way too heavy to carry downstairs alone.

Die doos is echt veel te zwaar om alleen naar beneden te dragen. (informeel)

Spelling en positie tegenover het Nederlands

Nederlands schrijft het zelfstandig gebruikte teveel soms aaneen, maar Engels schrijft too much en too many altijd als twee woorden. Zet de combinatie vóór het zelfstandig naamwoord: too many emails, niet emails too many. Zelfstandig staat ze waar een naamwoordgroep kan staan: Ten is too many.

Verwar ook additief too (‘ook’) niet met graad-too (‘te’). In I’m coming too staat too meestal aan het einde en drukt het geen probleemgrens uit.

Can I come too?

Mag ik ook mee?

Veelgemaakte fouten

1. Much gebruiken bij een telbaar meervoud

❌ There are too much cars on this road.

Onjuist: cars is telbaar meervoud en vraagt many.

✅ There are too many cars on this road.

Er rijden te veel auto’s op deze weg.

2. Too als gewone versterker gebruiken

❌ The view is very too beautiful.

Onjuist: very en too staan hier niet samen; too zou bovendien een probleem suggereren.

✅ The view is very beautiful.

Het uitzicht is erg mooi.

3. Too less zeggen voor ‘te weinig’

❌ We have too less time.

Onjuist: bij het ontelbare time gebruik je too little.

✅ We have too little time.

We hebben te weinig tijd.

4. Too much vóór een bijvoeglijk naamwoord zetten

❌ The room is too much noisy.

Onjuist: vóór een bijvoeglijk naamwoord staat rechtstreeks too.

✅ The room is too noisy.

De kamer is te lawaaiig.

Kernpunten

  • Too markeert een ongewenste grensoverschrijding; very noemt alleen een hoge graad.
  • Gebruik too many / too few bij telbare meervouden.
  • Gebruik too much / too little bij ontelbare hoeveelheden.
  • Too … to noemt het verhinderde of afgedwongen gevolg; for + persoon maakt duidelijk voor wie de grens geldt.
  • Much too expensive is goed; too much expensive en very too expensive zijn fout.

Related Topics

  • Much en manyA1Leer hoe telbaarheid en register bepalen of je much, many of in alledaagse bevestigende zinnen a lot of gebruikt.
  • Few, a few, little en a littleB1Leer hoe telbaarheid en het kleine woord a het verschil maken tussen een tekort en een kleine maar bruikbare hoeveelheid.
  • Enough en woordvolgordeA2Leer waarom enough vóór zelfstandige naamwoorden maar na bijvoeglijke naamwoorden en bijwoorden staat, en hoe genoeg-zinnen een gevolg uitdrukken.
  • Telbare en ontelbare zelfstandige naamwoordenA2Zie hoe telbaarheid de keuze voor enkelvoud, meervoud, a, many en much bepaalt en met de betekenis kan veranderen.
  • Versterkers bij adjectievenB1Kies bewust tussen very, really, quite, rather, pretty en absolutely op basis van sterkte, register, adjectieftype en Engelse variëteit.