Polish academic prose — styl naukowy — is a register in its own right, and it surprises learners who arrive with fluent conversational Polish. The vocabulary is partly Latin/Greek terminology, but the deeper shift is grammatical: the agent is systematically backgrounded, the action is turned into nouns, claims are hedged, and sentences are long and subordinated. Where English academic writing increasingly tolerates "I argue that…", Polish still strongly prefers the impersonal and the authorial 'we': W niniejszej pracy przedstawiono… ("In this paper [it] is presented…"), Jak wykazaliśmy… ("As we have shown…"). The result reads as denser, more nominal, and more depersonalised than its English counterpart. Matching this register is essential for studying, writing a praca licencjacka / magisterska, or publishing in Polish — and reading it is far easier once you can see the machinery.
The governing instinct: background the author
The single most important thing to absorb is that the first-person singular "I" is largely avoided in Polish scholarship. A Polish writer who keeps saying uważam, że… ("I believe that…") or myślę, że… ("I think that…") reads as informal, even amateurish, in an academic text. Three depersonalising strategies replace it, and a competent writer rotates among them to avoid monotony.
Strategy 1: the impersonal -no/-to past — "it was shown"
The -no / -to past is the workhorse of methods and results sections. It reports a completed action with no grammatical subject at all: przedstawiono "it was presented," wykazano "it was shown," przeprowadzono "it was carried out," stwierdzono "it was established." This form is almost a register flag in itself — rare in speech, dense in scholarship. Its full mechanics are on the -no/-to past page.
W niniejszej pracy przedstawiono wyniki badań nad rozwojem mowy u dzieci dwujęzycznych.
This paper presents the findings of research into language development in bilingual children. (lit. 'it was presented…' — -no past, no agent)
Przeprowadzono ankietę wśród stu dwudziestu respondentów.
A survey was carried out among one hundred and twenty respondents. (-no past in the methods section)
W toku analizy wykazano istotną statystycznie zależność.
In the course of the analysis a statistically significant correlation was demonstrated. (-no past 'wykazano')
Strategy 2: the impersonal się — "one can observe"
The reflexive particle się makes a verb impersonal in the present and future: można zauważyć "one can observe," należy podkreślić "it should be emphasised," przyjmuje się, że… "it is assumed that…," zakłada się… "it is presupposed." Like the -no/-to past, it names no one — see impersonal się and passive.
Na podstawie powyższych danych można zauważyć wyraźną tendencję wzrostową.
On the basis of the above data, a clear upward trend can be observed. (można + infinitive)
Należy zauważyć, że dotychczasowe badania pomijały ten aspekt zagadnienia.
It should be noted that previous studies overlooked this aspect of the issue. (należy + infinitive)
W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że proces ten przebiega dwuetapowo.
In the relevant literature it is assumed that this process unfolds in two stages. (przyjmuje się, że…)
Strategy 3: the authorial "we" (pluralis modestiae)
The authorial 'we' — pluralis modestiae, the "we of modesty" — lets the writer claim a step in the argument without the bald ja. A single author writing przedstawiamy ("we present"), wykazaliśmy ("we have shown"), or zwróćmy uwagę na… ("let us turn our attention to…") sounds appropriately modest and includes the reader in the reasoning. English's "as we have seen" is the closest analogue, but Polish uses the device far more pervasively.
Jak wykazaliśmy w poprzednim rozdziale, hipoteza ta nie znajduje potwierdzenia w danych.
As we have shown in the previous chapter, this hypothesis is not borne out by the data. (authorial 'we': wykazaliśmy)
Zwróćmy uwagę na fakt, że oba modele opierają się na tym samym założeniu.
Let us note that both models rest on the same assumption. (hortative authorial 'we': zwróćmy)
Nominalisation: prefer the noun to the verb
Academic Polish, like officialese, systematically replaces finite verbs with verbal nouns (gerunds in -anie / -enie / -cie), especially after prepositions. The signature shapes are w celu + genitive ("in order to / for the purpose of"), w wyniku + genitive ("as a result of"), po + locative ("after -ing"), poprzez / przez + accusative ("by means of -ing"). This is what makes the prose feel dense: ideas are packaged as objects to be manipulated, not events that happen. See nominalisation.
W celu zweryfikowania hipotezy zastosowano analizę wariancji.
In order to verify the hypothesis, an analysis of variance was applied. (nominalisation 'zweryfikowania' + -no past 'zastosowano')
Wzrost temperatury prowadzi do przyspieszenia reakcji i obniżenia jej selektywności.
An increase in temperature leads to an acceleration of the reaction and a reduction in its selectivity. (chain of nominalisations)
Po przeprowadzeniu pomiarów uzyskane dane poddano normalizacji.
After the measurements had been taken, the data obtained were normalised. ('po przeprowadzeniu' = after carrying out)
Compare the casual paraphrase of the first example: Żeby sprawdzić, czy hipoteza jest prawdziwa, zrobiliśmy analizę wariancji — every noun becomes a verb and a personal we appears. That gap is precisely the distance between registers.
Hedging: claims are softened, not asserted flatly
Academic Polish hedges its claims with a recognisable set of modal and impersonal phrases — wydaje się, że… ("it seems that…"), można przypuszczać, że… ("one may suppose that…"), prawdopodobnie ("probably"), zdaje się ("appears"). The hedge protects the author and signals scholarly caution; an unhedged flat assertion can read as naïve overreach.
| Hedge | Force | English |
|---|---|---|
| wydaje się, że… | cautious claim | it seems that… |
| można przypuszczać, że… | tentative inference | one may suppose that… |
| wszystko wskazuje na to, że… | strong but guarded | everything points to… |
| nie wydaje się, aby… | cautious denial (+ subjunctive aby) | it does not seem that… |
| w pewnym stopniu / do pewnego stopnia | partial commitment | to a certain extent |
Wydaje się, że czynnik społeczny odgrywał tu rolę istotniejszą niż dotychczas sądzono.
It seems that the social factor played a more significant role here than has hitherto been thought. (hedge + comparative + impersonal 'sądzono')
Można przypuszczać, że zjawisko to ma podłoże fonetyczne.
One may suppose that this phenomenon has a phonetic basis. (tentative inference)
Citation and the architecture of an argument
Polish scholarship cites with predictable connectors that English speakers should learn as fixed units. The author situates their claim relative to others: Zdaniem Kowalskiego (2019)… ("In Kowalski's view…"), Jak zauważa Nowak… ("As Nowak observes…"), por. ("cf.", short for porównaj), zob. ("see", zobacz), tamże ("ibid."), op. cit. The argument is then steered with logical connectors.
| Connector | Function | English |
|---|---|---|
| zdaniem / według + gen. | attributing a view | according to / in the view of |
| jak zauważa / wskazuje + autor | citing an observation | as X observes / points out |
| z jednej strony… z drugiej strony… | balancing | on the one hand… on the other… |
| w związku z tym / wobec tego | drawing a consequence | therefore / accordingly |
| należy jednak podkreślić, że… | flagging a caveat | it should however be stressed that… |
| por. / zob. / tamże | reference notes | cf. / see / ibid. |
Zdaniem Kowalskiego (2019) zjawisko to ma charakter wtórny, jednak Nowak (2021) przedstawia odmienną interpretację.
In Kowalski's view (2019) this phenomenon is secondary, yet Nowak (2021) offers a different interpretation. (attributing competing views)
Jak słusznie zauważa autorka, dotychczasowe ujęcia pomijały kontekst kulturowy (por. rozdział drugi).
As the author rightly observes, previous approaches neglected the cultural context (cf. chapter two). (citation + por.)
Long, subordinated sentences
Academic Polish tolerates — even favours — long periodic sentences with multiple subordinate clauses, participial inserts, and parenthetical qualifications, where English would break into shorter units. The free word order and the rich case system make these long sentences parseable: case endings keep the relationships clear even when phrases are far from their heads. The participial clause (-ąc contemporary, -wszy anterior) packs a subordinate event into a phrase, condensing the prose further.
Analizując zgromadzony materiał, który obejmował ponad tysiąc wypowiedzi zarejestrowanych w warunkach naturalnych, autorzy doszli do wniosku, że badana zmienna nie zależy od wieku respondentów.
Analysing the collected material, which comprised over a thousand utterances recorded under natural conditions, the authors concluded that the variable under study does not depend on the respondents' age. (participial opening + relative clause + że-clause)
An academic paragraph, modelled
Here is a short paragraph in well-formed styl naukowy, then its grammatical anatomy.
W niniejszym artykule podjęto próbę opisu mechanizmów zapożyczania leksykalnego we współczesnej polszczyźnie. Wydaje się, że proces ten, choć intensywny, podlega wyraźnym ograniczeniom systemowym. Jak wykazaliśmy w części analitycznej, większość zapożyczeń ulega adaptacji fonetycznej i fleksyjnej. Należy jednak podkreślić, że nie wszystkie warstwy słownictwa zachowują się w ten sam sposób.
This article attempts to describe the mechanisms of lexical borrowing in contemporary Polish. It seems that this process, though intensive, is subject to clear systemic constraints. As we have shown in the analytical section, the majority of borrowings undergo phonetic and inflectional adaptation. It should however be stressed that not all layers of the vocabulary behave in the same way.
Anatomy: podjęto próbę (impersonal -no past + nominalisation opisu) opens it; Wydaje się, że… hedges the central claim; Jak wykazaliśmy… uses the authorial 'we' to cite the article's own earlier section; Należy jednak podkreślić, że… introduces a caveat with the impersonal należy. Almost nothing here is phrased the way you would speak — and that distance is the register's purpose: objectivity through depersonalisation.
Common Mistakes
❌ W tej pracy myślę, że dwujęzyczność przyspiesza rozwój mowy.
Too personal/informal for academic Polish — avoid 'myślę, że'
✅ W niniejszej pracy przyjęto założenie, że dwujęzyczność przyspiesza rozwój mowy.
This paper adopts the assumption that bilingualism accelerates language development.
The casual myślę, że ("I think that") and w tej pracy are downgraded to the impersonal przyjęto założenie and the elevated w niniejszej pracy ("in this paper"; niniejszy = "the present/this very").
❌ Zrobiłem ankietę i sprawdziłem wyniki.
First-person singular + casual verbs read as a lab diary, not a paper
✅ Przeprowadzono ankietę, a uzyskane wyniki poddano weryfikacji.
A survey was conducted, and the results obtained were verified.
Replace the personal zrobiłem / sprawdziłem with the impersonal -no past (przeprowadzono, poddano) and the elevated verbs (przeprowadzić, not zrobić).
❌ To na pewno udowadnia, że nasza teoria jest dobra.
Unhedged overclaim with colloquial 'dobra' — too assertive and informal
✅ Uzyskane dane zdają się potwierdzać proponowaną hipotezę.
The data obtained appear to support the proposed hypothesis.
Academic Polish hedges (zdają się potwierdzać "appear to support") rather than claiming proof, and prefers precise hipotezę to the vague colloquial dobra.
❌ Nie wydaje się, że to jest przypadek.
After 'nie wydaje się' the academic register uses aby + subjunctive, not że + indicative
✅ Nie wydaje się, aby był to przypadek.
It does not seem that this is a coincidence.
Negated wydaje się triggers aby / żeby with a past-form (subjunctive) verb in careful writing.
❌ Według Kowalski to jest dobrze opisane.
Surname must be in the genitive after 'według'; phrasing too casual
✅ Według Kowalskiego zagadnienie to zostało opisane wyczerpująco.
According to Kowalski, this issue has been described exhaustively.
Według governs the genitive (Kowalskiego), and the casual dobrze opisane gives way to a passive (zostało opisane) plus the elevated adverb wyczerpująco.
Key Takeaways
- Styl naukowy backgrounds the author: prefer the impersonal -no/-to past (przedstawiono), impersonal się (można zauważyć, należy podkreślić), and the authorial 'we' (wykazaliśmy) over ja.
- It is nominal and dense: turn verbs into verbal nouns after w celu / w wyniku / po / poprzez.
- Claims are hedged: wydaje się, że…, można przypuszczać, że…; negated nie wydaje się takes aby
- subjunctive.
- Citation runs on fixed units: zdaniem / według + gen., jak zauważa…, por. / zob. / tamże.
- Sentences are long and subordinated — read by finding the main (often impersonal) verb first, then peeling off clauses; let the case endings, not word order, guide you.
Now practice Polish
Reading grammar gets you part of the way. The exercises are where it sticks — free, no signup needed.
Start learning Polish→Related Topics
- Nominalization and Verbal-Noun ConstructionsC1 — How official and academic Polish turns whole clauses into noun phrases with verbal nouns in -anie/-enie/-cie — a dense nominal style and the C1 skill of decoding it.
- The -no/-to Impersonal PastC1 — Polish's distinctively subjectless past form — zbudowano, znaleziono, otwarto — a frozen verb with no subject and no agent that keeps its object in the accusative, and is the voice of news, history and reports.
- Official and Administrative PolishC1 — The urzędowy register of forms, contracts and notices — its impersonal, nominal, agentless grammar decoded for learners who only know conversational Polish.
- Annotated Text: An Academic ExcerptC2 — A dense scholarly passage in Polish academic register, annotated for nominalization, impersonal się/-no/-to, hedging, and long periodic sentences.
- Impersonal się and the się-PassiveB2 — The everyday Polish way to say 'one does / you do / people do' without a subject — the impersonal się of signs, rules and generalisations, plus the się-passive for backgrounding the agent.
- Structuring Formal Discourse: po pierwsze, otóż, wracając doC1 — The connectives that organise formal and academic Polish — po pierwsze… po drugie, z jednej strony… z drugiej, otóż (the presentational 'now then'), wracając do, co więcej, niemniej jednak, reasumując — the explicit scaffolding that lifts B2 prose to C1.