Which en what worden allebei vaak met welk, welke of wat vertaald, maar ze stellen een ander soort vraag. Met which kiest de spreker uit een beperkte of al bekende reeks. Met what vraagt de spreker om open informatie zonder zo'n duidelijke keuzelijst. De werkelijkheid hoeft daarbij niet te veranderen: het gaat om de keuzeruimte die de spreker op dat moment veronderstelt.
Which: kiezen uit een begrensde reeks
Gebruik which als de mogelijke antwoorden zichtbaar, genoemd of anderszins beperkt zijn. Bij een vertrekbord met drie treinen is Which train goes to Leiden? natuurlijk: je kiest één trein uit de beschikbare opties.
Which train goes to Leiden, the one at 9:10 or the one at 9:25?
Welke trein gaat naar Leiden, die van 9.10 uur of die van 9.25 uur?
Which key opens the back door?
Welke sleutel opent de achterdeur?
Which route should we take through the city centre?
Welke route moeten we door het centrum nemen?
Which jacket is yours, the blue one or the green one?
Welke jas is van jou, de blauwe of de groene?
De beperking hoeft niet letterlijk te worden uitgesproken. Als twee jassen voor ons hangen, is Which jacket is yours? duidelijk genoeg. Which vertelt de luisteraar dat de relevante reeks al uit de situatie valt af te leiden. Dit gebruik is neutraal in gesprekken en schrijftaal.
Nederlands gebruikt in zulke gevallen vaak welk/welke. Dat helpt, maar vormt geen perfecte één-op-éénregel: Nederlands kan ook Wat is je favoriete boek? zeggen waar Engels What is your favourite book? gebruikt. Kijk daarom niet alleen naar het Nederlandse vraagwoord, maar vraag jezelf af of de Engelse spreker een concrete set presenteert.
What: een open vraag
Gebruik what wanneer de antwoordmogelijkheden niet vooraf begrensd zijn of wanneer je naar de aard of identiteit van iets vraagt. Bij What happened? is er geen lijst met gebeurtenissen waaruit de luisteraar moet kiezen.
What happened after we left?
Wat gebeurde er nadat we weggingen?
What music do you usually listen to?
Naar wat voor muziek luister je meestal?
What time does the pharmacy close?
Hoe laat sluit de apotheek?
What book would you recommend for the journey?
Welk boek zou je voor de reis aanraden?
In de laatste zin kan in principe elk boek worden genoemd. Daarom is what book logisch, ook al luidt de Nederlandse vertaling welk boek. Which book would you recommend? wordt natuurlijk zodra er bijvoorbeeld vijf boeken op tafel liggen. Het Engelse woord laat dus zien hoe de spreker de keuze kadert.
Dezelfde situatie, een andere aanname
Soms zijn beide woorden grammaticaal, maar verandert de veronderstelling. What languages do you speak? is een open vraag: alle talen van de wereld zijn mogelijke antwoorden. Which languages do you speak? suggereert een relevante lijst, bijvoorbeeld de talen die in een vacature staan.
What languages do you speak?
Welke talen spreek je?
Which of these languages do you speak at work?
Welke van deze talen spreek je op het werk?
What dessert would you like?
Welk nagerecht zou je willen?
Which dessert would you like, the cheesecake or the fruit salad?
Welk nagerecht zou je willen, de cheesecake of de fruitsalade?
Het eerste dessertvoorbeeld kan in een restaurant vóór het bekijken van de kaart worden gesteld. Het tweede presenteert twee mogelijkheden. Which betekent niet automatisch dat er precies twee opties zijn; de reeks kan ook tien of meer opties bevatten. Zij moet alleen voldoende afgebakend zijn voor spreker en luisteraar.
In een echte conversatie is die grens soms subjectief. Een receptionist kan What room are you in? vragen omdat ieder kamernummer als open informatie geldt. Iemand die naar drie deuren wijst, vraagt Which room are you in? Beide vormen zijn dan correct binnen hun eigen perspectief.
Als determinator vóór een zelfstandig naamwoord
Vóór een zelfstandig naamwoord functioneren which en what als vragende determinatoren: which train, what time, which colour, what reason. Ze krijgen geen aparte meervoudsvorm en veranderen niet door het grammaticale geslacht.
Which seats did you reserve?
Welke plaatsen heb je gereserveerd?
What ingredients do we still need?
Welke ingrediënten hebben we nog nodig?
Which colour matches the curtains best?
Welke kleur past het best bij de gordijnen?
What reason did she give for cancelling?
Welke reden gaf ze voor de annulering?
Dit patroon is neutraal. What kind of ...? is een veelvoorkomende open vraag naar soort of type: What kind of laptop do you need? Als de soorten al op een formulier staan, is Which type of account do you want? logischer.
What kind of work are you looking for?
Wat voor werk zoek je?
Zelfstandig: zonder zelfstandig naamwoord
Beide woorden kunnen zelfstandig als voornaamwoord staan. Which do you prefer? verwijst naar beschikbare opties die al zichtbaar of genoemd zijn. What do you prefer? is opener en kan om een activiteit, ding of algemene voorkeur vragen.
Which do you prefer, tea or coffee?
Wat heb je liever, thee of koffie?
What do you prefer to do on a quiet Sunday?
Wat doe je het liefst op een rustige zondag?
I have two spare desks. Which would fit in your office?
Ik heb twee bureaus over. Welke zou in jouw kantoor passen?
Bij een expliciete groep keuze kan which one één enkel ding en which ones meerdere dingen aanduiden. One/ones vervangt het zelfstandig naamwoord. What one is in standaardengels meestal niet het neutrale equivalent van Nederlands welke. Gebruik which one bij een keuze of what kind/type bij een open vraag. Meer hierover staat bij one en ones als vervangwoorden.
Which one is the vegetarian sandwich?
Welke is de vegetarische sandwich?
Which ones can we recycle?
Welke kunnen we recyclen?
Which of en what about
Vóór een beperkte voornaamwoordgroep gebruikt Engels which of: which of us, which of these, which of the applicants. De of maakt de reeks expliciet.
Which of these passwords is the most secure?
Welk van deze wachtwoorden is het veiligst?
Which of you left a scarf in the meeting room?
Wie van jullie heeft een sjaal in de vergaderruimte laten liggen?
What of these passwords ...? is hier niet de normale constructie. Omgekeerd heeft what about ...? een eigen functie: het brengt een onderwerp of alternatief ter sprake en betekent vaak en ... dan? Dat is niet simpelweg een keuzevorm van what.
We have enough chairs, but what about the tables?
We hebben genoeg stoelen, maar hoe zit het met de tafels?
Register en toon
De basiskeuze tussen which en what is in alle registers dezelfde. Beide zijn normaal in informele gesprekken, formele documenten en academische teksten. In formulieren en enquêtes staat relatief vaak which, omdat de antwoordmogelijkheden bewust zijn begrensd. In een sollicitatiegesprek kan What experience do you have? open klinken, terwijl Which of the listed tools have you used? om selectie uit een vaste lijst vraagt.
De toon kan bovendien door nadruk veranderen. Beklemtoond Which train? kan verbazing of om verduidelijking vragen (informal). De grammaticale keuze blijft echter gebaseerd op een veronderstelde reeks.
Veelgemaakte fouten
1. What one gebruiken voor een zichtbare keuze
❌ What one do you want, the small cup or the large cup?
Onjuist in standaardengels: de twee opties vormen een begrensde reeks.
✅ Which one do you want, the small cup or the large cup?
Welke wil je, de kleine kop of de grote?
2. What kiezen ondanks een expliciete lijst
❌ What of these buses goes to the museum?
Onjuist: bij een keuze uit these buses hoort which of.
✅ Which of these buses goes to the museum?
Welke van deze bussen gaat naar het museum?
3. Which gebruiken bij volledig open informatie
❌ Which happened while I was away?
Onjuist zonder eerder genoemde gebeurtenissen: de vraag is open.
✅ What happened while I was away?
Wat gebeurde er terwijl ik weg was?
4. Het Nederlandse welk mechanisch met which vertalen
❌ Which is your address?
Onnatuurlijk zonder lijst met adressen: het antwoord is open informatie.
✅ What is your address?
Wat is je adres?
Kernpunten
Gebruik which voor een keuze uit een herkenbare, begrensde reeks en what voor open informatie. Beide kunnen vóór een zelfstandig naamwoord staan (which train, what music) of zelfstandig worden gebruikt (Which do you prefer? What happened?). Niet de grootte van de wereld, maar het perspectief van de spreker bepaalt de keuze: dezelfde situatie kan met what open en met which als selectie worden gepresenteerd.
Related Topics
- Wh-vragenA1 — Bouw Engelse informatievragen met een vraagwoord, inversie en waar nodig do-support.
- KeuzevragenA2 — Gebruik or en intonatie om in het Engels tussen echte alternatieven te laten kiezen.
- One en ones als vervangwoordenB1 — Leer hoe one en ones een telbaar zelfstandig naamwoord vervangen waar het Nederlands vaak alleen een verbogen adjectief gebruikt.
- Vrij relatief whatC1 — Leer hoe what zonder afzonderlijk antecedent ongeveer ‘the thing that’ betekent en een volledige naamwoordelijke bijzin vormt.