In There is a problem en It is late verwijzen there en it niet naar een concrete plaats of zaak. Ze vullen de verplichte onderwerpspositie van de Engelse zin: het zijn dummy pronouns of formele onderwerpen. Toch zijn ze niet onderling uitwisselbaar. Existential there introduceert doorgaans een entiteit of situatie in het gesprek; dummy it geeft een tijd-, weer- of afstandsuitdrukking een onderwerp, of stelt een inhoudelijk zware bijzin uit.
Existential there introduceert iets
Met there + be meldt een spreker dat iets bestaat, aanwezig is, gebeurt of relevant wordt. De naamwoordgroep na het werkwoord bevat meestal nieuwe informatie.
There is a problem with the payment.
Er is een probleem met de betaling.
There are two messages for you at reception.
Er liggen twee berichten voor je bij de receptie.
There was an awkward silence after his question.
Na zijn vraag viel er een ongemakkelijke stilte.
Dit there betekent niet daar. Het krijgt geen plaatsaccent en beantwoordt niet de vraag waar? Een echte plaatsbepaling there kan in dezelfde zin voorkomen:
There is a pharmacy there, next to the station.
Er is daar een apotheek, naast het station.
Het eerste there is existential en onbeklemtoond; het tweede is locatief, betekent daar en kan nadruk krijgen. In gesproken Engels maakt uitspraak het verschil vaak meteen duidelijk.
Het Nederlands gebruikt er eveneens om iets te introduceren, maar er heeft méér functies dan Engels there: het kan plaatsvervangend, kwantitatief of voorzetselachtig zijn, zoals in ik heb er drie of ik reken erop. Je kunt Nederlands er dus niet automatisch met there vertalen. Vraag eerst of de Engelse zin werkelijk het bestaan of verschijnen van iets presenteert.
Congruentie na there
In verzorgde schrijftaal stemt de persoonsvorm gewoonlijk overeen met de naamwoordgroep erna: There is one reason, There are several reasons. There zelf draagt geen enkelvoud of meervoud.
There seems to be one seat left.
Er lijkt nog één plaats vrij te zijn.
There seem to be several seats left.
Er lijken nog meerdere plaatsen vrij te zijn.
In spontane gesprekken is there's vóór een meervoud heel gebruikelijk (informal): There's two people waiting outside. In geredigeerde of formele tekst heeft There are two people waiting outside de voorkeur (formal). Het gaat hier om registervariatie, niet om een reden om natuurlijke spreektaal verkeerd te verstaan.
Existential there komt ook met andere werkwoorden voor, vooral wanneer ze verschijnen, ontstaan of overblijven uitdrukken. Die varianten zijn vaker geschreven of verhalend.
There remains one serious obstacle.
Er blijft één ernstig obstakel over.
There arose a dispute over the final clause.
Er ontstond een geschil over de laatste bepaling.
There remains is (formal); there arose klinkt (literary) of (formal). In alledaagse gesprekken is there is/are/was/were veruit het gewoonst. De bredere zinsbouw staat op existential there.
Dummy it bij tijd, weer, afstand en omstandigheden
Engelse finiete zinnen hebben normaal een uitgesproken onderwerp nodig. Bij tijd en weer is er geen concrete deelnemer die de handeling uitvoert. It vult dan de onderwerpspositie zonder naar een zelfstandig naamwoord te verwijzen.
It is late, so we should head home.
Het is laat, dus we moeten naar huis gaan.
It was raining when we left the office.
Het regende toen we het kantoor verlieten.
It gets dark early here in winter.
Het wordt hier in de winter vroeg donker.
It is about ten kilometres from here to the coast.
Van hier naar de kust is het ongeveer tien kilometer.
Ook algemene omstandigheden krijgen vaak dit patroon: It's noisy in here, It's difficult to park nearby. Het Nederlands heeft soms eveneens het, maar laat dat onderwerp in andere zinnen achterwege of kiest een andere bouw. Engels behoudt it: niet Is raining, maar It is raining.
Verwar dummy it niet met verwijzend it. In I bought a new phone, but it is already broken verwijst it naar a new phone. Bij twijfel kun je vragen welk zelfstandig naamwoord it vervangt. Is er geen aannemelijk antecedent en gaat het om tijd, weer, afstand of een algemene toestand, dan is it waarschijnlijk dummy.
Uitgesteld onderwerp: anticipatory it
Een lange that-bijzin of infinitief kan grammaticaal onderwerp zijn, maar Engels plaatst zware nieuwe informatie graag later in de zin. Dummy it bezet dan de vroege onderwerpspositie; de eigenlijke inhoud volgt na het gezegde. Dit heet extrapositie of anticipatory it.
It seems that she left before the meeting ended.
Het lijkt erop dat ze vertrok voordat de vergadering afgelopen was.
It is obvious that the figures do not match.
Het is duidelijk dat de cijfers niet overeenkomen.
It was a relief to hear that everyone was safe.
Het was een opluchting om te horen dat iedereen veilig was.
It takes courage to admit that you were wrong.
Er is moed voor nodig om toe te geven dat je ongelijk had.
Vergelijk That the figures do not match is obvious. Die variant is grammaticaal, maar klinkt zwaarder en gemarkeerder (formal). It is obvious that ... volgt het Engelse principe van end-weight: een lange inhoudseenheid komt liever aan het einde. Nederlands gebruikt bij het lijkt erop dat zelfs erop, maar het Engelse it seems that bevat geen on there of ander equivalent daarvan. Zie ook dummy it en zinsgewicht.
De beslissende tegenstelling
Kies there als je een entiteit of gebeurtenis het discours binnenbrengt. Kies it als de zin een niet-verwijzend onderwerp nodig heeft bij tijd, weer, afstand of een uitgestelde inhoudelijke bijzin.
| Communicatieve functie | Patroon | Voorbeeld |
|---|---|---|
| iets introduceren | there + be + naamwoordgroep | There is a delay. |
| tijd of weer beschrijven | it + be/weather verb | It is midnight. |
| afstand of algemene toestand | it + predicaat | It is cold in here. |
| lange inhoud uitstellen | it + predicaat + bijzin/infinitief | It matters that you came. |
Nederlandse er-zinnen met een bekend, bepaald onderwerp hebben niet altijd een natuurlijk existential equivalent. Er staat de auto die je zoekt klinkt in bepaalde contexten mogelijk in het Nederlands, maar standaardengels presenteert een definitief onderwerp meestal rechtstreeks: The car you're looking for is outside, niet automatisch There is the car you're looking for outside. Existential there heeft een sterke voorkeur voor nieuwe of nog niet geïdentificeerde naamwoordgroepen.
A taxi is waiting outside.
Buiten staat een taxi te wachten.
Hier kan ook There is a taxi waiting outside. Zodra beide gesprekspartners al weten welke taxi bedoeld wordt, ligt The taxi is waiting outside meer voor de hand.
Veelgemaakte fouten
1. It gebruiken om een probleem te introduceren
❌ It is a problem there with the booking.
Onjuist: dit is een letterlijke vermenging van het Nederlandse er met locatief there.
✅ There is a problem with the booking.
Er is een probleem met de reservering.
2. Het onderwerp bij weer weglaten
❌ Is getting cold outside.
Onjuist: een gewone Engelse mededelende zin heeft hier dummy it nodig.
✅ It is getting cold outside.
Het wordt buiten koud.
3. Meervoud met is in formele tekst
❌ There is several reasons to postpone the launch.
Ongeschikt voor verzorgde formele tekst: reasons is meervoud.
✅ There are several reasons to postpone the launch.
Er zijn meerdere redenen om de lancering uit te stellen.
4. Locatief there behandelen alsof het een dummyonderwerp is
❌ There works he.
Onjuist als neutrale mededeling: locatief there is geen dummyonderwerp en veroorzaakt deze omkering niet.
✅ He works there.
Hij werkt daar.
Kernpunten
- There is/are introduceert doorgaans iets nieuws; there betekent daar niet letterlijk daar.
- Dummy it verschijnt bij tijd, weer, afstand en algemene omstandigheden.
- Anticipatory it schuift een zware that-bijzin of infinitief naar achteren.
- Nederlands er bestrijkt meerdere functies; vertaal het niet automatisch met there.
- In verzorgde tekst laat je is/are overeenkomen met de naamwoordgroep na existential there.
Related Topics
- It voor dingen, weer en afstandA1 — Gebruik it als verwijzend voornaamwoord en als verplicht onderwerp bij weer, tijd, afstand en uitgestelde zinnen.
- Existentieel thereA2 — Gebruik presentatief there om nieuwe personen, zaken en gebeurtenissen natuurlijk in het gesprek te introduceren.
- Dummy it en extrapositieA2 — Gebruik dummy it bij weer, tijd en afstand en stel zware onderwerpszinnen uit tot een natuurlijke eindpositie.
- EindgewichtB2 — Plaats lange en complexe zinsdelen waar mogelijk later, zodat de Engelse hoofdstructuur vroeg herkenbaar blijft.
- Congruentie met zelfstandige naamwoordenB1 — Leer hoe het getal van een Engels zelfstandig naamwoord de werkwoordsvorm, aanwijzer en latere verwijzingen bepaalt.