Combinaties als put up with, look forward to en get away with zijn een bijzonder type partikelwerkwoord: ze bestaan uit een werkwoord, een partikel en een voorzetsel. Ze heten daarom vaak three-part phrasal verbs of, nauwkeuriger, phrasal-prepositional verbs. De drie woorden vormen samen één vaste lexicale eenheid, maar intern hebben ze wel structuur. Juist die structuur verklaart waarom je het lijdend voorwerp niet zomaar tussen de delen mag schuiven.
Eén betekenis, drie vaste delen
Bij een gewoon scheidbaar partikelwerkwoord kan een zelfstandig naamwoord vaak vóór of na het partikel staan: put the meeting off en put off the meeting. Bij een drieledige combinatie staat het complement daarentegen na het laatste voorzetsel. De neutrale combinatie put up with betekent ‘verdragen’; up en with kunnen niet omgewisseld of gescheiden worden.
I can't put up with that noise any longer.
Ik kan dat lawaai niet langer verdragen.
We put up with the construction work because it will be finished next week.
We verdragen de bouwwerkzaamheden omdat ze volgende week klaar zijn.
Ook een voornaamwoord blijft achter de volledige combinatie. Dat verschilt van put it off, waarin put off een tweedelig, scheidbaar partikelwerkwoord is.
The neighbors are loud, but we put up with them.
De buren zijn luidruchtig, maar we verdragen ze.
De interne structuur verklaart de woordvolgorde
Je kunt de combinatie schematisch lezen als [werkwoord + partikel] + voorzetsel + complement. Bij put up with the noise vormen put en up de partikelwerkwoordelijke kern; with introduceert het complement the noise. Dat is geen vrij verplaatsbaar lijdend voorwerp van alleen put. Daarom zijn put the noise up with en put with the noise up onmogelijk.
Hetzelfde geldt voor get away with ‘ergens ongestraft mee wegkomen’, een gewone combinatie in gesprekken (informal). With moet direct vóór de zaak staan waarmee iemand wegkomt.
He thought he could get away with copying the report.
Hij dacht dat hij er ongestraft mee weg zou komen als hij het rapport overschreef.
You won't get away with it a second time.
Je komt er niet nog een tweede keer mee weg.
De Engelse passiefconstructie kan het complement wel naar de onderwerpplaats brengen. De drie woorden blijven dan in hun vaste volgorde aan het einde staan. Zulke passieven zijn grammaticaal, maar klinken vaak (formal) of nadrukkelijk.
That sort of behavior will not be put up with.
Dat soort gedrag zal niet worden getolereerd.
Look forward to: to is hier een voorzetsel
In look forward to betekent to niet dat er een infinitief volgt. Het is een voorzetsel, vergelijkbaar met Nederlands naar in uitkijken naar. Na een voorzetsel kan een zelfstandig naamwoord, een voornaamwoord of een werkwoord op -ing staan.
I'm looking forward to the weekend.
Ik kijk uit naar het weekend.
We're looking forward to meeting you in person.
We kijken ernaar uit u persoonlijk te ontmoeten.
She had looked forward to seeing them again for months.
Ze had er maandenlang naar uitgekeken om hen weer te zien.
Het contrast met infinitivisch to is echt grammaticaal. In I want to meet you markeert to de infinitief meet; in I look forward to meeting you selecteert het voorzetsel to de gerundiumvorm meeting. Het Nederlands gebruikt in beide vertalingen gemakkelijk te ontmoeten, waardoor Nederlandstaligen de Engelse vormen verwarren.
I hope to meet you soon.
Ik hoop u snel te ontmoeten.
I look forward to meeting you soon.
Ik kijk ernaar uit u snel te ontmoeten.
Hetzelfde patroon staat na andere vaste combinaties die op een voorzetsel eindigen. Vergelijk come up with ‘bedenken’, run out of ‘geen … meer hebben’ en catch up with ‘bijpraten met/inhalen’. Ze zijn gewoon in neutrale taal; de precieze betekenis moet per combinatie worden geleerd.
Maya came up with a practical solution during lunch.
Maya bedacht tijdens de lunch een praktische oplossing.
We've run out of coffee, so I'll go to the shop.
De koffie is op, dus ik ga even naar de winkel.
I'd love to catch up with you after the conference.
Ik praat na het congres graag even met je bij.
Betekenis en klemtoon zijn niet volledig voorspelbaar
De losse woorden geven soms een beeld — wie gets away with something ontsnapt als het ware aan de gevolgen — maar dat beeld levert niet automatisch de juiste betekenis op. Look down on betekent ‘neerkijken op’, terwijl look up to ‘opkijken tegen/bewonderen’ betekent. Ook hier staat het complement achter het laatste voorzetsel.
She never looks down on colleagues who ask for help.
Ze kijkt nooit neer op collega's die om hulp vragen.
I looked up to my older sister when I was a child.
Als kind keek ik tegen mijn oudere zus op.
In gesproken Engels draagt het partikel vaak hoorbare nadruk, maar gebruik klemtoon niet als enige test: sprekers verschuiven zinsaccent voor contrast. De betrouwbaarste aanpak is de hele combinatie met betekenis en complementpatroon als lemma te leren.
Register en stijl
Veel drieledige combinaties zijn volkomen normaal in alledaagse en zakelijke taal. Put up with en get away with zijn vooral conversationeel (informal); in formele teksten passen soms tolerate en escape punishment for. Look forward to is juist ook een vaste, beleefde formule in zakelijke correspondentie (formal).
We look forward to receiving your revised proposal.
Wij zien uw herziene voorstel graag tegemoet.
Dat formele voorbeeld vereist nog steeds receiving, niet receive. Register verandert de grammaticale selectie van to dus niet.
Veelgemaakte fouten
1. Het voorwerp tussen de vaste delen zetten
❌ I can't put the noise up with.
Onjuist — the noise kan de vaste combinatie put up with niet splitsen.
✅ I can't put up with the noise.
Ik kan het lawaai niet verdragen.
2. Een voornaamwoord plaatsen zoals bij een scheidbaar werkwoord
❌ She got it away with.
Onjuist — ook een voornaamwoord komt na de volledige combinatie.
✅ She got away with it.
Ze kwam ermee weg.
3. De twee kleine woorden omdraaien
❌ How do you get with it away?
Onjuist — get away with heeft een vaste volgorde.
✅ How do you get away with it?
Hoe kom je daarmee weg?
4. Een infinitief na het voorzetsel to gebruiken
❌ I look forward to meet you.
Onjuist — to is hier een voorzetsel en wordt gevolgd door een vorm op -ing.
✅ I look forward to meeting you.
Ik kijk ernaar uit u te ontmoeten.
5. Eén deel weglaten omdat het Nederlands minder woorden gebruikt
❌ We ran out coffee this morning.
Onjuist — run out of vereist ook het voorzetsel of.
✅ We ran out of coffee this morning.
Vanmorgen was onze koffie op.
Belangrijkste punten
- Een drieledige combinatie heeft de vaste volgorde werkwoord + partikel + voorzetsel + complement.
- Een zelfstandig naamwoord én een voornaamwoord staan na het laatste voorzetsel: put up with the noise, put up with it.
- In look forward to is to een voorzetsel; vóór een werkwoord volgt daarom de -ing-vorm.
- Betekenis, register en complementpatroon moet je per combinatie leren. De interne structuur verklaart de woordvolgorde, maar voorspelt niet de volledige idiomatische betekenis.
Related Topics
- Overzicht van partikelwerkwoordenA2 — Leer hoe Engelse werkwoorden met partikels één betekeniseenheid vormen en hoe betekenis, klemtoon en zinsbouw elkaar aanvullen.
- Scheidbare partikelwerkwoordenB1 — Leer waar naamwoorden en voornaamwoorden staan bij scheidbare combinaties als turn off, pick up en write down.
- Onscheidbare partikelwerkwoordenB1 — Leer waarom het object na combinaties als look after, run into en come across blijft staan, ook als het een voornaamwoord is.
- Partikelwerkwoorden met putB1 — Gebruik put on, put off, put away, put down en put up with met de juiste betekenis en objectplaatsing.
- De gerund op -ingA2 — Leer hoe een Engelse -ing-deelzin uiterlijk een naamwoordfunctie vervult maar vanbinnen de grammatica van een werkwoord behoudt.