Nederlands controleren dekt meerdere handelingen: iets nakijken, vaststellen of iets klopt, toezicht houden en iets beheersen. Engels verdeelt die betekenissen over verschillende werkwoorden. Gebruik check voor nakijken of verifiëren, control voor beheersen, sturen of regelen en monitor voor systematisch volgen in de tijd. Daarom betekent control my email niet gewoon ‘mijn e-mail controleren’.
Check: nakijken en vaststellen
Met check onderzoek je iets om informatie te krijgen of om vast te stellen of het klopt, veilig is of aanwezig is. De controle heeft een duidelijk controlemoment: je kijkt, vergelijkt of test.
Please check your answer before you submit the form.
Controleer je antwoord voordat je het formulier indient.
I'll check my email after lunch.
Ik kijk na de lunch even naar mijn e-mail.
Could you check whether the front door is locked?
Kun je controleren of de voordeur op slot zit?
Check my email betekent dat je je inbox opent en kijkt of er berichten zijn. Control my email zou eerder suggereren dat je macht of zeggenschap over je e-mailaccount, de berichtenstroom of de toegang ertoe uitoefent. Het werkwoord is grammaticaal mogelijk, maar drukt een andere handeling uit.
Check kan rechtstreeks een object krijgen: check the figures, check the oil, check your passport. Het kan ook worden gevolgd door een that- of whether-bijzin.
Check that the name on the ticket matches your passport.
Controleer of de naam op het ticket overeenkomt met die in je paspoort.
We need to check whether the payment went through.
We moeten controleren of de betaling is verwerkt.
Na check betekent that meestal dat je bevestigt dat de gewenste toestand geldt; whether laat beide uitkomsten opener. In dagelijks en-US is check if ook heel gewoon: Check if the store is still open (informeel/neutraal).
Control: macht uitoefenen, sturen of regelen
Met control zorg je ervoor dat iets zich op een bepaalde manier gedraagt. Je neemt beslissingen, beperkt beweging of regelt een proces. Alleen waarnemen is niet genoeg.
This thermostat controls the temperature in the entire building.
Deze thermostaat regelt de temperatuur in het hele gebouw.
The pilot struggled to control the aircraft in the strong wind.
De piloot had moeite het vliegtuig onder controle te houden in de harde wind.
Parents can control which apps their children install.
Ouders kunnen bepalen welke apps hun kinderen installeren.
In de eerste zin verandert de thermostaat de verwarming om een gewenste temperatuur te behouden. In de tweede bestuurt de piloot het vliegtuig. In de derde beperken of bepalen ouders de mogelijkheden. Dat zijn echte vormen van sturing.
Control kan ook betekenen dat iemand een gebied, organisatie, bron of emotie beheerst.
The company controls most of the regional market.
Het bedrijf beheerst het grootste deel van de regionale markt.
He took a deep breath and tried to control his anger.
Hij haalde diep adem en probeerde zijn woede te bedwingen.
In zulke toepassingen is control neutraal, maar het kan een sterke machtsrelatie oproepen. She controls the team betekent eerder dat zij feitelijk de macht over het team heeft dan dat zij gewoon het werk nakijkt. Voor normale leiding passen vaak manage, lead of supervise beter.
Monitor: ontwikkeling systematisch volgen
Met monitor observeer, meet of registreer je iets herhaaldelijk gedurende een periode. Het doel is veranderingen, risico's of voortgang op te merken. Het woord is gewoon in medische, technische en zakelijke contexten en klinkt iets formeler/technischer dan keep an eye on.
The nurse monitored his heart rate throughout the night.
De verpleegkundige hield zijn hartslag de hele nacht in de gaten.
We monitor progress every week and adjust the schedule when necessary.
We volgen de voortgang elke week en passen zo nodig de planning aan.
The app monitors how much data you use.
De app houdt bij hoeveel data je gebruikt.
Monitor impliceert niet automatisch dat je het proces bestuurt. Een sensor kan de temperatuur monitoren zonder de verwarming aan te sturen. Soms leidt waarneming natuurlijk tot ingrijpen, maar dat is een vervolgstap.
In alledaags Engels klinkt keep an eye on natuurlijker voor informeel toezicht op een persoon of ding.
Could you keep an eye on my bag while I order coffee?
Kun je even op mijn tas letten terwijl ik koffie bestel?
Monitor my bag klinkt hier overdreven technisch of alsof er beveiligingsapparatuur wordt gebruikt.
Eén object, drie verschillende doelen
Het verschil wordt het duidelijkst wanneer alle drie de werkwoorden bij hetzelfde zelfstandig naamwoord staan.
Check the temperature before you put the cake in the oven.
Controleer de temperatuur voordat je de cake in de oven zet.
The oven controls the temperature automatically.
De oven regelt de temperatuur automatisch.
We monitored the temperature throughout the experiment.
We hielden de temperatuur gedurende het hele experiment bij.
| Werkwoord | Doel | Tijdsprofiel | Resultaat |
|---|---|---|---|
| check | nakijken of vaststellen | één of meer controlemomenten | je weet of iets klopt |
| control | sturen, beperken of regelen | zolang invloed nodig is | iets gedraagt zich zoals bedoeld |
| monitor | veranderingen volgen | herhaaldelijk of doorlopend | je merkt ontwikkelingen op |
De drie handelingen kunnen onderdeel zijn van één proces. Een technicus checks een systeem vóór de start, software monitors het systeem tijdens gebruik en een regelaar controls de druk. Nederlands kan voor alle drie controleren gebruiken, maar Engels maakt het doel lexicaal zichtbaar.
Belangrijke patronen met check
Verschillende voorzetsels veranderen de betekenis van check.
Check, check on en check in with
Check something is iets nakijken. Check on someone/something is nagaan hoe het ermee gaat of of alles in orde is. Check in with someone betekent kort contact opnemen of afstemmen (informeel zakelijk).
I'll check the report for spelling errors.
Ik controleer het rapport op spelfouten.
Could you check on the kids before you go to bed?
Kun je voordat je naar bed gaat even kijken of alles goed is met de kinderen?
I'll check in with Maya before I change the schedule.
Ik overleg even met Maya voordat ik de planning wijzig.
Bij check something for errors is het object wat je onderzoekt en noemt for waarnaar je zoekt. Zeg dus check the report for errors, niet check the errors in the report wanneer je nog niet weet of er fouten zijn. De tweede vorm behandelt de fouten al als bestaande objecten die je nader bekijkt.
Check against en verify
Met check A against B vergelijk je A met een norm of bron. Verify betekent formeel vaststellen of bevestigen dat iets juist of authentiek is en klinkt vaak formeel/technisch.
Check the invoice against the original order.
Controleer de factuur aan de hand van de oorspronkelijke bestelling.
The bank must verify your identity.
De bank moet je identiteit verifiëren.
Voor een snelle alledaagse handeling is check meestal natuurlijker. Bij officiële bewijsvoering, identiteit of een formele procedure is verify preciezer.
Andere vertalingen van controleren
Soms zijn geen van de drie kernwoorden optimaal. Kies het Engelse werkwoord dat de concrete professionele handeling noemt.
| Bedoelde handeling | Vaak natuurlijk Engels | Register |
|---|---|---|
| een tekst inhoudelijk bekijken | review | neutraal/zakelijk |
| boekhouding officieel onderzoeken | audit | formeel/zakelijk |
| werk of mensen begeleiden | supervise | neutraal/formeel |
| apparatuur op gebreken onderzoeken | inspect | formeel/technisch |
| regels handhaven | enforce | formeel |
Could you review this proposal before the meeting?
Kun je dit voorstel vóór de vergadering controleren en beoordelen?
A mechanic inspected the brakes and found a leak.
Een monteur controleerde de remmen en vond een lek.
Check the proposal zou vooral betekenen dat je kijkt of iets klopt of compleet is. Review the proposal omvat doorgaans zorgvuldiger lezen en beoordelen. De brede Nederlandse vorm verbergt dat verschil.
De zelfstandige naamwoorden volgen hetzelfde betekenisverschil
Bij control als zelfstandig naamwoord blijft macht of regeling centraal. Under control betekent dat een situatie beheersbaar is; take control of betekent dat iemand de leiding of macht overneemt. Een check is een controlehandeling. Monitoring is het proces van herhaald waarnemen.
The firefighters brought the situation under control.
De brandweer kreeg de situatie onder controle.
The system runs a security check before each update.
Het systeem voert vóór elke update een veiligheidscontrole uit.
Continuous monitoring can reveal problems before users notice them.
Doorlopende monitoring kan problemen aan het licht brengen voordat gebruikers ze merken. (technisch)
Het meervoud controls verwijst vaak naar bedieningsknoppen of naar maatregelen en procedures: financial controls zijn regels die fouten of misbruik moeten beperken (zakelijk). Het betekent niet zomaar ‘controles’ als losse inspecties.
The new financial controls require two signatures for large payments.
Volgens de nieuwe financiële controlemaatregelen zijn voor grote betalingen twee handtekeningen nodig.
Vaste combinaties moet je deels als woordenschat leren. Werkwoorden met vaste voorzetsels helpt bij patronen als check on en check for. De betekenislogica blijft echter een goede eerste filter: macht, controlemoment of tijdreeks.
Veelgemaakte fouten
Control gebruiken voor je inbox bekijken
❌ I control my email every morning.
Onjuist voor de bedoelde routine: control betekent hier beheersen of sturen.
✅ I check my email every morning.
Ik controleer elke ochtend mijn e-mail.
Check gebruiken terwijl er werkelijk wordt geregeld
❌ This dial checks the speed of the fan.
Onjuist als de knop de ventilatorsnelheid verandert; check betekent nakijken.
✅ This dial controls the speed of the fan.
Met deze knop regel je de snelheid van de ventilator.
Control gebruiken voor alleen langdurig observeren
❌ The doctors controlled her blood pressure overnight.
Misleidend als de artsen alleen metingen volgden; control suggereert dat ze de bloeddruk regelden.
✅ The doctors monitored her blood pressure overnight.
De artsen hielden haar bloeddruk 's nachts in de gaten.
Monitor gebruiken voor één snelle controle
❌ Monitor the address before you send the package.
Onnatuurlijk voor één nakijkmoment; monitor suggereert observatie in de tijd.
✅ Check the address before you send the package.
Controleer het adres voordat je het pakket verstuurt.
Check on zonder on gebruiken bij welzijn
❌ I'll check my grandmother after dinner.
Onjuist als je wilt nagaan hoe het met haar gaat; zonder on klinkt dit alsof je haar onderzoekt of afvinkt.
✅ I'll check on my grandmother after dinner.
Na het eten ga ik even kijken hoe het met mijn oma gaat.
Kernpunten
- Check betekent nakijken of vaststellen of iets klopt.
- Control betekent beheersen, sturen, beperken of regelen.
- Monitor betekent systematisch in de tijd volgen.
- Check on someone vraagt naar welzijn of toestand; check something for errors zoekt fouten in een object.
- Vertaal Nederlands controleren naar het doel van de handeling; soms zijn review, verify, inspect, supervise of audit preciezer.
Related Topics
- Actual, current en eventueelA2 — Kies actual voor werkelijk, current voor huidig en contextgevoelige Engelse vormen voor Nederlands eventueel.
- Werkwoord plus vast voorzetselA2 — Leer Engelse werkwoorden als depend on, listen to, wait for en apply for als complete lexicale patronen in plaats van woord voor woord te vertalen.
- Have en get something doneB1 — Gebruik have of get plus object en voltooid deelwoord voor uitbestede diensten, geregelde handelingen en gebeurtenissen die iemand overkomen.
- Tijd en plaats aan het zinseindeB1 — Orden Engelse plaats- en tijdsbepalingen natuurlijk en gebruik vooropplaatsing alleen wanneer tijd of plaats echt het kader vormt.
- Samenstellingen en klemtoonB1 — Leer hoe Engelse samenstellingen nieuwe naamwoorden, adjectieven en werkwoorden vormen en hoe kernwoord, betekenis en klemtoon samenhangen.