Would rather betekent ‘liever willen’ en drukt een voorkeur uit. De vorm na rather hangt af van wie de gewenste handeling uitvoert. Bij hetzelfde onderwerp volgt een infinitief zonder to: I'd rather stay. Krijgt de voorkeur een ander onderwerp, dan begint er een nieuwe bijzin met een verleden afstandsvorm: I'd rather you stayed. Voor een voorkeur over een eerder verleden staat daar de past perfect: I'd rather you had called.
De constructie is (neutraal) en zeer gebruikelijk in gesprekken. De verkorting 'd rather is normaal (informal); in zeer formele tekst kun je would prefer gebruiken (formal), maar dat heeft een andere zinsbouw.
Hetzelfde onderwerp: would rather + infinitief zonder to
Wanneer de persoon vóór would rather ook de handeling na rather uitvoert, gebruik je de bare infinitive: de infinitief zonder to. Would is een modaal hulpwerkwoord en modale hulpwerkwoorden worden rechtstreeks door die basisvorm gevolgd.
I'd rather stay home tonight.
Ik blijf vanavond liever thuis.
We'd rather take the train than drive in this weather.
We nemen met dit weer liever de trein dan dat we zelf rijden.
Sam would rather wait until everyone is here.
Sam wacht liever totdat iedereen er is.
In I'd rather stay is I zowel degene met de voorkeur als degene die blijft. Daarom ontstaat er geen nieuwe finiete bijzin en staat stay niet in een tijdsvorm. Nederlands gebruikt vaak liever + tegenwoordige tijd of zou liever willen, maar het Engels bouwt de compacte vorm met would + rather + infinitief.
De ontkenning staat vóór de infinitief: would rather not + verb.
I'd rather not discuss salaries over lunch.
Ik bespreek salarissen liever niet tijdens de lunch.
Not ontkent hier de gewenste handeling, niet would. I wouldn't rather discuss it is voor deze gewone betekenis onnatuurlijk.
Twee alternatieven met than
Je kunt het afgewezen alternatief toevoegen met than. Houd de twee delen zo veel mogelijk parallel: werkwoord tegenover werkwoord, naamwoordgroep tegenover naamwoordgroep.
I'd rather cook than order takeout again.
Ik kook liever dan dat ik opnieuw eten bestel.
Would you rather meet on Thursday or Friday?
Spreek je liever op donderdag of vrijdag af?
Na would rather kan bij een directe keuze ook or staan. In een vraag komt would vóór het onderwerp: Would you rather ...? Het antwoord kan kort zijn: I'd rather wait of Friday, if that works.
Soms blijft het werkwoord in het tweede alternatief onuitgesproken omdat het gemakkelijk is aan te vullen:
I'd rather have tea than coffee.
Ik heb liever thee dan koffie.
Hier wordt have bij coffee begrepen. Dit is gewone ellips (neutraal), geen afwijkende grammatica.
Een ander onderwerp: modal past
Wanneer je voorkeur gaat over wat iemand anders doet, volgt na rather een onderwerp plus een verleden vorm. Die past simple verwijst meestal naar heden of toekomst en markeert afstand, beleefdheid of druk: would rather + subject + past.
I'd rather you stayed for dinner.
Ik heb liever dat je vanavond bij ons blijft eten.
We'd rather the children played outside.
We hebben liever dat de kinderen buiten spelen.
She'd rather I didn't mention the delay yet.
Ze heeft liever dat ik de vertraging nog niet noem.
In de eerste zin blijft you, niet I. De komst van dat zichtbare nieuwe onderwerp opent een finiete bijzin. Stayed, played en didn't mention zijn modal-past-vormen: de gewenste handeling kan nu of later plaatsvinden.
Deze vorm kan beleefd klinken, maar blijft een echte voorkeur van de spreker. I'd rather you left now kan in een gespannen situatie zelfs een tamelijk duidelijke opdracht zijn (informal). Intonatie en context bepalen hoe zacht of dwingend hij overkomt. Het gebruik van de verleden vorm als afstandssignaal sluit aan bij wish over heden en toekomst.
In informeel Amerikaans Engels komt bij een toekomstige voorkeur ook I'd rather you stay voor (regional: North America). De past-vorm I'd rather you stayed is de breedst bruikbare keuze en maakt de afstand helder.
Een voorkeur over het verleden
Voor je eigen niet-gerealiseerde voorkeur gebruik je would rather have + voltooid deelwoord. Voor de handeling van een ander onderwerp gebruik je would rather + subject + past perfect.
I'd rather have stayed at the smaller hotel.
Achteraf was ik liever in het kleinere hotel gebleven.
We'd rather not have involved the whole department.
We hadden liever niet de hele afdeling erbij betrokken.
I'd rather you had called before coming over.
Ik had liever gehad dat je had gebeld voordat je langskwam.
The client would rather we hadn't published the figures.
De klant had liever gehad dat we de cijfers niet hadden gepubliceerd.
I'd rather have stayed heeft nog steeds één onderwerp: I had de voorkeur en zou zijn gebleven. Daarom volgt na rather de perfect infinitive have stayed. In I'd rather you had called verschijnt you als nieuw onderwerp, en de bijzin krijgt de finiete past perfect had called.
Beide patronen impliceren vaak dat de werkelijkheid anders was. I'd rather have stayed suggereert dat ik niet bleef; I'd rather you had called suggereert dat jij niet belde. Daardoor kan de tweede vorm een verwijt uitdrukken. Een zachtere zakelijke formulering is I would have preferred it if you had called (formal).
Would rather tegenover would prefer
Would prefer lijkt qua betekenis sterk op would rather, maar de complementen verschillen. Bij een eigen handeling volgt meestal to + infinitief: I'd prefer to leave. Bij een gewenste handeling van een ander zijn onder meer I'd prefer you to leave en I'd prefer it if you left mogelijk.
I'd rather leave after lunch.
Ik vertrek liever na de lunch.
I'd prefer to leave after lunch.
Ik zou er de voorkeur aan geven na de lunch te vertrekken.
Meng de frames niet: rather to leave en prefer leave zijn in deze betekenis allebei fout. Rather vormt zijn patroon met een bare infinitive; prefer neemt hier een to-infinitief.
De vorm 'd herkennen
In I'd rather stay staat 'd voor would, want er volgt rather. In I'd rather you had stayed staat de eerste 'd eveneens voor would, terwijl had stayed in de bijzin de past perfect is. Context en het volgende woord lossen de verkorting op.
She'd rather we'd waited outside.
Ze had liever gehad dat we buiten hadden gewacht.
De eerste 'd is would; de tweede 'd in we'd waited is had. Dit ziet er compact uit, maar elke vorm heeft een andere taak.
Veelgemaakte fouten
To voor de infinitief zetten
❌ I'd rather to stay here.
Onjuist: na would rather volgt bij hetzelfde onderwerp een infinitief zonder to.
✅ I'd rather stay here.
Ik blijf liever hier.
Would herhalen bij een ander onderwerp
❌ I'd rather you would stay here.
Onjuist voor de gewone voorkeur: de bijzin vraagt een verleden afstandsvorm.
✅ I'd rather you stayed here.
Ik zou liever hebben dat je hier bleef.
Een tegenwoordige vorm als veilige standaard kiezen
❌ We'd rather he comes tomorrow.
Onjuist in het kernpatroon: comes markeert de gewenste afstand niet.
✅ We'd rather he came tomorrow.
We hebben liever dat hij morgen komt.
Past simple gebruiken voor een eerdere, gemiste voorkeur
❌ I'd rather you called before you came over yesterday.
Onjuist als het bezoek al voorbij is en de spreker spijt uitdrukt.
✅ I'd rather you had called before you came over yesterday.
Ik had liever gehad dat je gisteren had gebeld voordat je langskwam.
Kernpunten
- Zelfde onderwerp: would rather + bare infinitive: I'd rather stay.
- Ander onderwerp: would rather + subject + modal past: I'd rather you stayed.
- Eigen verleden voorkeur: would rather have + participle.
- Verleden voorkeur over iemand anders: would rather + subject + past perfect.
- Would prefer heeft vergelijkbare betekenis, maar gebruikt andere complementen.
Related Topics
- Wish over heden en toekomstB2 — Gebruik wish met een verleden vorm, could of would om onwerkelijke situaties en gewenste veranderingen in heden en toekomst uit te drukken.
- Wish over het verledenB2 — Druk spijt over een onveranderbaar verleden uit met wish plus past perfect of could have plus voltooid deelwoord.
- If onlyB2 — Gebruik if only met past, past perfect, could of would voor sterke wensen, frustratie en spijt over verschillende tijdlagen.
- Overzicht van modale werkwoordenA2 — Leer hoe Engelse modale hulpwerkwoorden worden gevormd en hoe ze mogelijkheid, noodzaak en houding uitdrukken.
- Past perfect in irreële constructiesB2 — Gebruik had plus het past participle na if, wish en would rather om een verleden mogelijkheid als onwerkelijk, betreurd of afgewezen voor te stellen.