Engelse tijdsaanduidingen volgen geen enkele regel als ‘bij tijd staat nooit een lidwoord’. Monday en September gedragen zich meestal als namen en krijgen geen lidwoord, the morning benoemt een herkenbaar deel van de dagelijkse cyclus en the 1990s begrenst een decennium. De combinatie van lidwoord en voorzetsel moet je daarom per soort tijdseenheid begrijpen: on Monday, in September, in the morning, in the 1990s.
Dagen en maanden als namen: geen lidwoord
De namen van weekdagen en maanden zijn eigennamen. Bij een gewone kalenderverwijzing staan ze zonder a/an of the. Voor dagen gebruik je doorgaans on; voor maanden in.
I’ll call you on Monday.
Ik bel je maandag.
We usually take a few days off in September.
We nemen meestal een paar dagen vrij in september.
The exhibition closes on Friday, 18 October.
De tentoonstelling sluit op vrijdag 18 oktober.
Het Nederlands kan het voorzetsel bij een dag of maand vaak helemaal weglaten: ik bel je maandag, we gaan in september. Engels houdt on bij een gewone dagbepaling meestal wel. In Amerikaans Engels wordt on soms informeel weggelaten — I’ll see you Monday (regional: US, informal) — maar on Monday is in alle standaardvarianten natuurlijk.
Met last, next, this, every en each gebruik je geen the en meestal ook geen voorzetsel: last Monday, next September, this Friday, every April.
Are you free next Thursday?
Ben je volgende week donderdag vrij?
It rained almost every day last July.
Het regende afgelopen juli bijna elke dag.
Wanneer een dag toch the krijgt
Een weekdag kan een gewoon zelfstandig naamwoord worden zodra een bepaling één specifieke editie van die terugkerende dag identificeert. Dan is the mogelijk of nodig: the Monday after Easter, the Friday before the deadline. Het lidwoord hoort niet bij de naam Monday zelf; het hoort bij de afgebakende naamwoordgroep.
Let’s meet on the Monday after the conference.
Laten we afspreken op de maandag na de conferentie.
The Friday before Christmas is always hectic here.
De vrijdag voor Kerstmis is hier altijd hectisch.
Met a Monday bedoel je één niet nader geïdentificeerde maandag of type maandag. The meeting has to be on a Monday betekent dat om het even welke maandag geschikt kan zijn. In informeel Brits Engels kan a Monday morning ook een enigszins typerende maandagochtend oproepen.
The workshop must be held on a Monday because the building is closed at weekends.
De workshop moet op een maandag worden gehouden omdat het gebouw in het weekend gesloten is.
Het foutieve in the Monday combineert dus twee verkeerde keuzes: een kalenderdag vraagt normaal on, en een ongewijzigde dagnaam vraagt geen lidwoord. Alleen een echt afgebakende groep als on the Monday after Easter rechtvaardigt the.
Delen van de dag
De gewone combinaties zijn in the morning, in the afternoon en in the evening. Deze woorden beschrijven herkenbare fasen binnen de dagcyclus, en het Engels behandelt die fasen in dit patroon als bepaald. Nederlands gebruikt eveneens vaak een bepaalde vorm — in de ochtend — maar ook de compacte bijwoorden ’s ochtends en vanavond. Laat je door die compactheid niet verleiden tot at morning.
I concentrate better in the morning.
Ik kan me 's ochtends beter concentreren.
We went for a walk in the evening when it had cooled down.
We gingen 's avonds wandelen toen het was afgekoeld.
At night, at noon en at midnight zijn vaste combinaties zonder the. Ze presenteren een klokpunt of, bij night, de nacht als algemene tijdsomstandigheid. In the night bestaat ook, vooral in Brits Engels, maar betekent meestal ‘ergens gedurende die specifieke nacht’, vaak bij een eenmalige gebeurtenis.
The streets are quiet at night.
De straten zijn 's nachts rustig.
I woke up twice in the night because of the storm.
Ik werd die nacht twee keer wakker door de storm. (vooral Brits Engels)
Tonight en today nemen zelf geen lidwoord of voorzetsel: I’ll finish it tonight, niet in the tonight. Met een nadere bepaling kan morning weer specifiek worden: on the morning of 12 June (formal) of yesterday morning zonder voorzetsel.
The committee issued its decision on the morning of 12 June.
De commissie maakte haar besluit bekend op de ochtend van 12 juni. (formeel)
Datums en rangtelwoorden
Gesproken datums gebruiken in het Brits-Engelse patroon vaak the + rangtelwoord + of + maand: the fifth of May. In het Amerikaans-Engelse patroon staat de maand meestal eerst: May fifth. In geschreven datums worden veel functiewoorden niet genoteerd, ook al spreek je ze wel uit.
The appointment is on the fifth of May.
De afspraak is op vijf mei. (Brits patroon)
The appointment is on May fifth.
De afspraak is op vijf mei. (Amerikaans patroon)
Please submit the form by 5 May 2027.
Dien het formulier uiterlijk op 5 mei 2027 in. (Britse schrijfwijze)
Een geschreven 5 May bewijst dus niet dat het gesproken Engels nooit the gebruikt. Het is een grafische conventie. In formele uitnodigingen kan on the fifth day of May voorkomen (formal), maar in gewone taal is dat omslachtig. Meer over first, second en andere rangtelwoorden staat op de pagina over superlatieven en rangtelwoorden.
Decennia, eeuwen en historische perioden
Een meervoudig decennium krijgt doorgaans the: the 1990s, the sixties. De spreker behandelt alle jaren van dat benoemde blok als één identificeerbare periode. Het apostrofloze 1990s is de moderne standaardspelling; 1990’s wordt voor het gewone meervoud afgeraden.
The company expanded rapidly in the 1990s.
Het bedrijf groeide in de jaren negentig snel.
That style became popular in the late sixties.
Die stijl werd eind jaren zestig populair.
Eeuwen volgen hetzelfde patroon wanneer ze als rangtelwoordgroep worden geschreven: in the twenty-first century. Sommige historische perioden hebben eveneens een conventionele naam met the, zoals the Renaissance, the Middle Ages, the Industrial Revolution. Dit zijn lexicaal gevestigde namen; andere periode- en gebeurtenisnamen hebben geen lidwoord, bijvoorbeeld World War II.
Printing transformed European scholarship during the Renaissance.
De boekdrukkunst veranderde de Europese wetenschap tijdens de renaissance.
Life expectancy rose sharply in the twentieth century.
De levensverwachting steeg sterk in de twintigste eeuw.
Several borders changed after World War II.
Na de Tweede Wereldoorlog veranderden verschillende grenzen.
Er is geen volledig voorspelbare regel die voor iedere historische naam het lidwoord oplevert. De algemene grammatica verklaart waarom een begrensd tijdvak the kan krijgen, maar de conventionele naam moet je in betrouwbare bronnen controleren en als geheel leren.
Seizoenen, feestdagen en het weekend
Seizoenen kunnen zonder lidwoord staan wanneer je ze algemeen of na in noemt: in winter, vooral in Brits Engels. In the winter is eveneens standaard en kan het seizoen als herkenbare cyclus of een contextueel specifieke winter voorstellen. Met een jaar of bepaling wordt de periode duidelijk afgebakend: the winter of 1963.
Energy use tends to rise in winter.
Het energieverbruik neemt in de winter meestal toe.
The winter of 1963 was exceptionally cold.
De winter van 1963 was uitzonderlijk koud.
Feestdagen als Christmas, Easter en New Year’s Day functioneren gewoonlijk als eigennamen zonder lidwoord. The Christmas after we moved is weer mogelijk zodra een nabepaling één bepaalde kerst identificeert.
Bij weekend bestaat regionale variatie. At the weekend is gangbaar in Brits Engels (regional: UK); on the weekend is gangbaar in Amerikaans Engels (regional: US). Beide hebben the. This weekend en next weekend staan zonder lidwoord en voorzetsel.
We’re visiting friends at the weekend.
We gaan in het weekend bij vrienden langs. (Brits Engels)
We’re visiting friends on the weekend.
We gaan in het weekend bij vrienden langs. (Amerikaans Engels)
Veelgemaakte fouten
1. The toevoegen aan een gewone dagnaam
❌ I have an exam on the Monday.
Onjuist zonder afbakenende context: Monday functioneert hier als naam.
✅ I have an exam on Monday.
Ik heb maandag een examen.
2. At morning naar Nederlands model gebruiken
❌ I’m usually more productive at morning.
Onjuist: de vaste combinatie is in the morning.
✅ I’m usually more productive in the morning.
Ik ben 's ochtends meestal productiever.
3. Een voorzetsel voor next plus tijdseenheid zetten
❌ We’re moving in next September.
Onjuist: next September staat als complete tijdsbepaling zonder in.
✅ We’re moving next September.
We verhuizen volgend jaar september.
4. The bij een decennium weglaten
❌ This building was renovated in 1990s.
Onjuist: het benoemde decennium vraagt the.
✅ This building was renovated in the 1990s.
Dit gebouw werd in de jaren negentig gerenoveerd.
Kernpunten
- Dagen en maanden functioneren meestal als namen: on Monday, in September.
- Een bepaling kan een dag afbakenen: on the Monday after Easter; a Monday betekent een willekeurige maandag.
- Leer in the morning/afternoon/evening, maar at night/noon/midnight als vaste combinaties.
- Gesproken datums kunnen the fifth of May of May fifth zijn; geschreven datums laten functiewoorden vaak weg.
- Decennia, eeuwen en veel afgebakende historische perioden krijgen the: the 1990s, the twentieth century, the Renaissance.
Related Topics
- Nulartikel bij meervoud en ontelbaarA1 — Gebruik geen zichtbaar lidwoord voor algemene kale meervouden en ontelbare begrippen, maar the voor een identificeerbare subset.
- The en gedeelde referentieA1 — Gebruik the wanneer de luisteraar de bedoelde persoon, zaak of groep uit de context kan identificeren.
- The bij superlatieven en rangtelwoordenA2 — Leer waarom superlatieven en rangtelwoorden meestal the krijgen, en wanneer een predicatieve of idiomatische constructie daarvan afwijkt.
- In, on en at voor tijdA1 — Kies in, on of at met een voorspelbare hiërarchie van periode, kalenderdag en tijdstip.
- Data schrijven en zeggenA2 — Schrijf en spreek Engelse data volgens Amerikaanse en Britse conventies en voorkom dubbelzinnige cijferdatums.