Work and Jobs Expressions | Dutch Grammar

Work is a daily-conversation topic — what you do, where you work, how the job hunt is going, whether someone quit or got fired. Dutch work vocabulary has a few distinctions English blurs (the baan / werk / functie trio) and one pair that genuinely matters to get right: ontslag nemen ("to resign," your choice) versus ontslagen worden ("to be fired," not your choice). Mix those up and you've told your boss the opposite of what you meant. This page covers the core phrases, the right prepositions for solliciteren, and three vivid work idioms.

At work, a job, a position: aan het werk, baan, functie

Aan het werk — "at the work" — means at work / working away. Aan het werk zijn means to be busy working; aan het werk gaan means to get to work, to get started.

Sorry dat ik niet opnam, ik was aan het werk.

Sorry I didn't pick up, I was at work. ('aan het werk zijn' = to be working)

Now the trio. Werk is work as an uncountable mass — activity, the stuff you do. Een baan is a job — a countable position of employment. Een functie is a position / role — more formal, emphasising the title and responsibilities. So you have werk (you have work to do / you're employed in general), you have een baan (you hold a specific job), and you apply for een functie (a defined role).

Dutch	English	Note
werk	work (uncountable)	no article when general: 'ik heb veel werk'
een baan	a job	countable; the everyday word
een functie	a position / role	(formal); job ads, HR
een vacature	a vacancy / job opening	the advertised slot
een baantje	a little/casual job	side job, student job

Ze heeft eindelijk een vaste baan gevonden.

She's finally found a permanent job. ('een baan' = a job — countable)

Ik heb deze week ontzettend veel werk.

I've got a huge amount of work this week. ('werk' = work, uncountable, no article)

Applying: solliciteren naar / op / bij

To apply for a job is solliciteren, and the preposition depends on what follows. You solliciteer naar a job or role (naar een baan / functie) — this is the recommended, most common form. You solliciteer op a specific advertised vacancy (op een vacature). And you solliciteer bij a company (bij een bedrijf).

Ik heb gesolliciteerd naar de functie van projectleider.

I applied for the position of project manager. ('solliciteren naar' + a role/job — the standard form)

Ze solliciteert op die vacature bij de gemeente.

She's applying for that vacancy at the municipality. ('solliciteren op' a vacancy, 'bij' a company/organisation)

💡

Pick the preposition by the object: naar a job or role (naar een baan), op a specific advertised vacancy (op een vacature), bij a company (bij een bedrijf). When in doubt, naar is the safe default for a position.

Quitting vs. being fired: the distinction to nail

This is the high-stakes pair. Ontslag nemen — "to take dismissal" — means you resign: it's your decision to leave. Ontslagen worden — "to be dismissed" — means you get fired: the employer ends it. The shared root ontslag ("dismissal") makes them look alike, but the verb tells you who pulled the trigger: nemen (you take it) vs. worden (it's done to you, passive).

Dutch	Who decides	English
ontslag nemen	the employee	to resign / quit
ontslagen worden	the employer	to be fired / laid off
iemand ontslaan	the employer	to fire someone (active)
ontslag krijgen	the employer	to get fired (you receive it)

Hij heeft ontslag genomen omdat hij een betere baan had.

He resigned because he had a better job lined up. ('ontslag nemen' = to quit — your own choice)

Door de reorganisatie zijn er vijftig mensen ontslagen.

Because of the restructuring, fifty people were laid off. ('ontslagen worden' = to be fired — passive, not your choice)

Als je nu ontslag neemt, heb je geen recht op een uitkering.

If you resign now, you won't be entitled to benefits. (note: 'ontslag nemen' — the employee's decision)

Hours and colleagues: fulltime, parttime, overwerken, de baas

To work full or part time is fulltime / parttime werken (English loanwords, written as one word). To work overtime is overwerken, a separable verb. Your coworker is een collega; the boss is de baas (informal) or de leidinggevende / de manager (more formal).

Ik werk vier dagen, dus eigenlijk parttime.

I work four days, so part-time really. ('parttime werken')

Ze heeft de hele week overgewerkt om de deadline te halen.

She worked overtime all week to meet the deadline. ('overwerken' — separable: heeft ... overgewerkt)

Mijn collega's zijn aardig, maar de baas is nogal streng.

My colleagues are nice, but the boss is rather strict. ('collega' = colleague, 'de baas' = the boss, informal)

Three real work idioms

De handen uit de mouwen steken — "to stick the hands out of the sleeves" — means to roll up your sleeves and get stuck in, to do some real hard work. Het werk neerleggen — "to put down the work" — is the standard phrase for going on strike. And met de gebakken peren zitten — "to be stuck with the baked pears" — means to be left dealing with the unpleasant consequences of something (often a mess someone else created).

Genoeg vergaderd — tijd om de handen uit de mouwen te steken.

Enough meetings — time to roll up our sleeves. ('de handen uit de mouwen steken' = to get stuck in)

Het personeel heeft uit protest het werk neergelegd.

The staff went on strike in protest. ('het werk neerleggen' = to go on strike)

Mijn collega vertrok en ik zat met de gebakken peren.

My colleague left and I was left to clean up the mess. ('met de gebakken peren zitten' = to be stuck with the unpleasant consequences)

Common Mistakes

⚠️ Ik heb gesolliciteerd voor de functie.

Heard in speech, but not the preferred form — Dutch reference works recommend 'naar' (or 'op' for an advertised vacancy) over 'voor': solliciteren naar de functie.

✅ Ik heb gesolliciteerd naar de functie.

I applied for the position.

❌ Ik ben ontslag genomen.

Incorrect — 'ontslag nemen' uses 'hebben' and means you quit: ik heb ontslag genomen. With 'ben' you'd want the passive 'ben ontslagen' (got fired) — opposite meaning!

✅ Ik heb ontslag genomen.

I resigned.

❌ Ze heeft ontslagen geworden.

Incorrect passive — it's 'is ontslagen' (worden-passive in the perfect uses 'zijn' + the bare participle): ze is ontslagen.

✅ Ze is ontslagen.

She was fired.

❌ Ik heb veel baan deze week.

Wrong word — 'baan' is a countable job, not the mass noun. For 'a lot of work' use 'werk': ik heb veel werk.

✅ Ik heb veel werk deze week.

I have a lot of work this week.

❌ Ze werkt over time elke dag.

Incorrect — 'to work overtime' is the single separable verb 'overwerken': ze werkt elke dag over.

✅ Ze werkt elke dag over.

She works overtime every day.

Key Takeaways

aan het werk = at work; distinguish werk (uncountable work) from een baan (a job) and een functie (formal: a role).
solliciteren naar a job/role (preferred), op a vacancy, bij a company.
The key pair: ontslag nemen (you resign, with hebben) vs. ontslagen worden / zijn ontslagen (you're fired, passive). The verb shows who decided.
fulltime/parttime werken, overwerken (separable: werkt over), collega, de baas.
Idioms: de handen uit de mouwen steken (get stuck in), het werk neerleggen (go on strike), met de gebakken peren zitten (be left with the mess).

Now practice Dutch

Reading grammar gets you part of the way. The exercises are where it sticks — free, no signup needed.

Start learning Dutch→