Woorden als today, this week en this year bepalen niet automatisch welke Engelse tijd je nodig hebt. De doorslaggevende vraag is of de spreker de genoemde periode op het spreekmoment nog als open ziet. Binnen een open periode maakt de present perfect de balans tot nu toe op; bij een afgesloten perspectief vertelt de past simple wat er in die periode gebeurde.
Een open tijdvak: de balans tot nu toe
Met have/has + voltooid deelwoord presenteer je gebeurtenissen als onderdeel van een periode die nog voortduurt. De teller kan nog veranderen. So far, up to now en until now maken dat open perspectief expliciet.
I've had three meetings today, and I still have two to go.
Ik heb vandaag drie vergaderingen gehad en ik moet er nog twee.
We've received twelve applications this week so far.
We hebben deze week tot nu toe twaalf sollicitaties ontvangen.
Sales have improved this year.
De verkoop is dit jaar verbeterd.
De present perfect vertelt hier niet alleen dat iets vóór nu is gebeurd. Hij kadert het resultaat als relevant voor de huidige stand van zaken: drie vergaderingen op de agenda van vandaag, twaalf sollicitaties in de lopende week, een ontwikkeling in het huidige jaar.
Een afgesloten perspectief: vertellen wat er gebeurde
Dezelfde kalenderwoorden kunnen naar een afgesloten deel van de dag of naar een periode die de spreker mentaal al heeft afgesloten verwijzen. Dan gebruik je de past simple. Context en spreekmoment zijn belangrijker dan het woord today zelf.
I had three meetings today, all before lunch.
Ik had vandaag drie vergaderingen, allemaal vóór de lunch.
I had three meetings today. After work, I switched off my phone and went straight home.
Ik had vandaag drie vergaderingen. Na het werk zette ik mijn telefoon uit en ging ik meteen naar huis.
We sold twenty tickets this morning.
We hebben vanochtend twintig kaartjes verkocht.
De laatste zin is normaal wanneer de ochtend voorbij is. Wordt hij om elf uur uitgesproken en loopt de verkoop nog, dan is We've sold twenty tickets this morning juist heel natuurlijk. De feitelijke kloktijd helpt dus bepalen of this morning open of gesloten is.
De spreker construeert de periode
Soms zijn beide tijden grammaticaal mogelijk, maar ze leggen een ander perspectief op. Om vier uur 's middags kan iemand I've answered thirty emails today zeggen en de werkdag als lopend kader behandelen. Een collega die net uitlogt, kan zeggen I answered thirty emails today en dezelfde werkdag als afgeronde episode presenteren.
I've answered thirty emails today, but my inbox is still full.
Ik heb vandaag dertig e-mails beantwoord, maar mijn inbox zit nog steeds vol.
I answered thirty emails today, then I gave up and closed my laptop.
Ik heb vandaag dertig e-mails beantwoord; daarna gaf ik het op en klapte ik mijn laptop dicht.
In de eerste zin staat de huidige tussenstand centraal. In de tweede vormt today het decor van een afgeronde reeks gebeurtenissen. Die keuze is geen willekeurige uitzondering: grammaticale tijd drukt uit hoe de spreker de situatie organiseert.
Een Nederlandse voltooide tijd kan in beide gevallen idiomatisch zijn. Daardoor voelt het voor Nederlandstaligen soms alsof de Engelse keuze mechanisch aan vandaag moet worden gekoppeld. Dat is misleidend: het Engels markeert de verbinding met het open heden systematischer.
Typische open perioden
Veelvoorkomende open kaders zijn today, this morning/afternoon/evening, this week/month/year, this term, this season en in the last few days. Controleer steeds of het eindpunt al bereikt of als bereikt voorgesteld is.
I haven't seen Priya this week.
Ik heb Priya deze week niet gezien.
Our team has won four matches this season.
Ons team heeft dit seizoen vier wedstrijden gewonnen.
There have been several delays in the last few days.
Er zijn de afgelopen dagen verschillende vertragingen geweest.
De periode in the last few days wordt vanaf nu terug gemeten en omvat dus het heden. Vergelijk during the first few days of the trip: dat kan een afgesloten stukje van een verhaal zijn en neemt dan de past simple.
There were several delays during the first few days of the trip.
Tijdens de eerste paar dagen van de reis waren er verschillende vertragingen.
Today in vragen en ontkenningen
In vragen vraag je met de present perfect naar de stand tot nu toe. In ontkenningen betekent de vorm vaak dat de gelegenheid nog bestaat: iets is nog niet gebeurd, maar kan later binnen de open periode gebeuren.
Have you spoken to your manager today?
Heb je je manager vandaag gesproken?
I haven't had lunch today.
Ik heb vandaag nog niet geluncht.
Zegt iemand dit om één uur, dan impliceert de ontkenning doorgaans dat lunchen nog mogelijk of verwacht is. Na middernacht wordt I didn't have lunch yesterday een mededeling over een afgesloten dag.
Did you speak to your manager yesterday?
Heb je gisteren je manager gesproken?
Yesterday, last week en in 2022 zijn per definitie afgesloten ten opzichte van nu. Ze combineren in standaardengels niet met de present perfect. Meer over dat contrast staat bij levenservaring zonder afgesloten tijd.
Nieuws, resultaten en aantallen
In rapportages wordt de present perfect vaak gebruikt om een voorlopige balans te geven. Dat komt voor in neutrale en (formal) zakelijke taal. Zodra het verslag een afgeronde rapportageperiode noemt, volgt de past simple.
We have reduced waiting times by ten percent this quarter.
We hebben de wachttijden dit kwartaal met tien procent verminderd.
We reduced waiting times by ten percent in the first quarter.
We hebben de wachttijden in het eerste kwartaal met tien procent verminderd.
Het eerste kwartaal kan kalendertechnisch al voorbij zijn; dan dwingt in the first quarter de afgesloten lezing af. This quarter wijst juist naar de huidige verslagperiode, tenzij de context die periode nadrukkelijk als voltooid behandelt.
Veelgemaakte fouten
Altijd present perfect bij today
❌ I have had three meetings today, then I went home at five.
Onjuist in deze afgeronde vertelling — de tijden geven botsende perspectieven.
✅ I had three meetings today, then I went home at five.
Ik had vandaag drie vergaderingen en ging daarna om vijf uur naar huis.
Altijd past simple bij today
❌ I didn't eat today, and it's only noon.
In Brits Engels onnatuurlijk voor deze open dag; Amerikaans Engels laat de past simple hier vaker toe.
✅ I haven't eaten today, and it's only noon.
Ik heb vandaag nog niet gegeten en het is pas twaalf uur.
De present perfect is de veiligste keuze wanneer je de open tussenstand bedoelt. Vooral in Amerikaans Engels kan de past simple echter ook binnen today voorkomen; de context blijft daarom belangrijker dan een absoluut verbod.
Present perfect met yesterday
❌ We've received six applications yesterday.
Onjuist — yesterday is een afgesloten tijdvak.
✅ We received six applications yesterday.
We hebben gisteren zes sollicitaties ontvangen.
De open periode verwarren met een voortdurende activiteit
❌ I've worked on the report all morning, and I finished it at eleven.
Onjuist bedoeld wanneer de ochtend en activiteit als afgesloten verhaal worden gepresenteerd.
✅ I worked on the report all morning, and I finished it at eleven.
Ik heb de hele ochtend aan het rapport gewerkt en ik heb het om elf uur afgemaakt.
Belangrijkste punten
- Today en this week kiezen de tijd niet automatisch.
- De present perfect geeft een tussenstand binnen een nog open periode.
- De past simple behandelt de periode of episode als afgesloten.
- So far en up to now maken het open perspectief expliciet.
- De spreker kan dezelfde kalenderperiode verschillend construeren; betekenis en context beslissen.
Related Topics
- Vorm van de present perfectA2 — Leer de present perfect bouwen met have of has en het onveranderlijke past participle, inclusief ontkenningen, vragen en onregelmatige vormen.
- Levenservaring zonder afgesloten tijdA2 — Leer hoe je met de present perfect vraagt en vertelt wat iemand tot nu toe heeft meegemaakt.
- Resultaat dat nu relevant isA2 — Leer hoe de present perfect een voltooide gebeurtenis koppelt aan een zichtbaar, praktisch of gesprekstechnisch relevant resultaat in het heden.
- Since en for met de present perfectA2 — Druk een toestand of activiteit uit die bij een beginpunt begon en tot nu toe voortduurt.
- Afgeronde gebeurtenissen in de past simpleA2 — Leer wanneer een afgesloten tijdvak of afgeronde reeks gebeurtenissen de Engelse past simple vereist.