Originele dialoog: weekendplannen

In deze volledig originele vriendendialoog bespreken Maya en Ben hun weekend. Hun plannen liggen niet allemaal op dezelfde manier vast: sommige zijn voornemens, andere zijn afspraken, één tijdstip komt uit een dienstregeling en weer een andere keuze ontstaat tijdens het gesprek. Daarom wisselt natuurlijk Engels tussen be going to, de present continuous, de present simple en will. Het Nederlands gebruikt in al die gevallen gemakkelijk gaan, de tegenwoordige tijd of zullen, waardoor een woord-voor-woordvertaling de beslisbron vaak verbergt.

De volledige dialoog

Deze vertaling is bewust idiomatisch. Nederlands ik ga zaterdag met Leo ontbijten kan een afspraak weergeven, maar Engels kiest I'm meeting omdat Leo en Ben die afspraak al hebben gemaakt. De Engelse vorm vertelt dus niet alleen wanneer iets gebeurt, maar ook waarom de spreker het als toekomst presenteert.

Een afspraak: de present continuous

In I'm meeting Leo en Sara is coming over at ten gaat het om sociale afspraken waarbij andere personen en meestal ook een tijd of plaats betrokken zijn. De present continuous stelt de gebeurtenis voor als iets dat al in de agenda of organisatie zit. Op de pagina over de present continuous voor afspraken wordt dit patroon afzonderlijk opgebouwd; hier zie je hoe het in een gesprek contrasteert met de andere toekomstvormen.

We're having dinner is eveneens een arrangement: Maya spreekt namens een groep die het etentje al heeft georganiseerd. De vorm betekent niet noodzakelijk dat er schriftelijk is gereserveerd. Er moet wel genoeg concrete afstemming zijn om de activiteit als gepland te behandelen.

Vergelijk het minimale betekenisverschil:

De eerste zin presenteert een regeling; de tweede alleen een intentie. Soon is bovendien vaag, zodat de tweede zin niet als agenda-afspraak klinkt.

Een eerder voornemen: be going to

Maya heeft vóór het gesprek besloten dat ze de keuken wil schilderen. Daarom zegt ze I'm going to repaint my kitchen. Het feit dat ze nog geen verf heeft gekocht, maakt duidelijk dat een intentie niet volledig georganiseerd hoeft te zijn. De beslissing bestaat al; de uitvoering kan nog openliggen.

In Maya's vraag Are you going to see the outdoor film? is be going to + infinitive een vraag naar een voornemen. Het werkwoord see maakt duidelijk dat going to hier de toekomstconstructie vormt en niet het gewone bewegingswerkwoord go met een bestemming. Ben antwoordt dat hij dat niet van plan was. Zijn volgende keuze ontstaat pas door Maya's uitnodigende informatie.

In één zin staan twee beslisbronnen naast elkaar. I'm going to clear verwijst naar Maya's bestaande voornemen. I'll paint kan hier als gewone toekomstige vervolgstap klinken, maar in deze context vooral als haar samenvattende besluit over de volgorde. Zonder context kan will meerdere functies hebben; het gesprek maakt de lezing precies.

Een spontane keuze: will

I'll bring you some rollers is Bens reactie op nieuwe informatie: Sara komt Maya thuis helpen de keukenkastjes te verplaatsen, maar materiaal is nog nuttig. Hij bedenkt zijn aanbod tijdens het gesprek. Ook I'll check whether there are any tickets left volgt direct op zijn nieuwe interesse in de film.

Het eerste deel schept het probleem; de will-zin is de nieuwe beslissing of het aanbod. Een vooraf gepland arrangement zou anders klinken:

Dat is al afgesproken. Nederlandse leerders gebruiken soms will voor ieder toekomstig feit, omdat zal als algemene toekomsthulpwerkwoord wordt aangeleerd. In hedendaags Engels is will echter geen neutrale sticker die op elk toekomstplan past. De vorm kan onder meer een spontane beslissing, aanbod, belofte of voorspelling uitdrukken; zie will voor beslissingen.

Een rooster: de present simple

The hardware store opens at nine en The film starts at half past eight komen niet uit Maya's of Bens persoonlijke beslissing. Ze behoren tot een openingstijd en een programma. Voor zulke vastgestelde roosters gebruikt Engels de present simple, hoewel de gebeurtenis in de toekomst ligt.

De present simple klinkt hier niet alsof de trein nu vertrekt. Het tijdstip en de dienstregeling geven de toekomstlezing. Een present continuous zou de trein eerder personifiëren als deelnemer aan een arrangement en is voor een gewone dienstregeling niet de standaardkeuze.

Tijdsaanduidingen: on, at, in en geen voorzetsel

De dialoog gebruikt on Saturday, at ten, on Sunday night en this evening. Bij dagen en data staat on; bij kloktijden staat at. Voor langere perioden is in gewoon: in July, in the evening. Maar voor this, next, last en every komt normaal geen voorzetsel.

De Nederlandse vormen op zondag, om zes uur en in de ochtend lopen niet één op één met Engels mee. Vooral on this evening is een typische transferfout: this evening heeft geen on nodig.

Veelgemaakte fouten

Alles met will formuleren

Going to zonder vorm van be

Een rooster als persoonlijke afspraak behandelen

Een Nederlands tijdsvoorzetsel kopiëren

Kerninzicht

Een natuurlijk planningsgesprek springt voortdurend tussen bronnen van zekerheid. Be going to kijkt terug naar een bestaand voornemen, de present continuous naar een geregelde persoonlijke afspraak, de present simple naar een extern rooster en will vaak naar een beslissing die juist nu ontstaat. Nederlands kan elk van die zinnen met gaan, zullen of een tegenwoordige tijd vertalen. Kies in het Engels daarom niet op basis van één Nederlands woord, maar op basis van de status van het plan.