In de present simple krijgt een werkwoord bij he, she, it en een ander enkelvoudig onderwerp een uitgang: meestal -s, soms -es of -ies. Het Nederlands heeft in ik werk tegenover hij werkt ook persoonsuitgangen, maar niet precies deze Engelse tegenstelling. Bovendien verdwijnt de Nederlandse -t in een vraag als werkt hij? niet, terwijl de Engelse -s in does he work? naar het hulpwerkwoord verhuist. Daarom is woord voor woord vertalen hier onbetrouwbaar.
De spelling is gelukkig systematisch. Dezelfde drie patronen die bij meervouden van zelfstandige naamwoorden voorkomen — -s, -es en -ies — keren terug bij werkwoorden. Binnen deze patronen is have → has de belangrijkste uitzondering; het sterk onregelmatige be → is staat helemaal buiten de gewone uitgangsregel.
Eerst bepalen: hoort hier een uitgang?
De uitgang hoort alleen bij de derde persoon enkelvoud in de bevestigende present simple. Dat betekent he, she, it, een naam of één persoon of zaak. Bij I, you, we, they en meervoudige onderwerpen blijft de basisvorm staan. Dit gebruik is (neutraal; alle registers).
| Onderwerp | Vorm van work | Voorbeeld |
|---|---|---|
| I / you / we / they | work | They work from home. |
| he / she / it | works | She works from home. |
| enkelvoudige naamwoordgroep | works | My brother works from home. |
| meervoudige naamwoordgroep | work | My brothers work from home. |
I work in Utrecht, but my sister works in Rotterdam.
Ik werk in Utrecht, maar mijn zus werkt in Rotterdam.
This key works, but the other two don't.
Deze sleutel werkt, maar de andere twee niet.
Hoofdregel: voeg -s toe
Bij de meeste werkwoorden voeg je eenvoudig -s aan de basisvorm toe. Er verandert verder niets: work → works, read → reads, live → lives, play → plays. Een y na een klinker blijft dus staan.
Noah plays football after school.
Noah voetbalt na school.
The last train leaves at half past eleven.
De laatste trein vertrekt om half twaalf.
In plays staat vóór de y een klinker: a. Daarom komt er gewoon -s achter. Hetzelfde geldt voor enjoys, buys en stays. De regel y → ie geldt dus niet voor elke slot-y.
Na sisklanken: voeg -es toe
Eindigt de basisvorm op een sisklank, meestal geschreven als -s, -ss, -sh, -ch, -x of -z, dan schrijf je -es. Zo ontstaan passes, washes, watches, fixes en buzzes. Bij deze sisklanken vormt de uitgang in de uitspraak een afzonderlijke lettergreep; de precieze klank komt elders aan bod. Klinkt -ch als een k, zoals in stomach, dan komt er doorgaans alleen -s: stomachs. Ook go → goes en do → does krijgen -es, maar zonder die extra lettergreep.
She watches the news while she eats breakfast.
Ze kijkt naar het nieuws terwijl ze ontbijt.
The bus goes past our house every ten minutes.
De bus komt elke tien minuten langs ons huis.
He fixes bikes in his garage at weekends.
Hij repareert in het weekend fietsen in zijn garage.
| Basisvorm | Derde persoon | Reden |
|---|---|---|
| work | works | gewone uitgang: -s |
| go | goes | slot-o in dit veelvoorkomende werkwoord: -es |
| watch | watches | na -ch: -es |
| mix | mixes | na -x: -es |
Medeklinker + y wordt -ies
Eindigt de basisvorm op een medeklinker + y, dan vervang je de y door -ies: study → studies, try → tries, carry → carries. Denk dus niet studys; de y verdwijnt werkelijk uit de geschreven vorm.
Mila studies English on Tuesday evenings.
Mila studeert op dinsdagavond Engels.
Our dog always tries to steal my socks.
Onze hond probeert altijd mijn sokken te stelen.
Vergelijk dit met play → plays. In study staat vóór de y de medeklinker d, maar in play staat daar de klinker a. Dat ene verschil bepaalt de spelling.
De uitzondering have → has
Have wordt niet haves maar has. Deze vorm is onregelmatig en moet je onthouden. Hij komt zowel als zelfstandig werkwoord als als hulpwerkwoord voor en is (neutraal; alle registers).
My flat has a small balcony overlooking the canal.
Mijn appartement heeft een klein balkon met uitzicht op de gracht.
She has already sent the invoice.
Ze heeft de factuur al verstuurd.
Be is nog sterker onregelmatig: he is, niet he bes. Dat is geen spellingvariant van de -s-regel maar een aparte werkwoordsvorm. Do → does wordt wel met -es geschreven, al is de klinker in de uitspraak onregelmatig.
In vragen en ontkenningen draagt does de uitgang
In een bevestigende zin staat de uitgang op het hoofdwerkwoord: she works. Zodra does als hulpwerkwoord verschijnt, draagt does zelf de derde-persoonsmarkering en keert het hoofdwerkwoord terug naar de basisvorm: Does she work? en She doesn't work here. Je zet de uitgang nooit op beide werkwoorden.
Does Amir work here, or is he just visiting?
Werkt Amir hier, of is hij alleen op bezoek?
She doesn't study on Friday nights.
Ze studeert niet op vrijdagavond.
Dat verschilt van het Nederlands. In werkt Amir? blijft de persoonsuitgang aan het hoofdwerkwoord vastzitten; in het Engels neemt does die grammaticale taak over. De spelling laat zo precies zien welk werkwoord de persoonsinformatie draagt.
Eén morfologische regel, drie geschreven vormen
-s, -es en -ies zijn geen drie verschillende tijden. Ze zijn drie spellingrealisaties van één grammaticale uitgang: ‘derde persoon enkelvoud in de present simple’. Ook de uitspraak van die uitgang past zich aan de laatste klank van het werkwoord aan. Daardoor horen grammatica, spelling en uitspraak bij één systeem, al worden de uitspraakvarianten apart behandeld op de pagina over uitgangen op -s.
Het patroon lijkt op de spelling van het meervoud — day/days, watch/watches, city/cities — maar de betekenis is anders. Bij een zelfstandig naamwoord betekent de uitgang ‘meer dan één’; bij een werkwoord markeert hij overeenkomst met een enkelvoudig onderwerp.
The students study downstairs, but their teacher studies in the library.
De studenten studeren beneden, maar hun docent studeert in de bibliotheek.
Veelgemaakte fouten
1. De uitgang helemaal weglaten
❌ He work at the hospital on Mondays.
Onjuist: bij he mist de uitgang van de derde persoon enkelvoud.
✅ He works at the hospital on Mondays.
Hij werkt op maandag in het ziekenhuis.
Nederlandstaligen letten vaak vooral op tijd en vergeten overeenkomst met het onderwerp. Controleer in elke bevestigende present-simple-zin expliciet of het onderwerp he/she/it-achtig is.
2. -y laten staan na een medeklinker
❌ She studys until the library closes.
Onjuist: na de medeklinker d wordt -y vervangen door -ies.
✅ She studies until the library closes.
Ze studeert tot de bibliotheek sluit.
3. Alleen -s schrijven waar -es nodig is
❌ The night bus gos through the city centre.
Onjuist: go krijgt in de derde persoon de spelling goes.
✅ The night bus goes through the city centre.
De nachtbus rijdt door het stadscentrum.
4. Ook het hoofdwerkwoord na does verbuigen
❌ Does your manager works from home?
Onjuist: does draagt de uitgang al; works moet terug naar de basisvorm.
✅ Does your manager work from home?
Werkt je manager thuis?
Kernpunten
- Gebruik meestal -s: work → works, play → plays.
- Gebruik -es na -s, -ss, -sh, -ch, -x, -z en bij go/do.
- Verander medeklinker + y in -ies: study → studies; na een klinker blijft de y staan: play → plays.
- Onthoud have → has.
- Na does/doesn't staat het hoofdwerkwoord zonder uitgang.
Related Topics
- Spelling van regelmatige meervoudenA1 — Vorm regelmatige Engelse meervouden met -s, -es en de juiste veranderingen bij y, f en fe.
- Uitspraak van meervoud en derde persoonA1 — Pas één klankregel toe om Engelse uitgangen als /s/, /z/ of een extra lettergreep /ɪz/ uit te spreken.
- Vorm van de present simpleA1 — Leer hoe je de present simple vormt, met de derde persoon op -s en de onregelmatige vormen van be en have.
- Congruentie tussen onderwerp en werkwoordA1 — Leer hoe Engelse werkwoorden in persoon en getal aansluiten bij hun onderwerp, ook wanneer dat onderwerp lang of misleidend is.
- Vragen in de present simpleA1 — Vorm present-simplevragen met do of does, maar keer be en aanwezige hulpwerkwoorden rechtstreeks om.