Vaagheid is niet automatisch slordigheid. Sprekers gebruiken about, kind of, and stuff en or something om aan te geven dat een exacte grens niet bekend, niet relevant of sociaal te zwaar is. Goed gekozen vaagheid kan feitelijk eerlijker zijn dan schijnprecisie en kan een voorstel luchtig, een oordeel bescheiden of gedeelde kennis vanzelfsprekend maken.
Vier soorten bewuste vaagheid
| Soort | Voorbeelden | Hoofdfunctie | Register |
|---|---|---|---|
| benadering | about, around, roughly, approximately | getal, tijd of hoeveelheid niet exact vastleggen | van (informal) tot (formal) |
| graadafzwakking | kind of, sort of, a little | categorie of oordeel minder absoluut maken | vooral (informal) tot neutraal |
| categorie uitbreiden | and stuff, and things like that | meer vergelijkbare zaken suggereren zonder lijst | vooral (informal) |
| open alternatief | or something, or whatever | genoemd voorbeeld niet als enige optie presenteren | (informal); whatever kan afwijzend zijn |
We should get there around eight.
We zouden er rond acht uur moeten zijn.
The room holds roughly forty people.
Er passen ongeveer veertig mensen in de ruimte.
I'm kind of nervous about tomorrow.
Ik ben best een beetje zenuwachtig voor morgen.
We talked about work, family, and stuff.
We hebben over werk, familie en dat soort dingen gepraat.
Maybe we could get coffee or something.
Misschien kunnen we koffie gaan drinken of zo.
Het Nederlands heeft vergelijkbare middelen: ongeveer, rond, een beetje, best wel, en zo en of zoiets. Toch kun je ze niet mechanisch woord voor woord omzetten. Nederlands zo'n dertig mensen wordt bijvoorbeeld about thirty people, niet such thirty people. Nederlands en zo wordt vaak and stuff of and things like that, niet and so.
About, around, roughly en approximately
Voor getallen en tijdstippen zijn about en around de gewone neutrale keuzes in en-US. Around eight kan betekenen dat het exacte tijdstip nog niet vaststaat. About thirty people presenteert dertig als schatting, niet als getelde uitkomst.
About thirty people came to the neighborhood meeting.
Er kwamen ongeveer dertig mensen naar de buurtbijeenkomst.
I'll call you around lunchtime.
Ik bel je rond lunchtijd.
The repair should take an hour or so.
De reparatie zou ongeveer een uur moeten duren.
Roughly is neutraal tot (formal) en benadrukt dat het om een ruwe schatting gaat. Approximately is (formal) en komt veel voor in technische, administratieve en (academic) teksten. Het is niet nauwkeuriger door zichzelf: approximately 500 blijft een schatting. Het register, niet de wiskundige kwaliteit, verschilt van about 500.
The two samples were roughly the same size.
De twee steekproeven waren ongeveer even groot.
The procedure takes approximately ninety minutes.
De procedure duurt ongeveer negentig minuten.
-ish maakt een tijd, kleur of eigenschap bij benadering en is duidelijk (informal): eightish, greenish, warmish. De spelling van nieuwe combinaties is niet volledig gestandaardiseerd; in verzorgde tekst is around eight veiliger dan eight-ish.
Let's meet at eightish, if that works for you.
Laten we rond acht uur afspreken, als dat voor jou uitkomt.
Een benadering schept een tolerantiegebied, maar de omvang daarvan komt uit de context. Around eight bij een etentje kan kwart voor of kwart over acht toelaten; bij het vertrek van een trein is dezelfde vaagheid onbruikbaar. De vorm garandeert geen vaste marge.
Kind of en sort of: categorie of oordeel verzachten
Voor een bijvoeglijk naamwoord of werkwoord kunnen kind of en sort of betekenen ‘enigszins’ of ‘niet helemaal gemakkelijk te categoriseren’. Ze zijn (informal) tot neutraal. In en-US is kind of zeer gebruikelijk; sort of is eveneens natuurlijk. In zorgvuldige (formal) tekst passen somewhat, to some extent of een precieze beperking vaak beter.
The ending was kind of disappointing.
Het einde viel een beetje tegen.
I sort of understand the theory, but I can't explain it yet.
Ik begrijp de theorie min of meer, maar ik kan haar nog niet uitleggen.
The two roles overlap to some extent.
De twee rollen overlappen tot op zekere hoogte.
Deze vormen kunnen echte onzekerheid markeren: iets is niet volledig teleurstellend of niet volledig begrepen. Ze kunnen ook sociale bescheidenheid uitdrukken. I kind of know how the system works verlaagt de aanspraak op expertise en geeft de ander ruimte om aan te vullen.
Andere graadbijwoorden drukken nauwkeuriger uit hoe sterk een eigenschap geldt; kind of voegt daar juist een gesprekshouding van voorlopigheid aan toe.
Let op het verschil tussen kind of + eigenschap en a kind of + zelfstandig naamwoord. It's kind of strange betekent ‘het is een beetje vreemd’. It's a kind of cheese betekent ‘het is een soort kaas’. In snelle spreektaal wordt kind of vaak als kinda weergegeven; kinda is uitsluitend (informal) en hoort niet in standaard zakelijke tekst.
And stuff en and things like that: een categorie openlaten
Na één of meer voorbeelden kan een general extender aangeven dat de lijst niet volledig is. And stuff is (informal) en verwijst los naar zaken, activiteiten of onderwerpen. And things like that is iets explicieter en neutraal tot (informal). And so on is neutraler en past ook in (formal) opsommingen, maar kan afstandelijk klinken in een persoonlijk gesprek.
Bring sunscreen, water, snacks, and stuff.
Neem zonnebrandcrème, water, snacks en dat soort dingen mee.
She helps with scheduling, invoices, and things like that.
Ze helpt met de planning, facturen en dat soort zaken.
The archive contains letters, photographs, receipts, and so on.
Het archief bevat brieven, foto's, bonnetjes enzovoort.
De niet-genoemde leden zijn niet willekeurig. Na sunscreen, water, snacks, and stuff zoekt de luisteraar naar andere benodigdheden voor het uitstapje, niet naar alle denkbare voorwerpen. De vaagheidsmarkeerder doet dus een beroep op gedeelde kennis. Dat kan solidariteit scheppen: ‘we weten allebei wat bij deze situatie hoort’.
Stuff is in deze betekenis ontelbaar: some stuff, a lot of stuff, niet stuffs. Omdat het woord breed en (informal) is, moet een contract of instructie de relevante categorieën wel volledig benoemen.
Or something: ruimte laten voor alternatieven
Or something volgt op een voorstel of voorbeeld en betekent dat de precieze keuze openblijft. De vorm is (informal) en kan een uitnodiging minder zwaar maken. We could get coffee or something legt minder sociale druk dan een volledig uitgewerkt plan met plaats en tijd.
We could watch a movie or something after dinner.
We kunnen na het eten een film kijken of zoiets.
Is there a pharmacy or something nearby?
Is er hier ergens een apotheek of iets dergelijks?
Or whatever is sterker (informal) en kan openheid uitdrukken, maar ook onverschilligheid: Choose blue or whatever kan klinken alsof de keuze of de gesprekspartner je niet interesseert. Or something like that is veiliger wanneer je een benaming of herinnering voorzichtig benadert.
Her title is regional coordinator or something like that.
Haar functie heet regiocoördinator of iets in die richting.
De onzekerheid kan over het woord gaan, niet over het bestaan van de persoon of functie. De spreker weet bijvoorbeeld wie zij is, maar herinnert zich de officiële titel niet precies.
Vaagheid als sociale strategie
Strategische vaagheid kan drie nuttige relaties tot de luisteraar bouwen.
Ten eerste kan zij solidariteit tonen: and stuff veronderstelt gedeelde kennis. Ten tweede kan zij bescheidenheid tonen: I know a little about it beperkt een expertiseclaim. Ten derde kan zij onderhandelingsruimte geven: around eight en or something maken nog geen hard contract van een informeel idee.
I know a little about the software, but Dana is the real expert.
Ik weet een beetje van de software, maar Dana is de echte expert.
Could we aim for late October, somewhere around the twenty-fifth?
Kunnen we mikken op eind oktober, ergens rond de vijfentwintigste?
Dat maakt vaagheid niet altijd beleefd. I'll finish it sometime ontwijkt een deadline; There were issues and stuff verbergt mogelijk relevante feiten. In een (formal) overdracht, veiligheidsinstructie, medische context of juridische afspraak moet je zeggen wat bekend is, wat geschat is en welke marge geldt.
Take one tablet at 8:00 p.m., not sometime this evening.
Neem om 20.00 uur één tablet, niet ergens vanavond.
Een goede spreker kiest dus doelgerichte vaagheid, geen gemakzuchtige vaagheid. Als het precieze gegeven onbekend is, benoem je desnoods de status: The estimate is about $4,000, with a margin of ten percent.
Veelgemaakte fouten
Nederlands en zo letterlijk vertalen
❌ We talked about work, family, and so.
Onjuist als vertaling van en zo: and so heeft deze functie niet.
✅ We talked about our jobs, our families, and stuff like that.
We hebben over ons werk, onze families en dat soort dingen gepraat.
Kind of rechtstreeks voor een telbaar zelfstandig naamwoord zetten
❌ It's kind of problem we see every winter.
Onjuist: het telbare enkelvoud problem heeft hier een lidwoord nodig.
✅ It's the kind of problem we see every winter.
Het is het soort probleem dat we elke winter zien.
Stuff als telbaar meervoud behandelen
❌ I left a few stuffs at your place.
Onjuist: stuff is ontelbaar.
✅ I left a few things at your place.
Ik heb een paar spullen bij jou laten liggen.
Meerdere benaderingen onnodig stapelen
❌ The meeting starts at approximately eightish.
Ongelukkig: het formele approximately en informele -ish verdubbelen en botsen qua register.
✅ The meeting starts at around eight.
De vergadering begint rond acht uur.
Vaag blijven wanneer een exact gegeven nodig is
❌ Submit the form sometime next week.
Onvoldoende als officiële deadline: sometime laat de uiterste datum open.
✅ Submit the form by 5:00 p.m. next Friday.
Dien het formulier uiterlijk volgende week vrijdag om 17.00 uur in.
Kernpunten
- About, around, roughly en approximately markeren schattingen met verschillende registers.
- Kind of en sort of kunnen een categorie, oordeel of expertiseclaim verzachten.
- And stuff en and things like that laten een herkenbare categorie open en kunnen gedeelde kennis signaleren.
- Or something houdt een alternatief of informeel voorstel bewust open.
- Bewuste vaagheid dient approximatie, solidariteit of bescheidenheid; bij veiligheid, verantwoordelijkheid en deadlines is precisie belangrijker.
Related Topics
- Afzwakken met hedgesB2 — Gebruik perhaps, might, a little, sort of en it seems om waarschijnlijkheid, sociale gevoeligheid en academische nauwkeurigheid precies te doseren.
- Directheid in Nederlands en EngelsC1 — Leer hoe directheid, verzachting en stilte in Engelstalige interactie de relatie tussen gesprekspartners vormgeven.
- GraadbijwoordenA2 — Begrijp hoe very, too, enough, almost en nearly verschillende relaties tot een schaal of grens uitdrukken.
- Focusbijwoorden only, even en alsoC1 — Stuur het bereik van only, even, also en just met plaatsing en intonatie, en herstel ambiguïteit bewust.
- Few, a few, little en a littleB1 — Leer hoe telbaarheid en het kleine woord a het verschil maken tussen een tekort en een kleine maar bruikbare hoeveelheid.
- HoudingsmarkeerdersC1 — Laat met arguably, admittedly, apparently en in fact zien hoe zeker je bent, welk bewijs je hebt en welke tegenwerping je erkent.